Mười lăm trung tâm cần vận hành như một mạng lưới
Trung tâm logistics tích hợp đa phương thức là đầu mối tổ chức việc tiếp nhận, lưu kho, xử lý và luân chuyển hàng hóa qua nhiều phương thức vận tải trong cùng một mạng lưới. Với Đà Nẵng, ý nghĩa của quy hoạch không nằm ở con số 15 trung tâm tự thân, mà ở việc phân vai để cảng biển, sân bay, đường sắt và đường bộ cùng phục vụ dòng hàng liên vùng.
Chiều 12/11, UBND thành phố tổ chức hội thảo tham vấn đề án, trong bối cảnh định hướng đưa Đà Nẵng thành trung tâm logistics đa phương thức đã được xác định là chủ trương chiến lược. Đề xuất tổ chức 15 trung tâm theo cấu trúc đầu mối trung tâm – cửa ngõ – vệ tinh, chia thành sáu nhóm chức năng từ cảng biển, hàng không và ICD/đường sắt đến hỗ trợ Khu thương mại tự do, thương mại điện tử và dịch vụ giá trị gia tăng.
Cách tiếp cận này hợp lý hơn việc dàn đều các kho bãi: mỗi điểm cần gắn với một nguồn hàng và một chức năng rõ ràng. Tổng diện tích dự kiến là 362,43 ha đến năm 2030, sau đó mở rộng lên 930,43 ha. Nhưng quy mô đất chỉ tạo điều kiện; lợi thế thực sự phụ thuộc vào khả năng nối các mắt xích và giảm thời gian, chi phí vận chuyển.

Liên Chiểu là cửa ngõ container và phân phối quốc tế
Ở phía Bắc, cụm Liên Chiểu–Đà Nẵng được định hướng làm cực cảng biển, container, hàng không và phân phối quốc tế, phù hợp với vai trò cửa ngõ phục vụ xuất nhập khẩu và các ngành công nghệ cao. Cảng Liên Chiểu là hạt nhân, liên kết với ga Kim Liên, Khu thương mại tự do, Khu công nghệ cao và sân bay quốc tế Đà Nẵng.
Đây là nơi có thể tổ chức chuỗi dịch vụ liên hoàn từ tiếp nhận, lưu kho và vận chuyển đến thông quan, phân phối. Nếu các kết nối hậu cảng và đường sắt được triển khai đồng bộ, Liên Chiểu có cơ hội vượt khỏi chức năng một điểm bốc dỡ để trở thành đầu mối điều phối hàng hóa khu vực. Đề án dự báo luồng hàng qua khu vực này đạt khoảng 76 triệu tấn mỗi năm vào năm 2035; đó là mục tiêu tiềm năng, không phải sản lượng đã được bảo đảm.
Giai đoạn 2026–2030, Liên Chiểu nằm trong năm đầu mối được đề xuất ưu tiên chuẩn bị đầu tư, cùng Hòa Nhơn, Chu Lai và hai sân bay. Ưu tiên đúng không chỉ là xây hạ tầng cảng, mà còn phải giải quyết đường kết nối, điểm gom hàng và dịch vụ vận tải liên hoàn. Nếu không, quy mô cửa ngõ lớn vẫn có thể đi kèm chi phí trung chuyển cao.

Chu Lai–Tam Kỳ gắn logistics với sản xuất
Cực phía Nam có một trọng tâm khác: phục vụ trực tiếp nền sản xuất công nghiệp và gom hàng xuất khẩu. Trung tâm logistics quốc gia Chu Lai được đề xuất làm hạt nhân, kết nối với cụm cảng Chu Lai, sân bay Chu Lai, ga Tam Kỳ cùng các khu công nghiệp và khu kinh tế.
Trong phân công này, Chu Lai xử lý logistics cảng biển–công nghiệp, hàng rời, hàng bách hóa và hàng hóa từ Khu kinh tế mở Chu Lai; sân bay mở thêm cửa ngõ cho logistics hàng không. Cách tổ chức ấy có thể giúp các ngành cơ khí, ô tô, điện tử gom hàng, lưu chuyển và phân phối hiệu quả hơn, thay vì buộc mọi nhu cầu phải dồn về phía Bắc. Đề án dự báo luồng hàng qua Chu Lai đạt khoảng 40 triệu tấn mỗi năm vào năm 2035.
Lợi thế của logistics Chu Lai vì vậy không phải cạnh tranh trực diện với Liên Chiểu, mà là rút ngắn đường đi giữa nhà máy và các tuyến vận tải. Dịch vụ kho bãi, đóng gói, chuỗi lạnh và hoàn tất đơn hàng cũng có thể đem lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp sản xuất và người tiêu dùng qua giao nhận nhanh, ổn định hơn. Muốn biến tiềm năng thành hoạt động thường xuyên, trung tâm phải có nguồn hàng thực và đơn vị vận hành đủ năng lực.

Hai cực chỉ có giá trị khi kết nối và có hàng
Liên Chiểu và Chu Lai nên được nhìn như hai mắt xích bổ trợ, không phải hai dự án tách rời. Khu vực Điện Bàn–Nam Hội An–Thăng Bình có thể làm cầu nối giữa hai cực; mạng lưới còn hướng tới gom hàng từ Huế, Quảng Trị, Quảng Ngãi, Tây Nguyên, Nam Lào và Đông Bắc Thái Lan qua Hành lang kinh tế Đông–Tây. Về dài hạn, Điện Bàn Tây được xem xét làm đầu mối trung gian nếu nguồn hàng và hạ tầng đáp ứng.
Đề án dự báo tổng nguồn hàng tiềm năng đạt 245,7 triệu tấn năm 2035 và 660 triệu tấn năm 2050, nhưng đây không phải lượng hàng chắc chắn sẽ qua mạng lưới. Muốn giành được dòng hàng, thành phố cần chứng minh tuyến vận tải có chi phí cạnh tranh, lịch trình tin cậy và dịch vụ đủ sức xử lý từ gom hàng, thông quan đến phân phối quốc tế.
Lộ trình đề xuất cũng cho thấy việc cần làm trước mắt: đến năm 2030 hoàn thiện nghiên cứu khả thi, hạ tầng đường bộ, hậu cảng và điểm gom hàng, đồng thời thí điểm vận tải liên hoàn; giai đoạn 2030–2035 phát triển dịch vụ đường bộ–đường sắt ổn định; sau năm 2035 mở rộng kết nối quốc tế, số hóa và chuyển đổi xanh. Quy hoạch logistics chỉ thành công khi các trung tâm có khách hàng, luồng hàng và nhà khai thác thực sự. Đà Nẵng có thể trở thành cửa ngõ của miền Trung, nhưng bản đồ hạ tầng phải được kiểm chứng bằng hiệu quả vận hành.







