Khi âm nhạc Việt Nam bước ra sân khấu lớn của thế giới
Liên hoan Dàn nhạc Trẻ Thế giới tại Moskva là một sự kiện âm nhạc quy mô lớn, nơi các dàn nhạc trẻ từ nhiều quốc gia cùng trình diễn những chương trình công phu, tạo không gian giao lưu văn hóa bằng ngôn ngữ âm nhạc và góp phần khẳng định vị thế của các thế hệ nghệ sĩ mới trên sân khấu quốc tế. Tham dự lần đầu, dàn nhạc trẻ Việt Nam không chọn cách xuất hiện rụt rè. Dàn nhạc thính phòng trẻ Nhạc viện TP.HCM – gồm 26 thành viên dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Nguyễn Phú Sơn – bước vào Công viên Zaryadye như đại diện cho một thế hệ mới: tự tin, được đào tạo bài bản và có ý thức rõ ràng về bản sắc âm nhạc dân tộc. Việc Việt Nam góp mặt tại một liên hoan có quy mô lớn như vậy là bước đi mang ý nghĩa chiến lược hơn là một chuyến lưu diễn đẹp đẽ; nó gửi đi thông điệp rằng chúng ta đã sẵn sàng đối thoại bình đẳng với thế giới bằng chính tiếng nói âm nhạc của mình.
Đêm Moskva âm nhạc: Kiệt tác châu Âu hòa trong hơi thở Việt Nam
Giữa tiết trời se lạnh và gió mạnh trên sân khấu ngoài trời ở Công viên Zaryadye, những nốt nhạc đầu tiên vang lên mở ra một bản hòa âm Việt Nam giữa lòng Moskva. Chương trình của dàn nhạc trẻ Việt Nam được xây dựng như một cuộc đối thoại tinh tế giữa kiệt tác châu Âu và giai điệu quê hương: Sonata số 1 cung Sol trưởng cho dàn nhạc dây của Rossini, Concerto mùa đông trong bộ Tứ mùa của Vivaldi, Concerto piano số 23 của Mozart và Concerto cho đàn hạc và dàn nhạc dây của Handel. Quan trọng hơn, âm nhạc Việt Nam không xuất hiện như một phần “ngoại lệ” mà được dệt tự nhiên trong tổng thể chương trình. Trở về đất mẹ của Nguyễn Văn Thương, cùng hai đoạn dân ca Đi cấy và Trống cơm được soạn cho nhạc thính phòng, trở thành điểm tựa nhận diện cho một Việt Nam đậm truyền thống nhưng không khép kín. Qua sự đan xen này, các nghệ sĩ trẻ đã nói với bạn bè quốc tế rằng dàn nhạc trẻ Việt Nam có thể chinh phục kiệt tác châu Âu mà vẫn giữ được linh hồn riêng của mình.
Tiếng “Bravo!” của khán giả Nga và khoảnh khắc vỗ tay không dứt
Thời tiết lạnh và gió mạnh là giới hạn mà mọi đêm diễn ngoài trời ở Moskva phải đối mặt, nhưng ở Công viên Zaryadye, yếu tố khắc nghiệt ấy nhanh chóng bị lấn át bởi nhiệt độ cảm xúc tăng dần theo từng tác phẩm. Sau mỗi phần trình diễn, khán giả Nga liên tục dành những tràng pháo tay và tiếng “Bravo!” kéo dài cho dàn nhạc trẻ Việt Nam. Khi tiết mục cuối cùng khép lại, nhiều khán giả đồng loạt đứng dậy, tiến về phía sân khấu để bày tỏ sự tán thưởng và cảm ơn các nghệ sĩ, tạo nên khoảnh khắc hiếm thấy của một đêm liên hoan. Nghệ sĩ piano Tạ Quang Vũ thừa nhận mọi bất tiện của gió và cái lạnh tan biến khi âm nhạc vang lên, còn tiếng “Bravo!” là nguồn động viên vô cùng ý nghĩa cho người nghệ sĩ trẻ. Nhìn từ góc độ tự tin nghề nghiệp, đó là khoảnh khắc dàn nhạc trẻ Việt Nam nhận được sự công nhận trực tiếp, không cần thông dịch, từ một công chúng vốn quen với tiêu chuẩn cao của Moskva âm nhạc.
Giai điệu của tuổi 15 và bài kiểm tra bản lĩnh thế hệ mới
Trong dàn nhạc thính phòng trẻ Nhạc viện TP.HCM, hình ảnh nghệ sĩ violin 15 tuổi Nguyễn Hiếu Doanh bước ra sân khấu Moskva là minh chứng sống động cho một thế hệ mới dám nhận những thử thách lớn. Trước đông đảo khán giả Nga, quốc tế và cộng đồng người Việt tại Liên bang Nga, tiếng đàn của em không chỉ là phần độc tấu mà còn là lời khẳng định rằng đào tạo âm nhạc trẻ ở Việt Nam đã có thể sản sinh những cá nhân đủ bản lĩnh đứng trên sân khấu quốc tế. Theo chia sẻ của các thành viên, chương trình đã được luyện tập gần một tháng trước khi lên đường, cho thấy sự nghiêm túc của cả tập thể trong lần “xuất quân” đầu tiên ở một liên hoan quy mô lớn. Bên cạnh Hiếu Doanh là những gương mặt trẻ khác như nghệ sĩ piano Tạ Quang Vũ, nghệ sĩ đàn harp Nguyễn Đặng Bảo Trâm và giọng soprano Phạm Phương Khanh, người thể hiện liên khúc Nước Nga tổ quốc tôi và Việt Nam quê hương tôi bằng hai ngôn ngữ Nga – Việt. Đó không chỉ là kỹ thuật, mà là năng lực giao tiếp văn hóa của thế hệ nghệ sĩ trẻ Việt Nam.
Một dấu mốc cho Nhạc viện TP.HCM và vị thế âm nhạc Việt Nam
Việc dàn nhạc thính phòng trẻ Nhạc viện TP.HCM được mời tham dự Liên hoan Dàn nhạc Trẻ Thế giới lần thứ tư bởi NSND Yuri Bashmet – người khởi xướng và Giám đốc nghệ thuật của sự kiện – không thể chỉ xem là một vinh dự nhất thời. Đây là lần đầu tiên Việt Nam hiện diện tại một liên hoan các dàn nhạc có quy mô lớn như vậy, và chuyến lưu diễn cũng là hoạt động quan trọng hướng tới kỷ niệm 70 năm thành lập Nhạc viện TP.HCM vào tháng 11/2026. Theo TS.NSND Đỗ Quốc Hưng, khán giả đã dành những tràng pháo tay và tiếng “Bravo!” kéo dài sau mỗi tác phẩm, và 15 phút sau khi kết thúc chương trình vẫn còn rất nhiều người ở lại để bày tỏ sự tán thưởng và gửi lời cảm ơn. Đây không chỉ là “sự bùng nổ cảm xúc hiếm có”, mà là dấu mốc cho sự công nhận âm nhạc Việt Nam trên một trong những sân khấu quốc tế khó tính nhất. Từ Moskva âm nhạc, dàn nhạc trẻ Việt Nam đã gửi đi một thông điệp rõ ràng: chúng ta không đi tìm chỗ đứng bằng lòng mến khách, mà bằng năng lực nghệ thuật và bản sắc riêng. Câu chuyện này cần được tiếp tục, nếu Việt Nam muốn âm nhạc của mình hiện diện lâu dài trong bản đồ văn hóa thế giới.
