Đồ uống ngừa ung thư: thói quen nhỏ, lợi ích lớn
Đồ uống ngừa ung thư là những loại nước uống có bằng chứng khoa học cho thấy, khi dùng đều đặn với liều lượng phù hợp, chúng giúp giảm nguy cơ xuất hiện và tiến triển của một số loại ung thư, đặc biệt là ung thư đại trực tràng, đồng thời hỗ trợ hệ tiêu hóa và sức khỏe đường ruột về lâu dài. Ung thư đại trực tràng nguy hiểm ở chỗ giai đoạn đầu hầu như không có triệu chứng rõ rệt, khi phát hiện thường đã ở giai đoạn III hoặc IV. Vì vậy, ngoài tầm soát, cần xây dựng thói quen phòng ngừa ung thư thông qua những lựa chọn ăn uống thông minh mỗi ngày. Điều thú vị là, bác sĩ Huang Yu-chun chỉ ra câu trả lời nằm ngay tại các cửa hàng tiện lợi: có 3 loại đồ uống dễ mua, uống đều có thể giúp giảm hiệu quả nguy cơ ung thư đại trực tràng.
Sữa và thực phẩm từ sữa: nguồn canxi bảo vệ đại tràng
Quan điểm đáng bàn ở đây là: nếu uống sữa đúng cách, tủ lạnh nhà bạn đang chứa một "vũ khí" phòng ung thư đại trực tràng rất đáng giá. Điều quan trọng không nằm hoàn toàn ở bản thân sữa, mà là hàm lượng canxi bên trong. Các nghiên cứu cho thấy, nạp 300 mg canxi mỗi ngày có thể giúp giảm 17% nguy cơ ung thư đại trực tràng. Một nghiên cứu trên 500.000 người cũng phát hiện việc tiêu thụ đủ sản phẩm từ sữa như sữa tươi, sữa chua làm giảm gần 20% nguy cơ mắc bệnh, và càng uống đều thì tỷ lệ mắc và tử vong càng giảm rõ. "Nạp 300 mg canxi mỗi ngày có thể giúp giảm 17% nguy cơ ung thư đại trực tràng". Tuy nhiên, bác sĩ Huang nhấn mạnh không phải món nào từ sữa cũng tốt; kem ngọt, trà sữa nhiều đường có thể làm mất đi lợi ích phòng ung thư này.
Cà phê: thức uống kỳ diệu cho đường ruột nếu biết uống đúng
Cà phê thường bị gắn với hình ảnh gây hại tim mạch hoặc mất ngủ, nhưng khi nhìn từ góc độ thói quen phòng ngừa ung thư, bức tranh lại khác. Đối với người không thích sữa, bác sĩ Huang gọi cà phê là "thức uống kỳ diệu" thứ hai giúp bảo vệ đại tràng. Một nghiên cứu quy mô trên 2 triệu người, gồm 20.000 bệnh nhân ung thư đại trực tràng, cho thấy uống 4 tách cà phê nhỏ mỗi ngày giúp giảm nguy cơ mắc mới và giảm cả khả năng tái phát bệnh. Điều đáng chú ý là cả cà phê ít caffeine lẫn cà phê đã tách caffeine đều mang lợi ích chống ung thư, cho thấy tác dụng có thể đến từ các hợp chất như axit chlorogenic và diterpene trong hạt cà phê. Quan điểm hợp lý là: cà phê đen, ít đường, uống điều độ mới là đồ uống ngừa ung thư đáng cân nhắc, thay vì các loại cà phê pha sữa, đường quá ngọt.
Nước ép trái cây, rau củ: khi đồ uống là "thức ăn" của lợi khuẩn
Nếu sữa và cà phê chưa phải lựa chọn ưa thích, nước ép trái cây và rau củ lại là hướng đi mềm mại hơn nhưng vẫn rất có cơ sở khoa học. Một nghiên cứu tại Na Uy trên 70.000 phụ nữ cho thấy uống 210 ml nước ép trái cây và rau củ mỗi ngày giúp giảm 19% nguy cơ ung thư đại trực tràng. Tuy vậy, bác sĩ Huang khuyên khi mua nước ép đóng hộp ở cửa hàng tiện lợi, nên ưu tiên loại có tỷ lệ nước ép nguyên chất cao, ít đường, để không biến đồ uống ngừa ung thư thành nguồn dư thừa năng lượng. Ở cấp độ cao hơn, ăn trực tiếp trái cây, rau củ còn lợi hơn vì giữ trọn chất xơ. Chất xơ được lợi khuẩn ruột phân giải thành axit béo chuỗi ngắn (SCFA), những hợp chất có hiệu quả cao trong việc giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng. Táo và các loại trái cây họ cam quýt được bác sĩ đặc biệt khuyến nghị vì hiệu quả nổi bật trong nhóm này.
Biến 3 loại đồ uống thành thói quen phòng ngừa ung thư bền vững
Điểm quan trọng nhất không phải là tìm đồ uống ngừa ung thư lạ lùng, mà là biến ba lựa chọn quen thuộc – sữa, cà phê đen, nước ép trái cây và rau củ – thành thói quen phòng ngừa ung thư hàng ngày. Những món này đều có mặt ở cửa hàng tiện lợi gần nhà, nên rất dễ gắn vào lịch trình đi làm, đi học, mua sắm thường nhật. Tuy nhiên, lợi ích chỉ xuất hiện khi bạn kiên trì; không thể uống ngẫu hứng rồi bỏ đó mà mong giảm nguy cơ lâu dài. Song song với uống, đừng quên tầm soát ung thư đại trực tràng định kỳ, như xét nghiệm máu ẩn trong phân hoặc nội soi để phát hiện, xử lý sớm polyp và u tuyến. Quan điểm hợp lý là coi sữa, cà phê đen cùng trái cây, rau củ như "người bạn đồng hành" với các xét nghiệm tầm soát, chứ không phải phương án thay thế.
