Đà tăng phản ánh sức ép cung cầu
Giá gạo xuất khẩu là mức giá chào bán gạo ra thị trường quốc tế, chịu tác động trực tiếp từ nhu cầu của các nước nhập khẩu và khả năng cung ứng của nước bán. Tuần qua, giá gạo Việt Nam và Thái Lan cùng lên mức cao nhất trong gần hai năm, cho thấy thị trường đang nhạy cảm trước nguy cơ thiếu hàng và lực mua tăng.
Đây không chỉ là một nhịp tăng giá riêng lẻ: cả hai động lực được ghi nhận đều nằm ở phía cung cầu, gồm lo ngại gián đoạn nguồn cung và nhu cầu mạnh. Khi người mua quay lại trong lúc sản lượng tại một số khu vực suy giảm, các nhà xuất khẩu có thêm cơ sở để nâng mức chào bán. Diễn biến trái chiều tại Ấn Độ cũng cho thấy áp lực không đồng đều: nguồn cung vụ mới cải thiện đã kéo giá một số loại gạo nước này giảm nhẹ.
Philippines trở lại, xuất khẩu Việt Nam tăng
Gạo 5% tấm của Việt Nam được chào bán ở mức 480–490 USD/tấn, tăng từ 470–480 USD/tấn một tuần trước và đạt mức cao nhất kể từ tháng 12/2024. Theo các thương nhân, Philippines nối lại việc mua gạo từ Việt Nam đã góp phần đẩy giá lên. Sự trở lại của một khách mua lớn có ý nghĩa vì nó bổ sung lực cầu vào thời điểm thị trường vốn đã lo ngại về khả năng cung ứng.
Số liệu chính phủ cho thấy xuất khẩu gạo của Việt Nam trong tháng 10/2026 tăng 37,2% so với cùng kỳ, đạt 475.000 tấn; tổng lượng xuất khẩu từ tháng 1 đến tháng 10 đạt 6,83 triệu tấn. Khối lượng tăng là dấu hiệu tích cực cho hoạt động bán hàng, nhưng không đồng nghĩa áp lực giá sẽ dịu ngay: mức chào bán cao hơn phản ánh người mua đang cạnh tranh trong bối cảnh nguồn cung và nhu cầu cùng được chú ý.
Thái Lan chịu thêm rủi ro từ mùa vụ
Giá gạo 5% tấm của Thái Lan tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 1/2025, với nhu cầu cao và nguồn cung giảm tại một số khu vực. Nhiều người mua Philippines đang tìm hàng từ các nhà xuất khẩu, tạo thêm lực đỡ cho giá. Tuy nhiên, sức ép không chỉ đến từ phía cầu: lũ lụt tại một số vùng trồng lúa đã làm giảm sản lượng, khiến lượng gạo sẵn có bị thu hẹp.
Rủi ro thời tiết cũng khiến triển vọng nguồn cung khó đoán hơn. Lo ngại El Niño và khả năng nguồn cung vụ mùa tiếp theo bị hạn chế cho đến năm sau tiếp tục hỗ trợ giá. Vì vậy, đà tăng hiện nay có thể kéo dài nếu sản lượng không phục hồi đủ nhanh hoặc nhu cầu nhập khẩu vẫn mạnh. Đây là điểm phân biệt đáng chú ý so với Ấn Độ, nơi nguồn cung vụ mới cải thiện đang góp phần hạ giá một số dòng gạo.
Kết luận: thị trường còn phụ thuộc vào nguồn hàng
Diễn biến tại Việt Nam và Thái Lan cho thấy giá gạo xuất khẩu đang được nâng đỡ bởi hai yếu tố cụ thể: lực mua mạnh, nổi bật là nhu cầu từ Philippines, và lo ngại sản lượng suy giảm do lũ lụt cùng rủi ro mùa vụ. Việt Nam ghi nhận xuất khẩu tăng, nhưng lượng hàng bán ra lớn chưa đủ để xóa bỏ mối lo về nguồn cung trong toàn khu vực.
Kết luận quan trọng là đà tăng không chỉ dựa trên tâm lý thị trường: những hạn chế về nguồn hàng và triển vọng vụ kế tiếp mới là yếu tố cần theo dõi. Nếu lo ngại El Niño và nguồn cung hạn chế còn kéo dài đến năm sau, giá có thể tiếp tục được hỗ trợ; ngược lại, nguồn cung vụ mới cải thiện như tại Ấn Độ có thể tạo áp lực giảm ở những thị trường khác. Hiện tại, cán cân vẫn nghiêng về phía người bán ở Việt Nam và Thái Lan.
