Gia Lai tăng tốc cụm công nghiệp, tạo lực hút đầu tư

Cụm công nghiệp Gia Lai: Từ chủ trương đến bước ngoặt Mang Yang số 2

Cụm công nghiệp Gia Lai là các khu sản xuất tập trung được đầu tư hạ tầng đồng bộ nhằm thu hút doanh nghiệp, tăng giá trị chế biến và tạo việc làm tại chỗ, qua đó chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng năng lực công nghiệp và giữ chân lao động nông thôn gắn bó với quê hương. Điểm nhấn mới nhất trong bức tranh này là lễ động thổ Cụm công nghiệp Mang Yang số 2, do Công ty Cổ phần Hoàng Anh Gia Lai triển khai sau khi được chấp thuận chủ trương đầu tư tại Hội nghị xúc tiến đầu tư tháng 3. Trên diện tích gần 75ha, Mang Yang số 2 được định hướng theo mô hình sinh thái, hiện đại, ưu tiên chế biến sâu nông – lâm sản, sản phẩm phụ trợ xuất khẩu, phân bón hữu cơ – vi sinh và các dự án công nghệ cao, doanh nghiệp vừa và nhỏ, khởi nghiệp sáng tạo. Đây không chỉ là thêm một cụm công nghiệp mới, mà là thông điệp rõ ràng về việc Gia Lai muốn đi lên bằng công nghiệp gắn với nông nghiệp, thay vì chạy theo các ngành tiêu tốn tài nguyên.

ESG, kết nối vùng và vai trò của Hoàng Anh Gia Lai tại Mang Yang số 2

Điều đáng chú ý ở Mang Yang số 2 không chỉ là quy mô, mà là cách tiếp cận phát triển hạ tầng công nghiệp dựa trên chuẩn mực ESG và kinh tế tuần hoàn. Nhà đầu tư chú trọng tận dụng phế phụ phẩm nông nghiệp, sử dụng năng lượng tái tạo, kiểm soát chặt việc xử lý chất thải, đồng thời quan tâm đào tạo nghề, an toàn lao động và đời sống công nhân. Một câu nói có thể trích dẫn là: “Khi đi vào hoạt động, cụm công nghiệp dự kiến tạo việc làm ổn định cho hơn 4.500 lao động, mở thêm cơ hội để người dân địa phương lập nghiệp và gắn bó lâu dài với quê hương”. Về không gian phát triển, vị trí trên trục Quốc lộ 19 giúp Mang Yang số 2 kết nối trực tiếp với tuyến cao tốc Quy Nhơn – Pleiku và các cảng biển tương lai, trở thành mắt xích quan trọng đưa nông sản từ Việt Nam, Lào, Campuchia ra thị trường quốc tế. Cách Gia Lai đặt Hoàng Anh Gia Lai vào trung tâm của dự án thể hiện lựa chọn dựa trên doanh nghiệp có gắn bó lâu dài với địa phương, giảm rủi ro đầu tư ngắn hạn.

Cát Hiệp công nghiệp: Dự án FDI tạo quỹ đất sản xuất tập trung

Ở một hướng khác của tỉnh, cụm công nghiệp Cát Hiệp công nghiệp tại xã Hòa Hội cho thấy Gia Lai đang chủ động đón dòng vốn ngoại để bù đắp hạn chế nội lực. Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng kỹ thuật này do Công ty TNHH Sunley Việt Nam làm chủ đầu tư, diện tích 50ha và được khởi công vào tháng 8. Sunley Việt Nam có nhà đầu tư Singapore nắm 85% vốn điều lệ, thể hiện niềm tin của dòng vốn quốc tế với định hướng phát triển hạ tầng công nghiệp của địa phương. Dù từng chậm tiến độ vì vướng thủ tục pháp lý và công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, dự án đã hoàn tất quy hoạch chi tiết 1/500, cắm mốc ranh giới, đo đạc chỉnh lý bản đồ địa chính và phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường, đồng thời nộp xong tiền trồng rừng thay thế. Việc gia tốc trở lại cho thấy Gia Lai không chấp nhận để các cụm công nghiệp mới mắc kẹt trong vòng xoáy thủ tục.

Cát Hiệp được định hướng đầu tư hạ tầng đồng bộ, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp sản xuất hiện đại, nhất là trong lĩnh vực chế biến gỗ, nội thất và công nghiệp nhẹ thân thiện với môi trường. Theo kế hoạch, toàn bộ hạ tầng kỹ thuật sẽ hoàn thành vào giữa năm 2027, tạo quỹ đất sản xuất tập trung, hạn chế sản xuất nhỏ lẻ trong khu dân cư và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về công nghiệp, xây dựng, bảo vệ môi trường. Hiện nay, địa phương đã kiểm kê toàn bộ diện tích dự án; 2 phương án bồi thường, hỗ trợ được phê duyệt và chi trả cho 24/39 hộ bị ảnh hưởng, với diện tích 29,94ha trên tổng 49,96ha. Phần diện tích còn lại đang được xây dựng phương án áp giá, dự kiến kinh phí khoảng 14 tỷ đồng cho 4,63ha, trước khi tiếp tục lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư với 15,67ha. Về phía doanh nghiệp, Sunley Việt Nam đã chuẩn bị nguồn vốn cho bồi thường và tuyên bố sẵn sàng thi công ngay khi có mặt bằng sạch.

Hai dự án, một chiến lược phát triển hạ tầng công nghiệp của Gia Lai

Đặt Mang Yang số 2 và Cát Hiệp cạnh nhau sẽ thấy rõ chiến lược của Gia Lai: dùng phát triển hạ tầng công nghiệp để nâng năng lực cạnh tranh vùng, dựa trên cả doanh nghiệp trong nước lẫn FDI. Một bên là Hoàng Anh Gia Lai, doanh nghiệp coi Gia Lai là quê hương và khẳng định mỗi dự án trên mảnh đất này được đặt vào đó sự trân trọng, tâm huyết và trách nhiệm cao nhất. Bên kia là Sunley Việt Nam với cổ đông chi phối từ Singapore, đang đẩy nhanh tiến độ để đón nhà đầu tư thứ cấp trong chế biến gỗ, nội thất. Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh, các cụm công nghiệp trên địa bàn đã thu hút 490 dự án sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho hơn 27.000 lao động, góp phần tăng thu ngân sách, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động và thực hiện mục tiêu “ly nông bất ly hương”. Nói cách khác, cụm công nghiệp không phải dự án đơn lẻ, mà là công cụ chính sách để Gia Lai bước vào cuộc đua công nghiệp hóa.

Từ nền tảng hôm nay đến sức hút đầu tư ngày mai

Điểm quan trọng nhất là cả Mang Yang số 2 và Cát Hiệp đều không dừng ở hạ tầng, mà đã bắt đầu có những dự án sản xuất cụ thể chuẩn bị “cắm cọc”. Tại Mang Yang số 2, biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư đã được ký với Nhà máy kéo sợi tơ tằm Hàm Rồng (diện tích 4ha, công suất 550 tấn tơ/năm, tạo việc làm cho khoảng 550–600 lao động, dự kiến vận hành năm 2028) và Nhà máy sản xuất bao bì, giấy carton Hoàng Tâm (diện tích khoảng 2ha, công suất 15–20 triệu sản phẩm/năm, tạo việc làm ổn định cho khoảng 100–150 lao động, dự kiến vận hành năm 2028). Ở Cát Hiệp, một số nhà đầu tư thứ cấp trong lĩnh vực chế biến gỗ, nội thất đã liên hệ tìm hiểu và đăng ký đầu tư, buộc chủ đầu tư phải “chạy đua” với tiến độ hạ tầng. Nếu Gia Lai giữ được nhịp triển khai, bảo đảm mặt bằng sạch, hạ tầng đúng kế hoạch và tiếp tục cải cách thủ tục, hai dự án cụm công nghiệp này sẽ trở thành minh chứng thuyết phục rằng địa phương có thể biến chủ trương công nghiệp hóa thành không gian sản xuất cụ thể, việc làm cụ thể và giá trị gia tăng cụ thể.

Ở tầm rộng hơn, cách Gia Lai kiên trì phát triển cụm công nghiệp cho thấy một bài học: địa phương muốn thu hút nhà đầu tư không thể chỉ quảng bá tiềm năng, mà phải có đất sạch, hạ tầng kỹ thuật, quy hoạch rõ ràng và cam kết đồng hành xuyên suốt. Mang Yang số 2 với định hướng sinh thái – tuần hoàn và Cát Hiệp công nghiệp với dấu ấn FDI là hai mảnh ghép bổ sung cho nhau, giúp đa dạng hóa ngành nghề, nguồn vốn và đối tác. Kết luận hợp lý là: nếu Gia Lai tiếp tục nâng chất lượng hạ tầng công nghiệp, giữ vững nguyên tắc phát triển gắn với môi trường và sinh kế, sức hút đầu tư sẽ không chỉ nằm ở con số vốn đăng ký, mà ở khả năng tạo ra một hệ sinh thái công nghiệp bền vững cho cả vùng Tây Nguyên.