Cú tăng tốc kép của hạ tầng TP.HCM
Cú tăng tốc kép của hạ tầng TP.HCM là việc thành phố đồng thời phê duyệt phương án kiến trúc cầu Thủ Thiêm 4 và triển khai nút giao 3 tầng có hầm chui, cầu vượt tại Vành đai 2 - Phạm Văn Đồng, nhằm tái cấu trúc lưu thông cửa ngõ và tăng năng lực kết nối đô thị với quy mô đầu tư lớn và thiết kế hiện đại.
Thông điệp chính ở đây rất rõ: TP.HCM không còn muốn chắp vá giao thông mà chọn bước đi mạnh tay với những dự án giao thông 2026 mang tính bản lề. Việc thành phố phê duyệt kết quả thi tuyển phương án kiến trúc cầu Thủ Thiêm 4 cho thấy quyết tâm biến cây cầu này thành biểu tượng mới trên sông Sài Gòn, chứ không chỉ là một công trình nối hai bờ. Cùng lúc, nút giao 3 tầng hầm chui – cầu vượt trên tuyến Vành đai 2 được đẩy nhanh xử lý cây xanh và mặt bằng, chứng tỏ ưu tiên rõ ràng cho hạ tầng TP. Hồ Chí Minh ở cửa ngõ chiến lược phía Đông Bắc.
Cầu Thủ Thiêm 4: Từ bản vẽ kiến trúc đến trục xương sống mới
Thành phố đã phê duyệt kết quả thi tuyển phương án kiến trúc cầu Thủ Thiêm 4, lựa chọn thiết kế cầu dây văng với hệ thống trụ tháp và các nhịp cầu tạo điểm nhấn trên sông Sài Gòn. Đây không chỉ là một dự án giao thông 2026, mà là mảnh ghép chiến lược trong phát triển đô thị Sài Gòn, khi mục tiêu được xác định rõ ràng là tăng kết nối giữa khu Nam TP. Hồ Chí Minh với Khu đô thị mới Thủ Thiêm.
Cây cầu có tổng chiều dài khoảng 2,16 km, trong đó phần cầu dài hơn 1,6 km, được thiết kế với 8 làn xe, gồm 6 làn cơ giới và 2 làn hỗn hợp. Một câu nói có thể trích dẫn là: “Cầu Thủ Thiêm 4 được thiết kế 8 làn xe, trở thành một trong những tuyến cầu có quy mô lớn bắc qua sông Sài Gòn”. Quy mô đó cho thấy thành phố không muốn lặp lại bài học cầu nhỏ – đường kẹt, mà xây dư năng lực để đỡ áp lực tăng trưởng giao thông trong nhiều năm.
Nút giao 3 tầng Vành đai 2 - Phạm Văn Đồng: Đổi cây xanh lấy năng lực lưu thông
Ở phía Đông Bắc, nút giao 3 tầng hầm chui – cầu vượt trên tuyến Vành đai 2 - Phạm Văn Đồng đang được chuẩn bị mặt bằng với cái giá không hề nhỏ về không gian xanh. Khoảng 186 cây xanh trong phạm vi xây dựng đã được xử lý để phục vụ thi công, sau đó khu vực này đang được hoàn thiện mặt bằng để sẵn sàng triển khai các hạng mục cầu vượt, hầm chui và hạ tầng kỹ thuật. Nút giao này thuộc đoạn 2 của dự án Vành đai 2 TP.HCM dài 2,5 km, với tổng vốn đầu tư khoảng 4.500 tỷ đồng.
Theo thiết kế, nút giao tổ chức theo mô hình 3 tầng: cầu vượt, hầm chui và hệ thống giao thông trên mặt đất, nhằm phân tách các dòng phương tiện và giảm xung đột. Ở tầng trên, cầu số 1 gồm 2 nhánh, quy mô 6 làn xe hai chiều trên tuyến Vành đai 2, bắc qua các tuyến Linh Đông, Phạm Văn Đồng, Kha Vạn Cân và rạch Ngang. Cầu số 2 có 2 làn xe dành cho dòng xe rẽ trái từ Vành đai 2 xuống đường Phạm Văn Đồng theo hướng sân bay Tân Sơn Nhất. Ở tầng ngầm, một hầm chui 2 làn xe cho dòng xe rẽ phải từ Phạm Văn Đồng hướng sân bay, kết nối về nút giao Quốc lộ 1 - Gò Dưa.
Vành đai 2 và tầm nhìn dài hạn cho phát triển đô thị Sài Gòn
Hạng mục nút giao Vành đai 2 - Phạm Văn Đồng nằm trong đoạn 2 của tuyến Vành đai 2 TP.HCM, chiều dài khoảng 2,5 km; nếu tính cả phần đường dẫn, tổng chiều dài khoảng 2,8 km, kéo từ nút giao Bình Thái đến đường Phạm Văn Đồng. Đây không phải một công trình đơn lẻ, mà là mảnh ghép của Vành đai 2 dài khoảng 64 km, trong đó khoảng 50 km đã hoàn thành, các đoạn 1, 2 và 3 đang triển khai.
Cùng với các công trình giao thông, dự án sẽ hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật hai bên tuyến. Đường Phạm Văn Đồng khu vực này được quy hoạch lộ giới 67 m, tuyến chính định hướng 6 làn xe, giai đoạn đầu xây hai đường song hành mỗi bên 3 làn, kèm vỉa hè và hạ tầng kỹ thuật, giữ lại quỹ đất khoảng 31 m ở giữa cho mở rộng sau này. Một câu nói đáng trích dẫn là: “Vành đai 2 TP.HCM có tổng chiều dài khoảng 64 km, đến nay khoảng 50 km đã hoàn thành”. Trong bối cảnh GRDP hợp nhất của thành phố chiếm khoảng 1/4 GDP cả nước, hạ tầng không thể chậm hơn đà tăng trưởng kinh tế.
Kết luận: Hạ tầng mạnh là điều kiện sống còn cho một đầu tàu kinh tế
Cầu Thủ Thiêm 4 và nút giao 3 tầng hầm chui – cầu vượt Vành đai 2 - Phạm Văn Đồng không chỉ là hai cái tên trong danh sách dự án giao thông 2026, mà là phép thử cho cách TP.HCM định nghĩa vị thế đầu tàu kinh tế của mình. Một cây cầu dây văng 8 làn xe bắc qua sông Sài Gòn và một nút giao ba tầng tổ chức cầu vượt – hầm chui – mặt đất là lời khẳng định rằng thành phố chọn đầu tư vào cấu trúc giao thông nặng ký, thay vì các giải pháp chắp vá.
Tuy nhiên, cái giá của hạ tầng là cụ thể: gần 200 cây xanh bị xử lý, không gian đô thị bị xáo trộn. Câu hỏi không phải là có nên làm hay không, mà là làm thế nào để mỗi mét cầu, mỗi mét hầm chui mang lại giá trị tối đa cho phát triển đô thị Sài Gòn, thay vì chỉ đuổi theo ùn tắc. Nếu thành phố giữ được kỷ luật quy hoạch, gắn kết đồng bộ các tuyến và kiên trì với tầm nhìn dài hạn, cú tăng tốc kép hôm nay hoàn toàn có thể trở thành bước nhảy hạ tầng mang tính quyết định trong nhiều năm tới.
