Điểm nghẽn cấu trúc: 11 tàu sân bay, 2 xưởng đóng tàu
Cuộc khủng hoảng bảo dưỡng tàu sân bay Mỹ là tình trạng Hải quân sở hữu tới 11 tàu sân bay hiện đang hoạt động, nhưng toàn bộ công việc sửa chữa và bảo dưỡng định kỳ cho lực lượng này lại chỉ có thể thực hiện tại hai xưởng đóng tàu chuyên dụng, tạo ra một điểm nghẽn cấu trúc đe dọa khả năng duy trì hiện diện và sức chiến đấu lâu dài của hạm đội tàu sân bay Mỹ. Đây không phải vấn đề kỹ thuật đơn lẻ mà là dấu hiệu một hệ thống bảo dưỡng hải quân đã bị kéo căng vượt quá giới hạn. Khi mỗi tàu sân bay Mỹ là một nền tảng sức mạnh quốc phòng khổng lồ, sự phụ thuộc vào số ít cơ sở bảo dưỡng khiến toàn bộ cấu trúc răn đe và hiện diện toàn cầu trở nên mong manh. Theo chuyên gia quốc phòng Brian Clark, Hải quân Mỹ có 11 tàu sân bay nhưng chỉ hai xưởng đóng tàu có khả năng sửa chữa và bảo dưỡng loại tàu này.
Trường hợp USS Oriskany: một tàu sân bay "nghỉ hưu" cho thấy gánh nặng bảo dưỡng
Câu chuyện tàu sân bay Mỹ USS Oriskany bị đánh chìm ngoài khơi Florida năm 2006 là minh họa sống động cho mức độ phức tạp của việc xử lý một tàu sân bay, kể cả khi nó đã loại biên. Ngày 17/5/2006, con tàu lớp Essex dài khoảng 277 m này từ từ biến mất dưới mặt nước Vịnh Mexico sau một chiến dịch chuẩn bị kéo dài ba năm nhằm biến nó thành rạn san hô nhân tạo khổng lồ. Trước khi chìm, hơn 150 công nhân phải xử lý hàng trăm khoang chứa, loại bỏ nhiên liệu, dầu, ắc quy, amiăng, vật liệu chữa cháy, sơn bong tróc và nhiều chất nguy hại khác, trong đó có PCB – hóa chất tồn tại sâu trong hệ thống điện và vật liệu cách điện của tàu đời cũ. Đây là khối lượng công việc gần với một đại tu tổng lực, cho thấy mỗi tàu sân bay Mỹ là một "thành phố thép" phức tạp, đòi hỏi năng lực bảo dưỡng hải quân ở mức công nghiệp chứ không phải vài nhà kho sửa chữa.
Nhu cầu bảo dưỡng định kỳ vượt xa công suất hiện có
Theo phân tích của Brian Clark, trong số 11 tàu sân bay Mỹ, thông thường có khoảng hai hoặc ba tàu được triển khai cùng lúc, và sắp tới có thể cần tới chiếc thứ tư để đáp ứng yêu cầu hiện diện trên nhiều hướng biển. Nhưng mỗi tàu sân bay đều cần bảo dưỡng định kỳ ở mức xưởng đóng tàu, trong khi cả hệ thống chỉ hai xưởng có thể thực hiện loại công việc này. Điều đó nghĩa là bất kỳ kế hoạch tăng nhịp triển khai đều lập tức va vào trần công suất bảo dưỡng. Khi nhiều tàu phải chờ đến lượt vào xưởng, hải quân buộc phải lựa chọn: hoặc chấp nhận tàu hoạt động với rủi ro kỹ thuật cao hơn, hoặc giảm số lượng tàu triển khai. Cả hai lựa chọn đều tác động trực tiếp đến khả năng duy trì sức mạnh tàu sân bay Mỹ – vốn là trung tâm của chiến lược răn đe trên biển. Nhu cầu bảo dưỡng định kỳ rõ ràng đã vượt quá công suất hiện tại của các xưởng đóng tàu.
Từ xử lý "người khổng lồ" thép đến khủng hoảng quốc phòng
Chiến dịch biến USS Oriskany thành rạn san hô nhân tạo cho thấy để chỉ xử lý môi trường cho một tàu sân bay đã loại biên, hải quân phải mở và làm sạch hơn 500 bể chứa, tháo sàn đáp bằng gỗ do nồng độ PCB và thực hiện hàng loạt đánh giá môi trường trước khi được cấp phép đánh chìm. Với các tàu sân bay Mỹ đang hoạt động, yêu cầu bảo dưỡng thậm chí còn khắt khe hơn nhiều. Khi chỉ hai xưởng đóng tàu đủ khả năng xử lý khối cấu trúc thép khổng lồ này, mọi trục trặc, chậm tiến độ hoặc tai nạn tại một xưởng đều có thể tạo hiệu ứng domino lên toàn hạm đội. Đó là lý do giới phân tích dùng từ "khủng hoảng" để mô tả rủi ro bảo dưỡng, bởi điểm nghẽn kỹ thuật tại xưởng đóng tàu nhanh chóng trở thành khủng hoảng quốc phòng ở cấp độ chiến lược. Nói cách khác, năng lực bảo dưỡng hải quân đã trở thành yếu tố an ninh không kém phần quan trọng so với số lượng tàu sân bay Mỹ.
Kết luận: Sức mạnh tàu sân bay phụ thuộc vào hậu phương công nghiệp
Từ trường hợp USS Oriskany đến cảnh báo về 11 tàu sân bay Mỹ chỉ dựa vào hai xưởng đóng tàu, có một thông điệp xuyên suốt: sức mạnh tàu sân bay không nằm ở con số trên giấy hay kích thước sàn đáp, mà ở khả năng duy trì chúng trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Khi nhu cầu bảo dưỡng định kỳ đã vượt công suất xưởng, Hải quân Mỹ đang vận hành một hạm đội khổng lồ trên nền hậu phương công nghiệp quá mỏng. Cuộc khủng hoảng bảo dưỡng hải quân vì thế không phải điểm yếu kỹ thuật địa phương, mà là rủi ro chiến lược có tính cấu trúc: bất kỳ đứt gãy nào trong chuỗi bảo dưỡng đều có thể khiến tàu sân bay Mỹ từ biểu tượng răn đe thành những khối thép chờ đến lượt vào xưởng. Nếu không mở rộng năng lực xưởng đóng tàu, khủng hoảng quốc phòng là kịch bản khó tránh.
