Từ di sản riêng lẻ đến hệ sinh thái du lịch
Phát triển du lịch Bắc Ninh là tổ chức tài nguyên văn hóa, thiên nhiên và dịch vụ thành những trải nghiệm có kết nối, đủ sức giữ chân du khách và tạo nguồn thu ổn định cho địa phương. Kế hoạch của thành phố đặt mục tiêu đưa du lịch thành ngành kinh tế quan trọng vào năm 2030, hướng tới vị thế mũi nhọn và xây dựng thương hiệu “Bắc Ninh - Miền di sản”. Tỉnh phấn đấu lượng khách tăng 10–12% mỗi năm, vượt 10 triệu lượt vào năm 2030; chỉ tiêu doanh thu được đặt trên 10.000 tỷ đồng.
Tham vọng ấy có cơ sở: quan họ, di tích, lễ hội và làng nghề tạo nên bản sắc khó thay thế. Nhưng tài nguyên phong phú chưa tự chuyển thành sản phẩm hấp dẫn. Các hạn chế về sự đa dạng sản phẩm, khả năng thu hút khách chi tiêu cao, hạ tầng và dịch vụ đồng bộ cho thấy Bắc Ninh cần kết nối những gì mình có thay vì chỉ quảng bá từng điểm đơn lẻ.
Kế hoạch phác ra bốn không gian có tính liên kết: văn hóa-di sản-lễ hội; nông nghiệp-cộng đồng-làng nghề; nghỉ dưỡng, vui chơi, mua sắm, kinh tế đêm và du lịch đô thị; cùng công nghiệp, thương mại và MICE. Cách phân chia này có ý nghĩa nếu giúp khách nối tiếp nhiều trải nghiệm trong một chuyến đi, thay vì đến một di tích rồi rời đi.

Liên kết tour tuyến mở rộng hành trình
Liên kết tour tuyến là mắt xích biến quy hoạch thành lựa chọn cụ thể cho du khách. Từ đầu năm, các doanh nghiệp lữ hành đã khảo sát và ký hợp tác với khu, điểm du lịch để hình thành tour; Hiệp hội Du lịch tỉnh cũng quảng bá Tây Yên Tử, Hoàng Hoa Thám, chùa Vĩnh Nghiêm, chùa Bổ Đà và lễ hội làng Diềm. Đây là hướng đi thiết thực: gom các điểm có nét riêng thành tuyến giúp chuyến thăm Bắc Ninh có nhiều lớp trải nghiệm hơn.
Tuyến tàu Thăng Long - Kinh Bắc, vận hành từ tháng 9/2025, cho thấy kết nối có thể làm giàu trải nghiệm ngay trên đường đi. Khách khởi hành từ Hà Nội, tìm hiểu văn hóa thời Lý tại đền Đô, nghe quan họ trên thuyền và thử in tranh Đông Hồ; tuyến đã đón khoảng 70.000 lượt khách kể từ khi khai thác. Giá trị của sản phẩm không nằm ở việc ghé thêm nhiều nơi cho đủ lịch trình, mà ở cách kể liền mạch câu chuyện Kinh Bắc.
Ở quy mô liên vùng, kế hoạch hướng tới ba tuyến ổn định: kết nối chuỗi di sản với Quảng Ninh và Hải Phòng, nối các địa phương Đồng bằng sông Hồng với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, và hợp tác với Hà Nội qua tuyến “Từ Thủ đô về miền Quan họ”.

Liên vùng cần sản phẩm chung, không chỉ thỏa thuận
Tháng 4 vừa qua, hiệp hội du lịch Bắc Ninh, Quảng Ninh và Hải Phòng tổ chức hội nghị với chủ đề “Một hành trình - Ba điểm đến di sản”. Các doanh nghiệp lữ hành, đơn vị vận tải và đại diện hiệp hội ba địa phương ký ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026–2028, hướng tới xây dựng chuỗi sản phẩm, khảo sát, quảng bá, kích cầu và phối hợp đào tạo nhân lực.
Cách làm này có thể mở rộng thị trường cho Bắc Ninh: du khách đến vì các di sản nổi tiếng trong vùng có thêm lý do kéo dài hành trình đến miền Kinh Bắc. Nhưng thỏa thuận chỉ tạo giá trị khi được chuyển thành lịch trình thuận tiện, vận tải ăn khớp, thông tin rõ ràng và dịch vụ đủ sức giữ chân khách. Liên kết vùng vì vậy không phải mục tiêu tự thân; đó là phương tiện để chia sẻ dòng khách và bổ sung thế mạnh giữa các địa phương.
Tỉnh đang hoàn thiện Đề án tổng thể phát triển du lịch giai đoạn 2026–2030, dự kiến thông qua trong năm 2026. Đề án xác định liên kết vùng, đổi mới xúc tiến và mở rộng không gian, thị trường khách là những hướng giải pháp quan trọng. Thách thức tiếp theo là biến định hướng thành sản phẩm chung có thể đặt, đi và trải nghiệm thuận lợi.
Điều kiện để mục tiêu thành trải nghiệm thật
Mở rộng tuyến chỉ hữu ích khi chất lượng điểm đến theo kịp. Bắc Ninh đặt mục tiêu 100% khu, điểm du lịch tham gia nền tảng số, ứng dụng thanh toán điện tử và kết nối dữ liệu; 80% có thuyết minh thông minh, đa ngôn ngữ. Với khách, những việc này có thể giúp tìm thông tin, hiểu di sản và sử dụng dịch vụ dễ hơn. Kế hoạch cũng hướng tới chuyển trải nghiệm di sản từ tham quan sang tương tác, thay vì để công nghệ chỉ nằm trên giấy.
Bên cạnh số hóa, thành phố cần bảo tồn tài nguyên, cải thiện hạ tầng và phát triển nhân lực, những nhiệm vụ được nêu trong kế hoạch. Nếu các điểm dừng trong một tuyến có chất lượng chênh lệch lớn, trải nghiệm chung sẽ bị kéo xuống; nếu cộng đồng và làng nghề chỉ xuất hiện như phông nền, lợi ích địa phương sẽ khó bền vững. Vì thế, phát triển du lịch không thể đo riêng bằng lượt khách, mà còn bằng mức độ gắn kết giữa điểm đến, dịch vụ và cư dân.
Bắc Ninh có di sản để tạo sức hút, nhưng liên kết tour tuyến mới là cách biến sức hút ấy thành hành trình có chiều sâu và thị trường rộng hơn. Muốn du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, tỉnh cần biến các kế hoạch liên kết thành sản phẩm thuận tiện, nhất quán và đáng quay lại; khi đó, “Miền di sản” mới là lời hứa được du khách trải nghiệm chứ không chỉ là khẩu hiệu.






