STEM Innovation Petrovietnam là gì và vì sao khác biệt?
STEM Innovation Petrovietnam là chương trình do một doanh nghiệp năng lượng trụ cột khởi xướng, tập trung xây dựng phòng thực hành STEM hiện đại đạt chuẩn quốc tế tại các trường phổ thông, kết nối với hệ sinh thái giáo dục quốc tế nhằm giúp học sinh Việt Nam học thông qua trải nghiệm, sáng tạo và hợp tác với bạn bè toàn cầu.
Điểm mấu chốt của chương trình không phải ở vài bộ robot hay vài tiết học trải nghiệm, mà ở việc tái định nghĩa khái niệm “trường phổ thông”: từ nơi học lý thuyết thành không gian nghiên cứu thu nhỏ, nơi khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học gắn chặt với đời sống. Trong bối cảnh Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 71 về đột phá giáo dục, STEM Innovation Petrovietnam cho thấy doanh nghiệp không đứng ngoài cuộc cải cách, mà chủ động biến định hướng “giáo dục là quốc sách hàng đầu” thành những phòng STEM cụ thể, có thể đo đếm được bằng số học sinh, giáo viên và bài học mới.
105 phòng thực hành STEM: từ khẩu hiệu đến hạ tầng cụ thể
Với một hành trình được mô tả là “thần tốc, trách nhiệm”, Petrovietnam đã xây dựng và đưa vào vận hành 105 phòng STEM đạt chuẩn quốc tế tại 34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Điều này có nghĩa là trong năm học 2026-2027, học sinh ở cả đô thị lớn lẫn miền núi, vùng sâu đều có cơ hội học tập trong những phòng thực hành STEM hiện đại. Đây không còn là vài mô hình thí điểm, mà là một mạng lưới hạ tầng giáo dục mới được “cắm” xuống khắp bản đồ Việt Nam.
Trong các phòng thực hành STEM này, học sinh được lập trình, điều khiển robot, thiết kế mô hình, sử dụng cảm biến và giải những bài toán gắn với đời sống hằng ngày. Một số phòng được thiết kế theo các chuẩn giáo dục quốc tế như FabLab, NGSS, ISTE, CSTA, đặt học sinh Việt Nam vào cùng “ngôn ngữ” với bạn bè thế giới. Nói cách khác, mỗi phòng học là một “cầu cảng” nhỏ để các em bước ra đại dương tri thức chung. Nếu Việt Nam hiện có khoảng 115 phòng FabLab và đang đứng đầu Đông Nam Á về mạng lưới này, thì 105 phòng STEM Innovation Petrovietnam chính là phần lõi nội sinh quan trọng trong bức tranh đó.
Trải nghiệm quốc tế ngay trong lớp học Việt Nam
Điều làm nên sức sống của STEM Innovation Petrovietnam không chỉ là thiết bị, mà là cách chương trình buộc nhà trường thay đổi tư duy dạy và học. Giáo viên có thêm điều kiện tổ chức bài học theo dự án, gắn kiến thức liên môn với thực tiễn; học sinh có không gian để thử nghiệm ý tưởng, chấp nhận thất bại, điều chỉnh giải pháp và hình thành tư duy khoa học, kỹ năng hợp tác, năng lực sáng tạo.
Tại Trường THCS Cầu Giấy, sự hỗ trợ về thiết bị và đào tạo đã giúp học sinh tiếp cận robotics bài bản; ba đội tuyển của trường đã góp mặt tại VEX Robotics World Championship 2026 ở Hoa Kỳ, mở ra cơ hội thi đấu trong môi trường giáo dục quốc tế. Ngay tại lễ khai giảng năm học 2026-2027, hoạt động thi đấu robot theo quy chuẩn VEX IQ 2027 đã diễn ra như một “môn thể thao trí tuệ” mới trong sân trường. Theo chuyên gia STEM Đỗ Hoàng Sơn, 105 phòng STEM này khi kết nối với mạng lưới FabLab toàn cầu có thể trở thành đòn bẩy để học sinh Việt Nam tiếp cận chuyên gia, học liệu, cuộc thi và các vấn đề khoa học lớn của thế giới.
Tọa đàm quốc tế và những “phòng STEM hạt nhân”
Tọa đàm “STEM Innovation Petrovietnam: Kết nối hệ sinh thái giáo dục STEM quốc tế” đánh dấu bước đi tiếp theo: biến các phòng STEM thành những “hạt nhân tiên phong” trong hội nhập. Chỉ sau 4–5 tháng, hệ thống này đã tiếp cận hơn 38.000 học sinh, 1.285 giáo viên và xây dựng 844 bài giảng STEM. Con số này cho thấy tốc độ lan tỏa không thua kém một chương trình cải cách quốc gia, dù nó được khởi xướng bởi một doanh nghiệp.
Từ trường THCS Vĩnh Trại ở Lạng Sơn – một ngôi trường gần biên giới – đến THCS Cầu Giấy ở Hà Nội, các câu chuyện tại tọa đàm cho thấy rào cản lớn nhất không còn là thiếu thiết bị, mà là tâm lý “Robotics là thứ xa xỉ”. Khi nhà trường quyết đưa AI và STEM vào chương trình chính khóa, học sinh bắt đầu có thể trình bày dự án bằng song ngữ, đối thoại thuật toán với bạn bè quốc tế, và 100% giáo viên đạt chứng chỉ STEM – Robotics. Các ý kiến cũng nhấn mạnh yêu cầu tránh biến phòng STEM thành “phòng trưng bày”, mà phải gắn chặt với Chương trình giáo dục phổ thông 2018 để hoạt động STEM và robotics được tích hợp tự nhiên vào thời khóa biểu.
Cam kết dài hạn của một doanh nghiệp năng lượng
Bối cảnh lớn hơn của STEM Innovation Petrovietnam là chiến lược quốc gia coi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng, gắn với Nghị quyết 71 và Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về nhân lực, hạ tầng, công nghệ. Trong bức tranh đó, vai trò doanh nghiệp được xác định là trung tâm, là động lực chính; và Petrovietnam đang chọn cách thể hiện trách nhiệm bằng những phòng thực hành STEM thay vì những khẩu hiệu tài trợ chung chung.
Chương trình không chỉ được xem là một hoạt động an sinh xã hội, mà là cách doanh nghiệp trụ cột quốc gia tham gia kiến tạo nguồn lực phát triển dài hạn. Một trích dẫn đáng chú ý là: “105 phòng STEM Innovation Petrovietnam là những ‘mỏ tài nguyên’ quý giá về nhân lực quốc gia”. Tập đoàn khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp với ngành giáo dục, các địa phương, trường đại học, viện nghiên cứu và đối tác quốc tế để mở rộng chương trình, nâng cao chất lượng vận hành và đưa giáo dục STEM đến với nhiều học sinh hơn nữa. Việc xây dựng các Câu lạc bộ STEM Innovation Petrovietnam ngay trong trường học cho thấy chiến lược không dừng ở việc “trao thiết bị”, mà hướng tới một hệ sinh thái học tập bền vững.
