Tăng trưởng ngược chiều thị trường
Xuất khẩu gạo sang Singapore là hoạt động đưa các chủng loại gạo Việt Nam vào một thị trường nhập khẩu phụ thuộc nhiều vào nhu cầu, giá cả và khả năng cung ứng của các nước trong khu vực. Trong 9 tháng năm 2026, Singapore nhập 118.900 tấn gạo từ Việt Nam, tăng 5,2% so với cùng kỳ, trong khi tổng lượng nhập khẩu của nước này giảm 5,8%. Thị phần gạo Việt Nam tính theo lượng nhờ đó tăng từ 28,1% lên 31,4%, đưa Việt Nam lên vị trí thứ hai sau Ấn Độ. Đây là bước tiến đáng chú ý, nhưng không đồng nghĩa Việt Nam đã đứng đầu thị trường. Ở khía cạnh giá trị, thị phần tăng từ 25,2% lên 25,7%, song Việt Nam xếp thứ ba, sau Thái Lan và Ấn Độ; giá trị xuất khẩu giảm 9,2%, thấp hơn mức giảm 11% của toàn thị trường.
Sức ép giá làm lu mờ một phần đà tăng sản lượng
Bức tranh xuất khẩu gạo Singapore cho thấy cơ hội giành thêm khách hàng đang xuất hiện trong một thị trường thu hẹp, chứ không phải trong một chu kỳ cầu tăng nóng. Trong 9 tháng, Singapore nhập 378.900 tấn gạo từ thế giới, giảm 5,8%; giá trị nhập khẩu giảm 11%, còn đơn giá bình quân giảm 5,5%. Giá trị giảm nhanh hơn lượng là dấu hiệu rõ của áp lực giá tại thị trường nhập khẩu. Với Việt Nam, lượng bán tăng nhưng giá trị vẫn giảm 9,2%, cho thấy mở rộng sản lượng chưa đủ bảo đảm hiệu quả kinh doanh. Bối cảnh này cũng trái chiều với kết quả xuất khẩu chung của cả nước: trong cùng kỳ, Việt Nam xuất khoảng 6,4 triệu tấn, giảm 6,1% về lượng và 10,9% về giá trị. Doanh nghiệp vì vậy cần nhìn xa hơn con số tấn hàng, chú trọng giá bán và cơ cấu sản phẩm.
Lợi thế cạnh tranh nằm ở khả năng lấp khoảng trống nguồn cung
Trong cạnh tranh gạo khu vực, điểm nổi bật của Việt Nam không chỉ là vị trí thứ hai về lượng mà còn là khả năng tăng bán khi các đối thủ lớn không làm được điều đó. Việt Nam là nguồn cung duy nhất trong nhóm ba nhà cung cấp lớn nhất của Singapore ghi nhận tăng trưởng dương về lượng. Lợi thế này có cơ sở từ kinh nghiệm cung ứng thay thế gạo trắng Ấn Độ trong giai đoạn 2023–2024; riêng nửa đầu năm 2024, gạo tẻ trắng Việt Nam từng chiếm 46–50% thị phần phân khúc này tại Singapore. Dù vậy, tiền lệ không bảo đảm kết quả tương tự sẽ lặp lại. Việt Nam vẫn đứng sau Ấn Độ về lượng và sau cả Thái Lan lẫn Ấn Độ về giá trị. Muốn giữ thị phần, doanh nghiệp cần xem khả năng giao hàng ổn định và đáp ứng đúng phân khúc là lợi thế dài hạn, thay vì chỉ dựa vào giá gạo xuất khẩu thấp.
Cơ hội quý IV cần đi cùng kỷ luật bán hàng
Triển vọng quý IV có điểm tựa, nhưng cũng chứa rủi ro về thời điểm và giá bán. Theo Thương vụ Việt Nam tại Singapore, nhu cầu dự trữ có thể tăng trước lo ngại El Niño, trong khi nguy cơ Ấn Độ siết xuất khẩu có thể thúc đẩy nhà nhập khẩu tìm nguồn thay thế. Nguồn cung chào bán dồi dào của Việt Nam có thể tạo lợi thế cạnh tranh ngắn hạn; việc Philippines tạm dừng cấp phép nhập khẩu gạo đến giữa tháng 11/2026 cũng là yếu tố doanh nghiệp cần theo dõi khi lên kế hoạch tiêu thụ và điều tiết hàng. Tuy nhiên, nhu cầu dự trữ không đồng nghĩa với đơn hàng chắc chắn, còn nguồn cung dồi dào có thể làm cuộc đua giá gay gắt hơn. Kết luận quan trọng là đà tăng thị phần chỉ có giá trị bền vững nếu doanh nghiệp chuyển được sản lượng thành doanh thu tốt hơn, thay vì chạy theo khối lượng bằng mọi giá.
