Chiến lược Ba kết nối: Từ tuyên bố chính trị đến áp lực hành động
Chiến lược Ba kết nối giữa Việt Nam và Thái Lan là khuôn khổ hợp tác nhằm tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, doanh nghiệp và địa phương, qua đó nâng đỡ các chiến lược phát triển bền vững song phương và trong khu vực, dựa trên nền tảng tin cậy chính trị và quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện đã được hai nước xây dựng lâu dài. Chiều 6/8, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng hội kiến Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Thái Lan Sophon Zaram đang thăm chính thức Việt Nam. Đây không chỉ là một cuộc gặp xã giao, mà là bước tăng tốc chính trị cho một chương trình hợp tác mang tính cấu trúc. Chuyến thăm diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, nên kỳ vọng dành cho việc triển khai thực chất chiến lược này cao hơn và cụ thể hơn, đặc biệt trong bối cảnh khu vực cần những trục kết nối mới để củng cố chuỗi cung ứng khu vực.
Ba kết nối cụ thể: Chuỗi cung ứng, doanh nghiệp, địa phương
Điểm đáng chú ý nhất là Thủ tướng Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội Thái Lan Sophon Zaram đã nhất trí thúc đẩy triển khai thực chất Chiến lược Ba kết nối, với trọng tâm là kết nối chuỗi cung ứng, doanh nghiệp và địa phương. Đây là bước đi mang tính lựa chọn, không chỉ là khẩu hiệu. Việc nhấn mạnh “tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, doanh nghiệp, địa phương và các chiến lược phát triển bền vững” cho thấy hai bên nhìn chuỗi cung ứng khu vực như một mạng lưới mở, nơi các tỉnh, thành, khu công nghiệp và cụm doanh nghiệp phải gắn kết chặt chẽ hơn. Thay vì chỉ dựa vào các tập đoàn lớn, chiến lược này mở cửa cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như chính quyền địa phương tham gia sâu vào đường đi của hàng hóa, dịch vụ, dữ liệu, qua đó tạo tầng kết nối mới trong tổng thể Việt Nam Thái Lan hợp tác.
Cơ hội thực chất cho doanh nghiệp và địa phương
Điểm mạnh của chiến lược Ba kết nối là nó gắn trực tiếp với lợi ích của người dân và doanh nghiệp. Hai nước khẳng định, hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, văn hóa, giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân không ngừng được mở rộng, mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước. Nói cách khác, đây là chiến lược đã có nền tảng thực tế, chứ không khởi động từ con số không. Nếu hai chính phủ chuyển những cam kết này thành các cơ chế cụ thể – như hành lang thủ tục đơn giản hơn, hạ tầng hậu cần chung, chương trình bắt cặp địa phương – thì doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể tiếp cận thị trường đối tác với chi phí thấp hơn, còn chính quyền địa phương có thêm không gian thu hút đầu tư gắn với chuỗi cung ứng khu vực.
Từ hành lang kinh tế đến chuỗi cung ứng khu vực
Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh việc “khai thác hiệu quả Hành lang kinh tế Đông - Tây và Hành lang kinh tế phía Nam” như phần không thể tách rời của chiến lược Ba kết nối. Đây là thông điệp rõ ràng: hạ tầng chỉ có ý nghĩa khi gắn liền với chuỗi cung ứng khu vực và các dòng đầu tư, thương mại cụ thể. Đồng thời, hai nước khẳng định luôn phối hợp chặt chẽ nhằm phát huy vai trò trung tâm của ASEAN, thúc đẩy hợp tác tiểu vùng Mê Công và đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực. Điều này cho thấy Việt Nam Thái Lan hợp tác không tách rời bức tranh tích hợp kinh tế ASEAN, mà hướng tới đưa các hành lang kinh tế thành xương sống cho những mạng lưới sản xuất – dịch vụ xuyên biên giới.
Chặng đường 2026-2031: Thách thức nằm ở mức độ “thực chất”
Câu hỏi lớn nhất hiện nay không phải là Việt Nam và Thái Lan có chiến lược hay không, mà là chiến lược đó sẽ “thực chất” đến mức nào. Hai bên khẳng định sẽ phối hợp triển khai hiệu quả Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giai đoạn 2026-2031, với kết quả cụ thể trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, kinh tế, khoa học, công nghệ, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân. Đây là khung thời gian đủ dài để đo độ bền của chiến lược Ba kết nối. Nếu trong giai đoạn này, doanh nghiệp và địa phương nhìn thấy các tuyến logistics rút ngắn, thủ tục thông quan nhanh hơn, các chương trình đào tạo, khoa học - công nghệ gắn với chuỗi cung ứng khu vực, thì chiến lược này sẽ trở thành chất keo gắn kết mới cho tích hợp kinh tế ASEAN, thay vì chỉ dừng ở các tuyên bố thiện chí.
