Liên hoan Guitar Quốc tế Sài Gòn – cột mốc ba lần 70 và một thập niên đam mê
Liên hoan Guitar Quốc tế Sài Gòn là chuỗi hoạt động hòa nhạc, thi tài và học thuật dành cho guitar cổ điển, quy tụ nghệ sĩ, giảng viên và thí sinh từ nhiều quốc gia, được tổ chức tại Nhạc viện TP.HCM như một điểm hẹn giao lưu văn hóa, đào tạo âm nhạc và kết nối cộng đồng yêu guitar ở châu Á. Liên hoan Guitar Quốc tế Sài Gòn diễn ra từ ngày 5 đến 9.8 tại Nhạc viện TP.HCM, trong không khí đặc biệt khi sự kiện vừa đánh dấu lần tổ chức thứ 10, vừa chào mừng 70 năm thành lập Nhạc viện TP.HCM và 70 năm hình thành khoa guitar cổ điển tại ngôi trường này. Chuỗi hòa nhạc gồm sáu concert mang các chủ đề từ Heart, Soul and Passion đến Dances of the Festival, cho thấy tham vọng đặt guitar cổ điển Sài Gòn vào dòng chảy âm nhạc quốc tế chứ không chỉ trong phạm vi một cuộc chơi nghề nghiệp.
Đêm khai mạc: chuyến du ngoạn nửa vòng Trái đất bằng tiếng đàn
Điều đáng nói ở mùa liên hoan lần thứ 10 không phải số lượng chương trình mà là cách đêm khai mạc biến concert thành một hành trình nghe nhìn có chủ đích. Với chủ đề Heart, Soul and Passion, Festival Guitar Ensemble dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Lê Ngọc Niển mở màn bằng tác phẩm cùng tên của nhà soạn nhạc Canada Patrick Roux – lần đầu vang lên tại Việt Nam. Việc sử dụng cả một dàn guitar đông đảo thay vì guitar độc tấu quen thuộc cho thấy ban tổ chức muốn khẳng định: guitar cổ điển hoàn toàn có thể mang tải những ý tưởng hòa tấu phức tạp, nhiều lớp âm thanh dày và giàu màu sắc. Theo phát biểu của tiến sĩ, NSND Đỗ Quốc Hưng, hơn 20 nghệ sĩ đến từ 9 quốc gia đã hội tụ tại TP.HCM, biến liên hoan thành điểm hẹn quốc tế của cộng đồng guitar và là lời cam kết rõ ràng của Nhạc viện về giáo dục âm nhạc lẫn giao lưu văn hóa.
Từ Gabriel’s Oboe đến Bachianas: guitar bước ra khỏi vùng an toàn
Chương trình khai mạc thuyết phục khán giả không phải bằng tên tuổi mà bằng sự lựa chọn tác phẩm cho thấy tư duy thẩm mỹ của những người làm liên hoan guitar quốc tế. Bản Gabriel’s Oboe của Ennio Morricone – vốn gắn với bộ phim The Mission – được chuyển soạn cho guitar và oboe, với nghệ sĩ Đan Mạch Joakim Dam Thomsen bất ngờ xuất hiện giữa sân khấu, đưa khán phòng vào không gian điện ảnh bằng tiếng oboe mềm mại. Bản phối của Hồ Đăng Khoa giúp guitar không chỉ làm nền mà trở thành bệ đỡ tinh tế cho giai điệu chính, chứng minh khả năng hòa hợp của dây và gỗ trong âm nhạc cổ điển đương đại. Khi Bachianas Brasileiras No.5 của Heitor Villa-Lobos – nguyên tác cho soprano và tám cello – được viết lại cho guitar và oboe, khán giả có dịp trải nghiệm cách guitar thay thế tiếng cello mà vẫn giữ chất trữ tình Nam Mỹ, và không ngạc nhiên khi đây là một trong những tiết mục nhận tràng pháo tay dài nhất.
Những nhà vô địch, những điệu vũ Tây Ban Nha và câu chuyện vượt biên giới
Phần hai đêm khai mạc đưa liên hoan lên mức độ đối thoại quốc tế rõ nét hơn. Lần đầu tiên, hai quán quân gần nhất của Cuộc thi Guitar Quốc tế Sài Gòn – Vương Quốc Anh (Việt Nam, quán quân 2024) và Ricky O. Hermansyah (Indonesia, quán quân 2025) – cùng đứng chung sân khấu. Qua Jongo của Paolo Bellinati và Jobiniana của Sergio Assad, bộ đôi cho thấy kỹ thuật điêu luyện nhưng không rơi vào phô diễn, mà vẫn giữ được sự đối thoại mềm mại, như một ẩn dụ cho tinh thần kết nối bằng âm nhạc mà liên hoan theo đuổi suốt một thập niên. Khi Saigon Guitar Quartet trình diễn Five Spanish Dances của Moritz Moszkowski và bản chuyển soạn Capriccio Espagnol của Rimsky-Korsakov – nguyên là tác phẩm giao hưởng – khán giả chứng kiến guitar kể được những câu chuyện lớn, nhiều màu sắc mà vẫn giữ bản sắc riêng. Những "tấm bưu thiếp âm nhạc" ấy nói thẳng rằng guitar cổ điển Sài Gòn không ngại đối thoại với di sản châu Âu trên chính sân khấu của mình.
Từ masterclass đến triển lãm: liên hoan không chỉ dành cho dân nghề
Điểm đáng quý của liên hoan guitar quốc tế tại Nhạc viện TP.HCM là nó từ chối bị đóng khung trong phạm vi một sự kiện chuyên môn. Chuỗi 6 chương trình hòa nhạc từ ngày 5 – 9.8 được đặt cạnh cuộc thi guitar cổ điển mở rộng dành cho thí sinh châu Á với các bảng Open, Junior, Non-professional, Ensemble, tạo ra một trục giao thoa giữa sân khấu chuyên nghiệp và người học. Hoạt động chuyên môn từ 6 – 8.8 với các nghệ sĩ quốc tế như Kozo Tate, Leonardo Bravo, Leon Koudelak, Federico Nunez, Ji Won Choi, Kasia Smolarek cho phép người trẻ tiếp cận trực tiếp những tên tuổi lớn của cộng đồng guitar. Song song đó, triển lãm guitar thủ công với các nghệ nhân từ Hàn Quốc, Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan thu hút bạn yêu đàn bằng câu chuyện chất liệu và tay nghề. Đặc biệt, concert The Winners lúc 14 giờ ngày 9.8 mở cửa tự do, nhấn mạnh một thông điệp: khán giả không cần là người học guitar vẫn có thể thưởng thức và bước vào thế giới này.
