Từ đô thị nghỉ dưỡng đến đô thị du lịch trải nghiệm
Phú Quốc đang chuyển từ hình ảnh một đảo nhiều resort sang mô hình đô thị du lịch trải nghiệm, trong đó giao thông, kiến trúc và không gian công cộng được thiết kế để mỗi bước di chuyển của du khách đều trở thành một phần của hành trình khám phá văn hóa, thiên nhiên và đời sống địa phương, chứ không chỉ là cách đi từ điểm A đến điểm B. Đây là sự thay đổi về tư duy phát triển, đặt câu hỏi: hạ tầng sẽ phục vụ du lịch như thế nào, chứ không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại. Điểm cốt lõi của cách tiếp cận này là “biến hạ tầng thành trải nghiệm”. Thay vì để du khách giam mình trong các “ốc đảo” nghỉ dưỡng khép kín, thành phố buộc hạ tầng phải kể câu chuyện riêng: từ tuyến đường, nhà ga đến cây cầu đều có bản sắc và công năng du lịch. Điều đó lý giải vì sao cáp treo Hòn Thơm Phú Quốc hay các nhà ga LRT mới không được nhìn như công trình kỹ thuật thuần túy, mà như sản phẩm du lịch có thể tạo doanh thu và ký ức.
Cáp treo Hòn Thơm: hạ tầng vượt biển thành sản phẩm du lịch
Cáp treo Hòn Thơm Phú Quốc là ví dụ rõ ràng nhất cho tư duy dùng công nghệ hạ tầng để tạo du lịch trải nghiệm. Về mặt chức năng, đây là tuyến kết nối An Thới với đảo Hòn Thơm, nhưng đối với du khách, hành trình treo mình trên không trung lại là chuyến du ngoạn toàn cảnh. Họ ngắm biển xanh 360 độ, chuỗi đảo còn nguyên sơ và những đoàn tàu cá đủ màu sắc phía dưới như một bức tranh sống. Theo PGS.TS Phạm Trung Lương, một hạ tầng kết nối hoàn toàn có thể trở thành trải nghiệm du lịch và dẫn khách tới các hoạt động vui chơi, dịch vụ khác. Cáp treo Hòn Thơm làm được điều đó: vừa giải quyết nhu cầu di chuyển, vừa biến chính thời gian di chuyển thành sản phẩm. Đây không phải là “tiện ích phụ” mà là trụ cột thu hút khách, góp phần định hình thương hiệu du lịch trải nghiệm Phú Quốc trên bản đồ khu vực.
LRT Phú Quốc: nhà ga là không gian văn hóa, không chỉ là điểm dừng
Khác với nhiều đô thị chỉ xây nhà ga như khối bê tông chức năng, tuyến LRT Phú Quốc văn hóa đang đặt kiến trúc và bản sắc Việt vào trung tâm thiết kế. Tuyến đường sắt nhẹ gần 18km nối từ Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc tới cụm không gian sự kiện APEC, gồm 6 nhà ga chạy dọc đại lộ ĐT.975. Các nhà ga được định hướng lấy cảm hứng từ kiến trúc, văn hóa ba miền, để ngay từ hành trình từ sân bay về Nam đảo, du khách đã bắt đầu “đọc” câu chuyện Việt Nam qua mái ngói, chi tiết trang trí, tổ chức không gian. Nhà ga LRT số 3 mang cảm hứng cố đô Huế là minh họa sinh động cho ý tưởng biến ga tàu thành không gian văn hóa. Khi nhà ga không còn là điểm dừng chân khô khan mà là điểm tham quan, chụp ảnh, thưởng thức nghệ thuật, tuyến LRT sẽ tạo thêm giá trị sử dụng cho cả khách du lịch trải nghiệm Phú Quốc lẫn cư dân địa phương. Điều này cho thấy hạ tầng APEC 2027 không chỉ được xây để phục vụ một sự kiện, mà để tạo bản sắc dài hạn cho đô thị.
APEC 2027 và giai đoạn đầu tư hạ tầng mạnh mẽ nhất của Phú Quốc
APEC 2027 đang tạo lực đẩy để Phú Quốc bước vào một trong những giai đoạn đầu tư hạ tầng mạnh mẽ nhất từ trước đến nay. Chỉ còn chưa đầy một năm trước sự kiện, diện mạo đảo Ngọc thay đổi nhanh: dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế quy mô 1.050ha đã hoàn thiện khoảng 95% phần kết cấu bê tông nhà ga chính và 60% hệ thống xử lý hành lý, với kế hoạch khai thác từ tháng 4/2027. Công suất dự kiến của sân bay đạt 20–24 triệu lượt khách/năm vào 2030, một con số cho thấy tham vọng của điểm đến. Cùng lúc, đại lộ ĐT.975 – trục huyết mạch nối sân bay với Nam đảo – và đại lộ APEC dài 3km đang thi công để hoàn thành trước hoặc cùng thời điểm sự kiện. Tuyến LRT đặt mục tiêu chạy thử tháng 7/2027 và khai thác thương mại từ tháng 11/2027. Song song, các dự án điện, nước sạch, xử lý nước thải, ngầm hóa kỹ thuật và quản lý đô thị thông minh đang được triển khai như nền tảng vận hành lâu dài. Câu chuyện vì thế vượt xa một kỳ APEC: hạ tầng được xây để ở lại, không để “đóng máy” sau lễ khai mạc.
Biến hạ tầng thành trải nghiệm: lực đẩy cho chu kỳ tăng trưởng dài hạn
Khi những công trình kết nối cũng trở thành một phần của trải nghiệm, Phú Quốc có thêm nền tảng để phát triển thành đô thị du lịch, thương mại và MICE, nơi cách con người di chuyển, gặp gỡ và tham dự sự kiện là một “sản phẩm” của điểm đến. Hệ thống sân bay mới, trục ĐT.975 và tuyến LRT đang định hình trục giao thông từ cửa ngõ hàng không tới Nam đảo, giúp cải thiện khả năng tiếp cận các đầu mối giao thông, trung tâm hội nghị và cụm du lịch – dịch vụ, đồng thời tăng giá trị sử dụng của bất động sản dọc tuyến. Theo phân tích, APEC 2027 có thể xem là cột mốc thúc đẩy quá trình hoàn thiện hạ tầng, chứ không phải đích đến cuối cùng. Khi các trục hạ tầng vận hành, giá trị để lại sẽ được đo bằng khả năng tạo dòng lưu thông và giao thương dài hạn. Sau APEC, cụm công trình có thể tiếp tục phục vụ hội nghị, triển lãm và chương trình văn hóa, giải trí quốc tế, mở thêm cơ hội thu hút khách quanh năm và đa dạng hóa nguồn cầu lưu trú. Phú Quốc đang đặt cược vào một chiến lược rõ ràng: nếu hạ tầng được làm như trải nghiệm, tăng trưởng sẽ đến như hệ quả tự nhiên.
