Từ xe cấp cứu đến một chuỗi hỗ trợ liên tục
Cấp cứu ngoại viện là hoạt động tiếp nhận yêu cầu khẩn cấp, đưa nhân viên y tế đến xử trí người bệnh tại hiện trường và kết nối họ an toàn với cơ sở điều trị. Tại Phú Quốc, bước tiến tiếp theo là giúp người dân biết cách hỗ trợ nạn nhân trước khi ê-kíp chuyên nghiệp có mặt. Mô hình được triển khai từ tháng 10/2025 dưới sự chủ trì của Sở Y tế tỉnh An Giang; Vinmec Phú Quốc phối hợp với Trung tâm Y tế Phú Quốc vận hành, với sự tài trợ và đồng hành của Tập đoàn Vingroup. Cơ sở Cấp cứu ngoại viện 115 chính thức hoạt động ngày 11/10/2025, có một trung tâm điều phối và ba trạm tại Gành Dầu, Dương Đông, An Thới, túc trực suốt ngày đêm. Đây là hướng đi đúng: xe cứu thương nhanh đến đâu vẫn không thể có mặt ngay cạnh mọi nạn nhân. Một chuỗi cứu trợ hiệu quả phải bắt đầu từ cộng đồng, tiếp nối bằng lực lượng ngoại viện rồi đến bệnh viện.
Những con số cho thấy giá trị của mạng lưới 115
Trong một năm, mạng lưới 115 tiếp nhận 13.056 cuộc gọi, ghi nhận 1.511 tình huống khẩn cấp và xử lý 1.435 ca cấp cứu tại hiện trường. Hệ thống thực hiện 1.208 lượt vận chuyển người bệnh đến cơ sở y tế; toàn bộ dịch vụ cấp cứu và vận chuyển đều miễn phí cho người dân, du khách. Đây không chỉ là những con số vận hành: với người gặp nạn, chúng phản ánh khả năng được tiếp cận hỗ trợ mà không phải chần chừ vì chi phí. Ê-kíp mất trung bình 1,62 phút từ lúc nhận thông tin đến khi xe rời trạm; thời gian di chuyển tới hiện trường trung bình là 7,93 phút. Tính từ lúc tổng đài nhận cuộc gọi, thời gian đến hiện trường trung bình là 13,9 phút. Tuy vậy, tốc độ của hệ thống không xóa được khoảng chờ ban đầu. Trên địa bàn biển đảo, chuyển người bệnh nặng vào đất liền còn cần thêm thời gian và điều kiện phù hợp. Vì thế, nâng năng lực ứng phó tại chỗ là phần bổ sung thiết yếu, không phải việc phụ.
Sơ cấp cứu cộng đồng: giữ cơ hội sống trong lúc chờ
Đề án sơ cấp cứu cộng đồng tại Phú Quốc được phát động ngày 23/10/2026, với lộ trình từ quý IV/2026 đến quý II/2027. Địa phương và Vinmec đặt mục tiêu huấn luyện khoảng 2.000–3.000 người, tương đương khoảng 1% dân số; nhóm ưu tiên gồm tài xế đường bộ và đường biển, hướng dẫn viên, nhân viên khách sạn, giáo viên, lực lượng an ninh và lực lượng vũ trang. Nội dung tập trung vào nhận biết ngừng tim, ngừng thở, thực hành hồi sinh tim phổi cơ bản (CPR) và phối hợp gọi 115. Những thao tác này không thay thế nhân viên y tế, nhưng có thể giúp nạn nhân được hỗ trợ sớm hơn trong lúc chờ xe. Một người thân, nhân viên khách sạn hay người đi đường có mặt đầu tiên đôi khi là mắt xích quyết định. Bởi vậy, đào tạo cần hướng đến khả năng thực hành chứ không dừng ở việc phổ biến kiến thức. Biết nhận ra dấu hiệu nguy hiểm, gọi đúng số và làm đúng thao tác trong phạm vi được học là cách cộng đồng góp phần bảo vệ thời gian vàng.
Đảo an toàn cần cả thiết bị lẫn người biết ứng phó
Mạng lưới cấp cứu đã tạo nền tảng quan trọng, nhưng độ an toàn của điểm đến không thể chỉ đo bằng số xe cứu thương hay tốc độ điều phối. Khi Phú Quốc chuẩn bị cho APEC 2027, khả năng để người dân và người làm dịch vụ chủ động ứng phó cũng gắn với sự sẵn sàng của một điểm đến quốc tế. Kế hoạch lắp đặt 30 máy khử rung tim tự động (AED) tại sân bay, bến cảng, bãi biển và khu du lịch đông người sẽ bổ sung công cụ hỗ trợ tại nơi công cộng. Nhưng thiết bị chỉ phát huy tác dụng khi có người nhận biết tình huống, biết gọi 115 và được hướng dẫn sử dụng phù hợp. Kết hợp đào tạo với bố trí AED vì thế thiết thực hơn nếu hai việc được triển khai đồng bộ. Phú Quốc đã chuyển từ xây dựng năng lực xử trí chuyên nghiệp sang mở rộng khả năng cứu người trong cộng đồng. Thành công của bước chuyển này sẽ được đo không chỉ bằng số người được tập huấn, mà bằng việc họ có thể hành động bình tĩnh, đúng cách trong những phút quyết định.
