Khoảng cách ngày càng rõ giữa Việt Nam và du lịch toàn cầu
Du lịch Việt Nam tăng trưởng vượt trội trong bối cảnh khách quốc tế toàn cầu chậm lại là hiện tượng một điểm đến duy trì được mức tăng hai chữ số nhờ cấu trúc thị trường đa dạng, kết nối hàng không mở rộng, lợi thế về giá trị trải nghiệm và chính sách thị thực thông thoáng, khi phần lớn khu vực Đông Nam Á đang chứng kiến đà tăng suy yếu hoặc đi ngang. Đây không phải câu chuyện may mắn ngắn hạn, mà là kết quả của nhiều quyết định chính sách và dịch chuyển thị trường cùng lúc. Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc đã hạ dự báo tăng trưởng khách quốc tế toàn cầu năm 2026 xuống còn 1–2%, cho thấy thị trường quốc tế bước vào giai đoạn tăng trưởng thận trọng hơn, chịu sức ép từ chi phí vận chuyển, năng lượng, bất ổn địa chính trị, gián đoạn kết nối hàng không và thời tiết cực đoan. Trong bức tranh đó, Việt Nam buộc phải tăng trưởng khác biệt nếu muốn giữ vị thế trong du lịch Đông Nam Á.
Số liệu biết nói: Việt Nam ngược dòng như thế nào?
Điểm nhấn đầu tiên là quy mô và tốc độ tăng trưởng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đón 17,7 triệu lượt khách quốc tế, tăng 14,5% so với cùng kỳ năm trước, tương đương gần 71% mục tiêu 25 triệu lượt cho cả năm. Tháng 9 riêng lẻ đạt 1,77 triệu lượt, tăng 16,1% – một nhịp tăng đáng kể khi khách quốc tế toàn cầu 6 tháng đầu năm chỉ tăng 0,4% và cả năm được UN Tourism điều chỉnh dự báo từ 3–4% xuống còn 1–2%. Nói cách khác, du lịch Việt Nam tăng trưởng gấp nhiều lần tốc độ chung của thế giới, trong lúc châu Á–Thái Bình Dương chỉ tăng 0,7% và du lịch Đông Nam Á thậm chí giảm 1%. Đây là lý do Việt Nam được coi là điểm sáng tăng trưởng du lịch, không chỉ dựa trên cảm nhận mà dựa trên những con số đủ sức tranh luận.
Cấu trúc thị trường và hàng không: hai trụ cột tạo sự khác biệt
Đà tăng hai chữ số không thể duy trì nếu Việt Nam chỉ phụ thuộc vào vài thị trường truyền thống gần về địa lý. Châu Á vẫn chiếm 74,5% tổng lượng khách, với Trung Quốc và Hàn Quốc đóng góp gần 40%, nhưng tăng trưởng từ hai thị trường này đã chậm lại. Điểm khác biệt nằm ở việc các thị trường xa tăng tốc: châu Âu tăng 55%, Nga vượt mốc 1 triệu lượt khách với mức tăng 160,6%, trong khi khách từ châu Mỹ, châu Đại Dương và châu Phi đều tăng hai chữ số. Sự phân tán nguồn khách tạo một “lớp đệm” cho tăng trưởng. Điều này gắn trực tiếp với hàng không: 9 tháng đầu năm, 14,71 triệu lượt khách đến bằng đường hàng không, chiếm 83,2% tổng lượng khách – con số cho thấy kết nối là điều kiện sống còn. Mỗi đường bay mới không chỉ mang theo du khách, mà mở ra khả năng xây dựng chương trình dài ngày, nâng chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú.
Giá trị nhận được và chính sách mở cửa: lợi thế cạnh tranh không chỉ ở giá
Trong thời điểm chi phí du lịch tăng, du khách trên thế giới chú trọng hơn đến giá trị nhận được so với số tiền bỏ ra. Nếu một điểm đến chỉ rẻ, nhưng trải nghiệm mờ nhạt, họ sẽ chuyển sang nơi khác ngay khi có lựa chọn tương tự về chi phí. Lợi thế của Việt Nam là kết hợp được tài nguyên tự nhiên phong phú, hệ thống di sản, ẩm thực, khí hậu đa dạng trong cùng một hành trình, với mức chi phí cạnh tranh, giúp tiếp cận nhiều phân khúc khách đang thận trọng với ngân sách. Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế du lịch bền vững không thể đứng trên nền tảng “giá thấp”. Câu chuyện phát triển ngày càng xoay về chất lượng sản phẩm, khả năng kết nối dịch vụ và mức độ phù hợp của từng điểm đến với từng thị trường. Chính sách thị thực thông thoáng, xúc tiến tập trung theo thị trường trọng điểm, cùng việc tăng cường liên kết giữa hàng không, địa phương và doanh nghiệp lữ hành đang cho thấy hiệu quả rõ rệt.
Điểm sáng tăng trưởng khu vực và bài kiểm tra phía trước
Sự ngược dòng của du lịch Việt Nam diễn ra song song với bức tranh kinh tế khu vực. Quỹ Tiền tệ Quốc tế đã nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Thái Lan năm 2026 từ 1,5% lên 1,9% nhờ các gói kích thích tài khóa khẩn cấp, xuất khẩu và đầu tư công nghệ tăng. Nhưng đồng thời, tổ chức này nâng dự báo tăng trưởng của Việt Nam lên 7,5% và đánh giá nước ta tiếp tục là điểm sáng tăng trưởng trong khu vực, với xuất khẩu công nghệ và nhu cầu nội địa cao là hai động lực chính. Trong bối cảnh kinh tế thế giới được dự báo tăng 3% năm 2026 và 3,4% năm 2027, câu hỏi cho Việt Nam không còn là “có tăng trưởng hay không”, mà là “chuyển hóa tăng trưởng ấy thành năng lực cạnh tranh dài hạn như thế nào”. Nếu mỗi lượt khách quốc tế chỉ được tính như một con số qua cửa khẩu, chúng ta sẽ bỏ lỡ cơ hội tạo giá trị lớn hơn từ mỗi thị trường, mỗi chuyến đi và mỗi trải nghiệm.
