Con đường tốt bắt đầu từ nhu cầu thiết thực
Đường giao thông nông thôn là hạ tầng thiết yếu nối sinh hoạt hằng ngày với trường học, việc làm, dịch vụ và cơ hội phát triển kinh tế; chất lượng con đường vì thế được cảm nhận rõ nhất qua những chuyến đi của người dân. Ở Pác Cáp, nay thuộc thôn Khòn Mùm, xã Xuân Dương, tỉnh Lạng Sơn, những rãnh bùn sâu và vũng nước đọng từng khiến 36 hộ đi lại vất vả. Mỗi đợt mưa lại làm nỗi mong mỏi có đường thuận tiện thêm cấp thiết. Có đoạn bị xói lở, lộ cả ống cống; trong khi đó, 14 hộ còn tự kéo điện từ khoảng cách chừng 3 km, nguồn điện yếu, chỉ đủ thắp sáng bóng đèn. Những thiếu thốn đan xen ấy cho thấy đường sá không phải hạng mục trang trí trong kế hoạch phát triển: đó là điều kiện để tiếp cận các nhu cầu thiết yếu. Sau sáp nhập, tuyến đường được quan tâm đầu tư và đang thi công phần nền; công trình chưa xong, nhưng từng đoạn thành hình đã đem lại hy vọng.
Hiến đất, góp công để đường rộng hơn
Tại Lào Cai, việc mở đường cho thấy người dân không chỉ chờ công trình hoàn thành mà còn trực tiếp góp phần tháo gỡ trở ngại. Tuyến trục chính thôn 5, xã Phong Hải, nối với xã Xuân Quang, được mở rộng từ khoảng 3 m lên 5 m; trước đó, đường hẹp gây khó cho đi lại, vận chuyển nông sản và giao thương. Khi địa phương triển khai, nhiều hộ tự nguyện hiến đất, chặt cây và tháo dỡ vật kiến trúc để bàn giao mặt bằng. Trên tuyến dài hơn 2,3 km, có 20 hộ tham gia hiến đất. Đây không phải sự hy sinh vô hình: phần đất và cây trồng được nhường lại đổi lấy lối đi thuận lợi hơn cho cả cộng đồng. Trong 9 tháng năm 2026, người dân Phong Hải đóng góp hơn 1.000 ngày công, hơn 1,5 tỉ đồng và hiến 28.000 m² đất; nhờ đó địa phương mở mới 9 km, mở rộng 7 km đường giao thông nông thôn và sửa chữa gần 8 km đường trục thôn.
Thành Coóc: đồng thuận giúp gỡ nút thắt mặt bằng
Ở thôn Thành Coóc, xã Hùng Lợi, sự tự nguyện hiến đất gắn với tuyến đường phục vụ khu tái định cư và công tác giải phóng mặt bằng dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Chợ Chu – Ngã ba Trung Sơn. Sáu hộ dân đã dành đất để tạo mặt bằng xây dựng tuyến đường; mỗi gia đình hiến hơn 20 m² đất ở. Dự án lớn đi qua địa bàn nhiều hộ, nên cách làm có ý nghĩa không kém phần đóng góp: chính quyền công khai thông tin, lắng nghe kiến nghị và đối thoại theo phương châm “Dân chủ - Công khai - Đúng luật - Làm đến đâu chắc đến đó”. Đến nay, giải phóng mặt bằng dự án qua xã Hùng Lợi hoàn thành theo kế hoạch. Người dân hiến đất không thay thế trách nhiệm của chính quyền trong bảo đảm quyền lợi và tiến độ; ngược lại, sự minh bạch, giải quyết thỏa đáng vướng mắc mới tạo nền tảng để lòng dân cùng mở đường.
Xây dựng nông thôn mới phải khơi dậy sức dân
Những đóng góp ở Phong Hải và Thành Coóc cho thấy xây dựng nông thôn mới không thể chỉ đo bằng số công trình hoàn thành. Khi người dân góp công làm đường, hiến đất và tham gia sửa chữa hạ tầng, họ vừa giúp dự án tiến triển vừa đặt lợi ích chung vào chính lựa chọn của mình. Đường thuận tiện hơn có thể giảm trở ngại trong đi lại, vận chuyển nông sản và giao thương; lợi ích ấy cần được bồi đắp bằng công trình bảo đảm chất lượng, được duy tu sau khi xây dựng. Ở Pác Cáp, người dân mong tuyến đường sớm hoàn thành, đáp ứng nhu cầu đi lại; hiện công trình vẫn đang thi công. Đây là lời nhắc rằng khởi công mới chỉ là bước đầu: niềm tin sẽ bền khi đường hoàn thành đúng nhu cầu và sử dụng được lâu dài. Người dân hiến đất mở lối, chính quyền cần làm tốt phần việc của mình; sự đồng hành hai chiều mới biến con đường thành nền móng cho đổi thay thôn bản.
