Thông điệp vượt ra ngoài một cuộc gặp thăm hỏi
Cuộc gặp giữa lãnh đạo Việt Nam và cộng đồng người Việt tại Nhật là dịp kết nối kiều bào với những ưu tiên phát triển trong nước, đồng thời khẳng định vai trò của cộng đồng trong quan hệ Việt Nam – Nhật Bản. Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân Ngô Phương Ly và đoàn đại biểu đã gặp đại diện bà con cùng cán bộ, nhân viên các cơ quan đại diện Việt Nam. Ông bày tỏ xúc động khi gặp những người đang sinh sống, học tập và làm việc tại Nhật, gửi lời thăm hỏi tới cộng đồng và đội ngũ cơ quan đại diện. Ý nghĩa của sự kiện không chỉ nằm ở nghi thức: thông điệp chính là người Việt xa quê được nhìn nhận như một nguồn lực có thể tham gia trực tiếp vào công cuộc phát triển đất nước.
Quy mô cộng đồng khiến lời kêu gọi ấy có sức nặng thực tế. Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu cho biết cộng đồng hiện có hơn 700.000 người, sinh sống trên cả 47 tỉnh, thành của Nhật Bản. Người Việt tại Nhật gồm nhiều thế hệ và thành phần, từ doanh nhân, trí thức, kỹ sư đến người lao động, thực tập sinh, du học sinh và trẻ em sinh ra tại Nhật. Đây không phải một nhóm đồng nhất, nên chính sách kết nối cũng cần tính đến nhu cầu đa dạng ấy.
Kiều bào được mời gọi đồng hành, không chỉ hướng về quê nhà
Bối cảnh trong nước giải thích vì sao cuộc gặp đặt trọng tâm vào tri thức và năng lực của kiều bào. Năm 2026 là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026–2030. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Việt Nam cần các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân và trí thức có kinh nghiệm quốc tế, cùng tri thức, công nghệ, phương pháp quản trị và mạng lưới toàn cầu. Nói cách khác, lời mời đóng góp không dừng ở tình cảm với quê hương: đó là đề nghị chuyển kinh nghiệm và kết nối thành giá trị cụ thể cho phát triển.
Điểm đáng chú ý là cam kết từ phía Nhà nước đi cùng kỳ vọng dành cho cộng đồng. Ông Tô Lâm cho biết Đảng và Nhà nước sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách để người Việt Nam ở nước ngoài tham gia sâu rộng hơn vào đời sống kinh tế - xã hội trong nước, với vai trò đồng hành và đồng kiến tạo. Đây là cách tiếp cận thuyết phục hơn lời kêu gọi đóng góp chung chung: muốn huy động nguồn lực ở xa, trong nước phải tạo điều kiện để người dân có thể tham gia và thấy đóng góp của mình được tiếp nhận.
Đoàn kết, hội nhập và giữ tiếng Việt là việc thiết thực
Thông điệp dành cho đời sống thường ngày của cộng đồng cũng rõ ràng: tăng cường tương trợ, tuân thủ pháp luật sở tại, bảo hộ công dân kịp thời và mở rộng giáo dục tiếng Việt cho thế hệ trẻ. Những việc này có ý nghĩa trực tiếp với người Việt tại Nhật: hỗ trợ nhau trong học tập, làm việc và sinh hoạt góp phần xây dựng cộng đồng ổn định; chấp hành luật pháp giúp tránh những hành vi cá nhân gây ảnh hưởng đến hình ảnh chung và quan hệ hai nước. Giữ tiếng Việt cũng là cách để con em sinh ra ở Nhật còn kết nối được với gia đình và nguồn cội.
Đại diện nhiều thế hệ, lĩnh vực tại cuộc gặp đã bày tỏ tình cảm với quê hương và mong muốn đóng góp cho đất nước. Đại sứ quán cùng hai Tổng Lãnh sự quán được giao tiếp tục củng cố đoàn kết, chăm lo cộng đồng và phát huy nguồn lực kiều bào. Điều đó cho thấy vai trò cầu nối không chỉ thuộc về cơ quan ngoại giao; các hội đoàn, gia đình, doanh nghiệp và từng cá nhân đều góp phần định hình sự gắn bó giữa hai nước.
Từ lời gửi gắm đến kết quả cụ thể
Cuộc gặp đặt ra hai hướng việc tiếp nối: làm sâu sắc, thực chất hơn hợp tác Việt Nam – Nhật Bản và để cộng đồng người Việt tham gia nhiều hơn vào phát triển trong nước. Lãnh đạo Việt Nam đề nghị quán triệt các chủ trương đối ngoại, phối hợp thực hiện cam kết và văn kiện đã ký giữa hai nước, đồng thời tiếp tục làm tốt công tác cộng đồng và bảo hộ công dân. Đây là nhiệm vụ cần sự bền bỉ, không thể hoàn tất bằng một sự kiện hay một lời kêu gọi.
Thông điệp đáng nhớ nhất là sự gắn bó với quê hương cần được chuyển thành hành động có ích: chia sẻ tri thức, hỗ trợ đồng bào, gìn giữ tiếng Việt và làm cầu nối với xã hội Nhật Bản. Chuyến thăm Nhật Bản vì thế không chỉ tạo không gian gặp gỡ, mà còn đặt ra kỳ vọng hai chiều: cộng đồng tiếp tục đóng góp, còn trong nước phải mở rộng những con đường để sự đóng góp ấy phát huy hiệu quả. Khi cả hai phía cùng thực hiện, lời mời gọi đồng hành mới trở thành kết quả cụ thể.
