Hợp tác năng lượng Việt Nam – Hàn Quốc: Bước đi chiến lược, không chỉ là thêm một nguồn điện
Hợp tác năng lượng Việt Nam Hàn Quốc là khuôn khổ phối hợp toàn diện giữa hai nước trong lĩnh vực nguồn điện, hạ tầng lưới điện, LNG và điện hạt nhân, gắn với dự trữ dầu chiến lược, chuyển giao công nghệ năng lượng và đào tạo nhân lực nhằm củng cố an ninh năng lượng và hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu năng lượng theo hướng hiện đại, linh hoạt và bền vững cho Việt Nam. Đây không còn là những dự án riêng lẻ, mà là lựa chọn địa chính trị có tính tính toán dài hạn. Việt Nam chấp nhận đi cùng một đối tác đã đi trước nhiều thập kỷ để rút ngắn thời gian học hỏi, đổi lại là sự phụ thuộc nhất định về công nghệ và tiêu chuẩn vận hành. Câu hỏi không phải “có nên hợp tác hay không”, mà là “hợp tác tới mức nào, trên những điều kiện nào” để lợi ích lâu dài nghiêng về phía chúng ta.
Dự trữ dầu chiến lược: Việt Nam chọn học mô hình kho ngầm của Hàn Quốc
Trong chuyến công tác tại Seoul, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng đã trực tiếp thăm Kho dự trữ sản phẩm hóa dầu Guri của KNOC, nơi vận hành hệ thống dự trữ dầu quốc gia từ năm 1981 với vai trò hạt nhân trong mạng lưới dự trữ chiến lược của Hàn Quốc. Việc Việt Nam chủ động học hỏi kinh nghiệm về quy hoạch, thiết kế và vận hành kho dự trữ dầu ngầm cho thấy chúng ta đã nhìn dự trữ dầu chiến lược như một hạ tầng an ninh, chứ không phải chỉ là tồn kho thương mại. Đề nghị KNOC chia sẻ công nghệ kho chứa ngầm, quy trình xuất – nhập và luân chuyển, cùng chương trình đào tạo cán bộ Việt Nam, là bước đi thẳng vào phần cứng lẫn phần mềm của hệ thống. Nếu đi đến cùng, mục tiêu nâng mức dự trữ xăng dầu quốc gia lên khoảng 90 ngày nhập ròng vào năm 2030 sẽ có nền tảng rõ ràng thay vì chỉ là một con số tham vọng.
LNG, lưới điện và điện hạt nhân: Trục hợp tác mới để nâng cấp năng lực hệ thống điện
Ở tầng nguồn và lưới, Việt Nam đang đặt cược vào năng lực của các tập đoàn Hàn Quốc. Làm việc với KEPCO, Bộ Công Thương đánh giá cao kinh nghiệm đầu tư, quản lý hệ thống điện và hạ tầng truyền tải khi tập đoàn này đang vận hành nhiều dự án phát điện nước ngoài với tổng công suất 28.655 MW, đồng thời tham gia các dự án nhiệt điện lớn tại Nghi Sơn và Vũng Áng ở Việt Nam. Song song, Daewoo E&C được nhìn nhận như đối tác tiềm năng trong xây dựng nhà máy điện, LNG và điện hạt nhân, những mảng mà Việt Nam muốn phát triển để bảo đảm an ninh năng lượng và tái cơ cấu hệ thống. Cấu trúc hợp tác tập trung vào phát triển nguồn điện, hiện đại hóa lưới điện, LNG và điện hạt nhân là lựa chọn mang tính chiến lược: chúng ta chấp nhận đi cùng các nhà thầu ngoại nhưng yêu cầu mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng và tăng tỷ lệ nội địa hóa.
Thương mại tăng mạnh và trọng tâm chuyển giao công nghệ năng lượng
Quan hệ năng lượng không đứng riêng, mà nằm trong bức tranh thương mại song phương đang phình to. Theo Bộ Công Thương, trong 7 tháng năm 2026, kim ngạch giữa hai nước đạt gần 70 tỷ USD, tăng 41% so với cùng kỳ, với xuất khẩu của Việt Nam tăng 16% và nhập khẩu tăng 52%. Con số này cho thấy Hàn Quốc ngày càng hiện diện sâu trong chuỗi giá trị tại Việt Nam, đặc biệt ở các lĩnh vực công nghiệp và năng lượng. Chính vì vậy, trụ cột của khuôn khổ hợp tác mới không thể chỉ là vốn đầu tư, mà phải là chuyển giao công nghệ năng lượng và đào tạo nhân lực. Các bên đã xác định lưu trữ năng lượng, năng lượng sạch, R&D, chuyển giao công nghệ và đào tạo chuyên gia Việt Nam là hướng ưu tiên. Nếu Việt Nam không biến những dự án hợp tác LNG và điện hạt nhân thành cơ hội học hỏi và làm chủ công nghệ, chúng ta sẽ tự khóa mình ở vị trí thị trường tiêu thụ thiết bị mãi mãi.
Kết luận: Cần bản đồ cuộc chơi, không chỉ danh sách dự án
Việc mở rộng hợp tác năng lượng Việt Nam Hàn Quốc, từ dự trữ dầu chiến lược đến LNG và điện hạt nhân, là bước đi phù hợp với bối cảnh địa chính trị và nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng đang ngày càng cấp bách. Nhưng cơ hội chỉ trở thành lợi thế khi Việt Nam có “bản đồ cuộc chơi”: rõ mình muốn gì từ từng phân khúc – dự trữ dầu, nguồn điện, lưới điện, công nghệ lưu trữ, đến đào tạo kỹ sư. Hoàn thiện hành lang pháp lý, áp dụng cơ chế xã hội hóa để đạt mục tiêu dự trữ 90 ngày nhập ròng, đồng thời thiết kế khung chuyển giao công nghệ năng lượng bắt buộc trong các dự án, là hai trục chính cần được khóa chặt. Nếu coi Hàn Quốc như đối tác cùng xây nền, chứ không phải nhà cung cấp dịch vụ, hợp tác năng lượng sẽ trở thành bệ phóng nâng cấp năng lực nội tại của ngành năng lượng Việt Nam trong dài hạn.
