TP.HCM – khi một thành phố cà phê bước ra bảng xếp hạng quốc tế
Thành phố Hồ Chí Minh được xếp hạng là điểm đến cà phê tốt thứ hai thế giới trong Coffee Travel Index, nơi đánh giá sức hấp dẫn của các thành phố qua di sản, hạ tầng và trải nghiệm cà phê dành cho du khách, cho thấy du lịch thành phố toàn cầu ngày càng gắn chặt với các yếu tố văn hóa ẩm thực đặc thù thay vì chỉ dựa vào danh tiếng lâu đời.
Điểm nhấn không phải ở chỗ một thành phố Việt Nam xếp hạng thứ 2, mà ở việc thứ hạng này vượt qua những điểm đến du lịch nổi tiếng như Melbourne hay Rome – hai biểu tượng cà phê của Nam bán cầu và châu Âu. Với 66,8 điểm trên tổng 100 trong bảng xếp hạng quốc tế du lịch chuyên về cà phê, TP.HCM chỉ đứng sau vùng Eje Cafetero của Colombia, nhưng đã đủ để đặt lại câu hỏi: thước đo mới của sức hút đô thị là gì – quá khứ huy hoàng, hay đời sống hiện tại năng động?
Chỉ số Coffee Travel: thước đo mới của du lịch thành phố toàn cầu
Coffee Travel Index không phải là một bảng xếp hạng quốc tế du lịch chung chung, mà là một lăng kính hẹp nhưng sâu: dùng cà phê để đo sức sống đô thị. Chỉ số này đánh giá 18 điểm đến cà phê nổi tiếng dựa trên 5 tiêu chí: di sản và nguồn gốc cà phê, mật độ quán, cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch cà phê, giá cà phê đặc sản và nhu cầu cà phê trên toàn cầu; mỗi tiêu chí chiếm 20% tổng điểm.
Trong khung đo đó, việc TP.HCM đạt 66,8 điểm không chỉ thể hiện chất lượng cà phê, mà còn phản ánh mật độ quán dày đặc, khả năng tiếp cận dễ dàng của du khách và nhịp sống gắn với cà phê ở mọi ngóc ngách thành phố. Ở chiều ngược lại, Melbourne và Rome – dù lâu nay được xem là "thủ phủ" cà phê – lại đang bị thách thức khi tiêu chí chuyển dần từ sự hào nhoáng của vài quán huyền thoại sang độ phủ, mức giá và trải nghiệm phong phú dành cho số đông.
Vì sao TP.HCM vượt Melbourne và Rome?
Câu trả lời ngắn gọn: TP.HCM thắng nhờ sự kết hợp giữa nền sản xuất cà phê hùng mạnh phía sau và một văn hóa thưởng thức linh hoạt trên mặt đất. Holafly nhấn mạnh thành phố này ghi điểm nhờ cà phê Robusta đặc trưng của Việt Nam, mức giá dễ tiếp cận và văn hóa quán cà phê đang phát triển nhanh.
Ở tầng sản xuất, Việt Nam là nhà xuất khẩu cà phê Robusta lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 40% thị phần toàn cầu, và riêng tháng 9 gần đây xuất khẩu khoảng 124.000 tấn cà phê, tăng 53% so với cùng kỳ năm 2025. Ở tầng trải nghiệm, TP.HCM lại là một "phòng thí nghiệm" cà phê sống: từ quán vỉa hè ghế nhựa đến xưởng rang hiện đại có điều hòa, từ cà phê phin đến các quán phong cách thế hệ thứ ba. Sự tương phản đó tạo nên lợi thế mà những thành phố đã quá chuẩn tắc như Melbourne hay Rome khó cạnh tranh.
Cà phê sữa đá và bản sắc đô thị: lợi thế mềm của thành phố giàu nhất Việt Nam
Thành phố giàu nhất Việt Nam không được vinh danh nhờ các tòa nhà kính, mà nhờ một ly cà phê sữa đá nhỏ bé nhưng đi cùng bản sắc. Thức uống này – cà phê rang đậm, pha phin, hòa cùng sữa đặc và đá – là thứ giúp TP.HCM khác với Eje Cafetero hay Addis Ababa: một thứ cà phê đường phố, tiện lợi nhưng mang chiều sâu thói quen.
Holafly mô tả điểm thú vị là sự tương phản giữa quán ven đường với ghế nhựa nhỏ và những xưởng rang yên tĩnh được trang bị điều hòa. Trên thực tế, đó là hai mặt của cùng một bản sắc: thành phố sẵn sàng chấp nhận cả bình dân và đặc sản, vừa giữ được di sản phin sữa đá, vừa mở cửa với làn sóng cà phê đặc sản. Đó là kiểu linh hoạt mà nhiều điểm đến du lịch nổi tiếng nhưng bảo thủ khó có được – và là lý do TP.HCM đủ sức chen vào top 2 toàn cầu.
Từ bảng xếp hạng cà phê đến chiến lược du lịch tương lai
Điều đáng nói nhất ở Coffee Travel Index là nó gợi ra một chiến lược mới cho du lịch thành phố toàn cầu: xây dựng hành trình xoay quanh một sản phẩm văn hóa cụ thể, thay vì cố gắng ôm đồm mọi thứ. Holafly gợi ý du khách kết hợp khám phá cà phê với thời điểm mùa thu hoạch tại các vùng sản xuất ở Mỹ Latin hoặc Đông Phi để quan sát quá trình hái, rửa, phơi hạt; đồng thời khuyên họ tìm hiểu thực đơn địa phương, cân đối ngân sách di chuyển và chọn tour nhóm nhỏ với hướng dẫn viên bản địa khi lên các nông trại vùng núi.
Nếu biết tận dụng, TP.HCM có thể biến thứ hạng hiện tại thành một trục sản phẩm rõ ràng: tour cà phê gắn với xưởng rang, quán vỉa hè, câu chuyện Robusta và cả hành trình về vùng trồng. Theo Holafly, việc trò chuyện với chủ nông trại hoặc người pha chế cũng có thể giúp du khách khám phá những loại cà phê ít người biết đến. Khi du khách tìm đến cà phê như một lý do chính đáng, du lịch thành phố không còn là cuộc đua tòa nhà cao tầng, mà là cuộc chơi kể chuyện – và ở sân chơi đó, TP.HCM đang có lợi thế xuất phát.
