Việt Nam bứt phá: tăng trưởng gấp 4 lần Thái Lan, gần gấp đôi Trung Quốc
Tăng trưởng kinh tế Việt Nam là mức gia tăng sản lượng và thu nhập quốc gia trong một giai đoạn nhất định, phản ánh sức mở rộng của sản xuất, tiêu dùng, đầu tư và xuất khẩu trong nền kinh tế. Khi tốc độ tăng trưởng đạt trên 8%, Việt Nam không chỉ tăng quy mô GDP mà còn tái định vị vị thế trong khu vực, trở thành một trong những động lực tăng trưởng châu Á mới, với ảnh hưởng ngày càng lớn trong so sánh kinh tế ASEAN và nhóm các nền kinh tế mới nổi. Ngày 13/10, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) công bố báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới (WEO) và Báo cáo Ổn định Tài chính Toàn cầu (GFSR), trong đó nâng đáng kể dự báo tăng trưởng của Việt Nam.
Theo WEO tháng 10, IMF dự báo GDP thực của Việt Nam tăng 8,4% trong năm 2026, cao hơn mức 8% của năm 2025 và vẫn duy trì 7,5% vào năm 2027. Với con số này, tốc độ tăng trưởng kinh tế Việt Nam gấp 4 lần mức 2,1% của Thái Lan và gần gấp đôi mức 4,5% của Trung Quốc. Đây không chỉ là một số liệu đẹp trên giấy, mà là lời khẳng định Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc mới, vượt lên trên mặt bằng chung của nhóm châu Á mới nổi và nhiều nền kinh tế lớn trong khu vực.
So sánh kinh tế ASEAN: Việt Nam thành điểm sáng hiếm hoi
Nếu đặt Việt Nam vào bức tranh so sánh kinh tế ASEAN, sự bứt phá là quá rõ ràng. IMF dự báo nhóm châu Á mới nổi, gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam, chỉ tăng trưởng 5,2% trong năm 2026, trong khi ASEAN-5 được dự báo quanh mức 4,4%. Trong bối cảnh đó, mức 8,4% của Việt Nam là ngoại lệ tích cực hiếm hoi, cao hơn mức 4,8% trung bình toàn châu Á và vượt cả nhóm nền kinh tế mới nổi và đang phát triển tại châu Á với 5,1%.
Việt Nam cũng được dự báo tăng trưởng nhanh hơn hàng loạt đối thủ trực tiếp: Indonesia 5,1%, Malaysia 5,2%, Philippines 3,4% và Ấn Độ 7%. Nói cách khác, Việt Nam đang leo lên nhóm dẫn đầu về tăng trưởng trong khu vực, chỉ xếp sau một vài trường hợp đặc biệt như Đài Loan với 10,7%. "Với mức dự báo 8,4%, Việt Nam được IMF đánh giá có tốc độ tăng trưởng cao hơn nhiều nền kinh tế lớn trong khu vực". Điều này đặt Việt Nam vào vị trí điểm sáng tăng trưởng của ASEAN, đồng thời nâng tầm ảnh hưởng trong trật tự kinh tế khu vực.
Động lực tăng trưởng: từ chuỗi cung ứng AI đến thương mại tái phân bổ
Tăng trưởng vượt trội không xuất hiện ngẫu nhiên; nó phản ánh cách Việt Nam đang chen chân vào những động lực tăng trưởng châu Á mới. IMF nhấn mạnh dòng vốn đổ mạnh vào hạ tầng AI là một trong những yếu tố cải thiện triển vọng toàn cầu, đồng thời nâng dự báo cho các nền kinh tế cung ứng phần cứng cho ngành này. Việt Nam hiện đứng thứ 9 trong số 15 nền kinh tế xuất siêu phần cứng liên quan đến AI, gồm thiết bị xử lý dữ liệu, linh kiện điện tử, bộ vi xử lý, bộ nhớ và máy móc phục vụ sản xuất bán dẫn. Điều đó cho thấy Việt Nam đang trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị điện tử phục vụ AI.
Thông qua các mắt xích này, Việt Nam được hưởng lợi khi Hàn Quốc và Đài Loan mở rộng xuất khẩu công nghệ; mô hình của IMF cho thấy nếu xuất khẩu máy tính, sản phẩm điện tử và quang học của hai nền kinh tế này cùng tăng 40%, giá trị gia tăng trong nước của Việt Nam có thể tăng khoảng 0,2% trong điều kiện giá cả không đổi. Bên cạnh đó, WEO phân tích rằng sau khi Mỹ áp thuế từ năm 2025, xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ giảm 22% và của Mỹ sang Trung Quốc giảm 25%, nhưng thương mại toàn cầu được tái phân bổ, với khoảng một nửa dòng hàng hóa chuyển sang các nền kinh tế châu Á, trong đó ASEAN là khu vực hưởng lợi đáng kể. Việt Nam, nhờ vị trí địa kinh tế và mạng lưới FTA, đang tận dụng tốt làn sóng tái cấu trúc này.
Thách thức đi kèm: lạm phát, cán cân vãng lai và trật tự ASEAN mới
Tuy nhiên, tăng trưởng cao không miễn phí. IMF cảnh báo Việt Nam sẽ đối mặt với áp lực giá cả lớn hơn: lạm phát giá tiêu dùng bình quân có thể tăng từ 3,3% năm 2025 lên 4,7% năm 2026 và 4,9% năm 2027, đi ngược xu hướng hạ nhiệt của lạm phát toàn cầu. Thặng dư tài khoản vãng lai cũng được dự báo giảm mạnh từ 6,7% GDP năm 2025 xuống 0,3% năm 2026, trước khi phục hồi lên 3,4% năm 2027. Nói cách khác, Việt Nam đang đánh đổi một phần “vùng đệm” bên ngoài để đổi lấy tốc độ tăng trưởng cao hơn.
Dù vậy, thị trường lao động được dự báo ổn định với tỷ lệ thất nghiệp quanh 2,1–2,2%, gần như không biến động so với 2025. Điều này cho thấy tăng trưởng hiện tại vẫn gắn với tạo việc làm, thay vì chỉ là tăng trưởng trên sổ sách. Về mặt cấu trúc, việc Việt Nam tăng nhanh hơn Thái Lan, Indonesia hay Malaysia trong nhiều năm liên tiếp sẽ buộc trật tự kinh tế ASEAN phải điều chỉnh: dòng vốn, chuỗi cung ứng và cả tiếng nói chính sách trong khu vực sẽ dần nghiêng về những nền kinh tế tăng trưởng cao. Nếu Việt Nam duy trì được mức tăng quanh 8% như dự báo GDP 2026, nước này có cơ hội trở thành một trong những động lực tăng trưởng châu Á quan trọng nhất trong thập kỷ tới.
Kết luận: Cơ hội vàng để Việt Nam định hình vị thế mới
IMF không chỉ nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam lên 8,4% mà còn gián tiếp gửi một thông điệp: Việt Nam đang ở cửa sổ cơ hội hiếm có để tái định vị mình trong so sánh kinh tế ASEAN và rộng hơn là châu Á. Khi nền kinh tế toàn cầu chỉ tăng khoảng 3,1% và nhiều nước phát triển chấp nhận tăng trưởng chậm, một nền kinh tế mới nổi duy trì mức trên 8% là ngoại lệ đáng chú ý.
Nhưng cơ hội chỉ trở thành lợi thế bền vững nếu Việt Nam xử lý tốt ba bài toán: kiểm soát lạm phát trong khi vẫn giữ nhịp tăng trưởng; tận dụng làn sóng AI và thương mại tái phân bổ để nâng cấp vị trí trong chuỗi giá trị; và củng cố nền tảng tài khoản vãng lai, tài chính để tránh rủi ro mất cân đối. Nếu làm được, Việt Nam không chỉ là “điểm sáng tăng trưởng” nhất thời, mà có thể trở thành một trong những trụ cột của động lực tăng trưởng châu Á trong dài hạn.
