Đưa kỹ năng số đến nơi người dân cần
Kỹ năng số cộng đồng là khả năng sử dụng thiết bị và dịch vụ trực tuyến trong đời sống hằng ngày, được hình thành qua hướng dẫn thực tế để mọi người có thể tự thao tác và tiếp cận tiện ích số. Khi thanh niên cùng tổ công nghệ số đến từng khu dân cư, họ không chỉ cài ứng dụng mà còn giúp người dân vượt qua rào cản đầu tiên: biết bắt đầu từ đâu và làm thế nào cho an toàn. Tại phường Đông Ngạc, Hà Nội, đoàn viên, thanh niên trực tiếp hướng dẫn người cao tuổi cài đặt, kích hoạt VNeID, đăng ký tài khoản an sinh xã hội và làm quen với điện thoại thông minh. Cách làm này đáng chú ý vì chuyển đổi số không thể chỉ được đo bằng số ứng dụng đã cài. Giá trị của nó nằm ở việc người dân tự tra cứu thông tin, làm thủ tục và tiếp cận chính sách khi cần.
Nhu cầu hỗ trợ là có thật: một số người lớn tuổi chưa có điện thoại thông minh, quên mật khẩu, khó nhận mã OTP hoặc xác thực thông tin; tâm lý lo ngại lộ dữ liệu cũng khiến họ chần chừ. Vì vậy, hướng dẫn trực tiếp không phải phần việc phụ của chuyển đổi số, mà là cầu nối để các dịch vụ số địa phương đến được với người sử dụng.

Từ cài ứng dụng đến tự làm thủ tục
Nội dung hỗ trợ đã vượt khỏi việc cài đặt ứng dụng. Thanh niên và các tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn người dân dùng VNeID, thực hiện dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, tra cứu thông tin và khai thác tiện ích phục vụ sinh hoạt. Ở xã Tân Hòa, đội hình tình nguyện còn hướng dẫn đăng ký tài khoản dịch vụ công, tìm thủ tục hành chính và tiếp cận phương thức thanh toán số. Đây là bước chuyển đúng hướng: người dân cần được chỉ cách hoàn thành một việc cụ thể, chứ không chỉ nhận một ứng dụng mới trên màn hình.
Phương pháp “cầm tay chỉ việc” giúp người mới dễ hiểu, dễ thực hành và dần tạo thói quen sử dụng công nghệ. Tác động thiết thực là bớt thời gian, công sức khi giải quyết nhu cầu thường ngày và thuận tiện hơn khi tiếp cận chính sách. Với người cao tuổi, khả năng tự tra cứu hay hoàn tất thao tác còn đem lại sự chủ động, thay vì phải phụ thuộc hoàn toàn vào người thân.
Mạng lưới địa phương tạo sức lan tỏa
Quy mô phong trào tại Đồng Tháp cho thấy hỗ trợ kỹ năng số có thể được tổ chức thành mạng lưới bám sát cơ sở. Trong 9 tháng năm 2026, phong trào “Bình dân học vụ số” có 114 đội hình, hơn 6.000 cán bộ Đoàn, đoàn viên, thanh niên phối hợp với 1.693 tổ công nghệ số cộng đồng gồm 10.224 thành viên tại toàn bộ xã, phường. Tỉnh cũng tổ chức 166 lớp tập huấn về VNeID, eTax Mobile, dịch vụ công trực tuyến, chữ ký số và an toàn thông tin.
Riêng Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2026, lực lượng tham gia phong trào đã hỗ trợ hơn 500.000 lượt người dân tiếp cận nền tảng và dịch vụ số thiết yếu. Con số lớn có ý nghĩa, nhưng hiệu quả lâu dài vẫn phụ thuộc vào việc người dân có tự làm được sau buổi hướng dẫn hay không. Bởi vậy, mở rộng số đội hình cần đi cùng chất lượng hướng dẫn và khả năng quay lại hỗ trợ khi người dân gặp vướng mắc.
Hỗ trợ phải đi cùng an toàn và tính kiên trì
Khoảng cách số không thể khép lại bằng một lần đăng nhập. Người cao tuổi có thể cần được nhắc lại thao tác; người ít quen công nghệ có thể lo nhập sai thông tin hoặc tiết lộ dữ liệu cá nhân. Vì thế, hỗ trợ người cao tuổi cần sự kiên nhẫn, đồng thời phải chỉ rõ cách bảo vệ thông tin và nhận diện dấu hiệu lừa đảo. Ở Đông Ngạc, đoàn phường dự kiến tiếp tục duy trì, nhân rộng đội hình tình nguyện tại tổ dân phố, mở rộng hướng dẫn dịch vụ công trực tuyến, tra cứu thông tin và nhận diện thủ đoạn lừa đảo trên mạng.
Các đội hỗ trợ tại cơ sở cũng cần được duy trì, thành viên tổ công nghệ số cần nâng cao kỹ năng và việc phối hợp giữa Đoàn với các ngành chức năng cần tiếp tục được chú trọng. Quan trọng hơn, nội dung hướng dẫn phải sát nhu cầu từng hộ gia đình, từ thao tác cơ bản đến bảo vệ dữ liệu cá nhân. Chuyển đổi số chỉ thật sự bao trùm khi người dân không chỉ được cài ứng dụng mà còn đủ tự tin sử dụng dịch vụ an toàn, đúng lúc. Đưa người biết công nghệ đến tận nhà vì thế là cách thiết thực để biến tiện ích số thành quyền tiếp cận của mọi người.







