Phú Quốc đặc khu: Từ đảo nghỉ dưỡng đến tham vọng trung tâm dịch vụ khu vực
Phú Quốc đặc khu là không gian phát triển mới của đảo ngọc, nơi chính quyền địa phương định vị lại vai trò từ một điểm đến du lịch nghỉ dưỡng quen thuộc sang trung tâm dịch vụ khu vực gắn với du lịch sinh thái biển, tài chính, thương mại và hội nghị quốc tế, nhằm tận dụng sức bật từ APEC 2027 để khẳng định vị thế trên bản đồ khu vực. Chính vì thế, câu chuyện Phú Quốc hôm nay không còn dừng ở việc thu hút thêm du khách, mà là tái cấu trúc toàn bộ mô hình tăng trưởng. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, Phú Quốc nằm trong nhóm hai đặc khu có diện tích lớn nhất cả nước với 575,29km², chỉ sau Vân Đồn. Quy mô này cho phép đảo ngọc bước ra khỏi “vùng an toàn” du lịch thuần túy để thử sức với vai trò trung tâm dịch vụ khu vực, nếu dám lựa chọn đúng ưu tiên phát triển đô thị và quản trị đặc khu.
Quy hoạch Dương Đông: Hạt nhân phát triển đô thị Phú Quốc và biểu tượng 99 tầng
Nếu Phú Quốc đặc khu là khung chiến lược, thì Dương Đông chính là hạt nhân định hình bộ mặt đô thị và năng lực dịch vụ của đảo ngọc. Quy hoạch mới định hướng Dương Đông trở thành trung tâm hành chính, tài chính, thương mại và du lịch của Phú Quốc với quy mô gần 6.085ha và dân số dự kiến khoảng 233.000 người. Việc bố trí tòa nhà tối đa 99 tầng tại khu sân bay cũ không chỉ là tham vọng kiến trúc, mà là tuyên bố về một đô thị muốn bước vào “đường đua” các trung tâm dịch vụ quốc tế. Song song trục cao tầng, đồ án vẫn giữ không gian công viên, quảng trường mở, khu đô thị sinh thái mật độ thấp và đất nông nghiệp sinh thái, cho thấy nỗ lực cân bằng giữa phát triển đô thị Phú Quốc và bảo tồn giá trị tự nhiên. Câu hỏi là liệu sự cân bằng này có được giữ vững khi áp lực tăng trưởng ngày càng lớn.
Tăng trưởng nóng và tham vọng trung tâm dịch vụ, du lịch sinh thái biển tầm quốc tế
Những con số tăng trưởng cho thấy Phú Quốc đang đi rất nhanh, và đó vừa là cơ hội vừa là rủi ro. Trong 9 tháng năm 2026, tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn đạt hơn 39.166 tỷ đồng, tăng 39,41% so với cùng kỳ; vốn đầu tư toàn xã hội đạt hơn 60.261 tỷ đồng. Theo dự thảo đề án, toàn bộ đặc khu Phú Quốc được đề nghị công nhận là khu kinh tế đặc biệt với định hướng trở thành trung tâm dịch vụ, du lịch sinh thái biển tầm quốc tế, tăng cường kết nối với các thị trường khu vực và thế giới. Trên bản đồ du lịch Đông Nam Á, Phú Quốc đã vượt ngưỡng tăng trưởng tham chiếu ở cả 5 thị trường Indonesia, Malaysia, Singapore, Thái Lan và Việt Nam, đứng đầu nhóm điểm đến mới trong báo cáo Traveloka SEA Index quý III/2026. Câu nói đáng chú ý ở đây là: "Đáng chú ý, mức tăng trưởng đặt dịch vụ của Phú Quốc vượt ngưỡng tham chiếu tại cả 5 thị trường được khảo sát". Nếu không kịp chuyển hóa sức hút du lịch thành năng lực dịch vụ tổng hợp, Phú Quốc có nguy cơ mắc kẹt trong mô hình tăng trưởng nóng, phụ thuộc vào mùa vụ.
APEC 2027 Việt Nam: Bài kiểm tra năng lực trung tâm dịch vụ khu vực
APEC 2027 Việt Nam tại Phú Quốc không chỉ là một sự kiện ngoại giao, mà là bài kiểm tra thực tế cho tham vọng trung tâm dịch vụ khu vực của đặc khu này. Sức hút của Phú Quốc trên bản đồ du lịch khu vực đang có cơ hội khẳng định bằng dấu mốc đăng cai các hoạt động của Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương. Để phục vụ APEC 2027, Phú Quốc đang triển khai nhiều dự án về giao thông, mở rộng sân bay, trung tâm hội nghị, hạ tầng đô thị và hạ tầng số. Tuy nhiên, những công trình được xây dựng cho một sự kiện quốc tế chỉ thực sự có ý nghĩa khi tiếp tục phục vụ người dân, doanh nghiệp và du khách sau khi sự kiện kết thúc. Lộ trình phát triển khu kinh tế đặc biệt cũng nhấn mạnh yêu cầu khai thác hiệu quả hệ thống hạ tầng sau Hội nghị Cấp cao APEC 2027, kéo dài đến năm 2030, tầm nhìn 2050. Nói cách khác, APEC là điểm khởi đầu, không phải đích đến.
Người dân ở đâu trong bức tranh đặc khu và kết luận cho lựa chọn phát triển
Trong mọi tham vọng đặc khu, câu hỏi quan trọng nhất vẫn là: người dân được hưởng gì và phải đánh đổi điều gì. Quy hoạch Dương Đông dành không gian công viên, quảng trường theo hướng mở, tạo điều kiện để người dân và du khách tiếp cận, sử dụng. Khu tái định cư được bố trí để bảo đảm nơi ở ổn định cho người dân, cán bộ, công chức, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội và quốc phòng. Nhưng bảo đảm chỗ ở là chưa đủ; mô hình quản lý tích hợp mà đề án khu kinh tế đặc biệt hướng tới phải cho người dân tiếng nói trong quy hoạch, đầu tư và cung ứng dịch vụ công. Hồ sơ đề nghị công nhận khu kinh tế đặc biệt đang được khẩn trương hoàn thiện để trình HĐND tỉnh tại kỳ họp chuyên đề ngày 30/10. Kết luận hợp lý cho Phú Quốc lúc này là: nếu muốn trở thành trung tâm dịch vụ khu vực bền vững, đảo ngọc phải coi chất lượng sống của cư dân và bảo vệ môi trường là "hạ tầng" quan trọng không kém bất kỳ tòa tháp 99 tầng nào.
