Kỷ lục khách nói lên sức hút, nhưng không phải toàn bộ câu chuyện
Du lịch Núi Bà Đen là hành trình kết hợp cảnh quan núi rừng, không gian hành hương và các trải nghiệm văn hóa, tâm linh tại một trong những điểm đến nổi bật của Tây Ninh. Trong 10 tháng đầu năm 2026, khu du lịch quốc gia đón hơn 3,73 triệu lượt khách và đặt mục tiêu vượt 4 triệu lượt cả năm. Riêng khu du lịch Sun World Ba Den Mountain cho biết đã đón vị khách thứ 5 triệu đi cáp treo lên núi kể từ đầu năm, vào sáng 23-10. Hai con số không nên bị xem là một phép cộng hay một thước đo đồng nhất: chúng được báo cáo trong những ngữ cảnh khác nhau. Dù vậy, cả hai cùng phản ánh đà tăng đáng chú ý của khách tham quan Tây Ninh. Thành tích ấy đáng quan tâm không chỉ vì quy mô, mà vì nó đặt ra câu hỏi lớn hơn: làm sao biến lượng khách đông thành trải nghiệm tốt, lợi ích địa phương và sức bền cho di sản?
Doanh thu phí tham quan trong 10 tháng vượt 36 tỉ đồng, trong đó gần 28,9 tỉ đồng được nộp ngân sách nhà nước. Đây là đóng góp đáng kể, nhưng sức khỏe của điểm đến không thể chỉ đo bằng lượt khách hoặc nguồn thu. Một ngọn núi đông người cần được quản lý tốt hơn, từ lối đi và hoạt động check-in đến an toàn rừng, vệ sinh và bảo vệ các không gian tín ngưỡng. Kỷ lục vì thế vừa là dấu hiệu thành công, vừa là phép thử năng lực điều hành.
Cáp treo mở rộng trải nghiệm, còn văn hóa giữ chân khách
Cáp treo Núi Bà Đen giúp hành trình lên núi thuận tiện hơn, mở lối để nhiều nhóm khách tiếp cận cảnh quan và các điểm chiêm bái. Nhưng phương tiện hiện đại chỉ giải thích một phần sức hút. Núi Bà Đen vốn là điểm hành hương quen thuộc của người dân Nam Bộ; nay, cảnh quan thiên nhiên, hệ thống chùa lâu đời và các công trình văn hóa tâm linh trên đỉnh tạo nên trải nghiệm đa lớp cho khách trong và ngoài nước. Điểm du lịch Nam Bộ này còn tổ chức hoạt động văn hóa, nghệ thuật xuyên năm, từ triển lãm đến chợ Lá Bà Đen, phiên chợ không dùng tiền mặt.
Sức hút có lẽ nằm ở việc chuyến đi không kết thúc sau lúc chiêm bái. Khách có thể dạo qua các khu vườn như Vô Ngã, Bồ đề, Ưu đàm rồi nghỉ chân uống cà phê giữa khí hậu mát lành. Sự kết hợp ấy tạo lý do để quay lại, thay vì xem núi chỉ là một điểm hành hương ghé qua một lần. Dự kiến trong tháng 11, nơi đây có triển lãm tranh nghệ thuật và điêu khắc gỗ, tiếp tục bổ sung hoạt động cho khách. Tuy nhiên, càng nhiều trải nghiệm thì càng cần giữ bản sắc, tránh để sự kiện và công trình mới lấn át giá trị tự nhiên, tín ngưỡng vốn làm nên sức riêng của ngọn núi.
Đầu tư hạ tầng phải đi cùng bảo tồn và an toàn
Lượng khách lớn chỉ là thành quả bền vững nếu hạ tầng theo kịp mà không làm tổn hại di sản. Các hạng mục đang được cải thiện gồm mở rộng mặt bằng Chùa Bà, sửa hệ thống nhà mát dọc tuyến đường bộ lên chùa và tu bổ Bia tưởng niệm Quân báo Trinh sát. Đây là những đầu tư thiết thực cho trải nghiệm và khả năng phục vụ, nhưng tiến độ vẫn vướng thủ tục đất đai và giải phóng mặt bằng. Mùa mưa còn đặt ra nguy cơ sạt lở đá tại Ma Thiên Lãnh, cho thấy an toàn không thể đứng sau mục tiêu tăng khách.
Trong 10 tháng, đơn vị quản lý hướng dẫn gần 88.864 lượt khách leo núi dã ngoại, hỗ trợ 42 trường hợp té ngã hoặc lạc đường và yêu cầu gần 27.000 bản cam kết phòng, chống cháy rừng. Hơn 477,4 tấn rác sinh hoạt tại khu vực Chùa Bà mở rộng được thu gom, xử lý; đồng thời 124 ha rừng được trồng phục hồi và 50 ha đất lâm nghiệp bị lấn chiếm được xử lý để đưa vào trồng rừng mới. Những con số này nhắc rằng bảo tồn không phải phần phụ của phát triển du lịch. Định hướng ứng dụng camera AI, xây dựng dữ liệu quản lý rừng và du lịch chỉ có ý nghĩa khi giúp phát hiện rủi ro sớm, bảo vệ sinh cảnh và hỗ trợ khách an toàn.
Mục tiêu tiếp theo là chất lượng, không chỉ thêm lượt khách
Mục tiêu vượt 4 triệu lượt trong năm 2026 có cơ sở từ nhịp khách hiện tại, nhưng không nên trở thành đích đến duy nhất. Tỉnh yêu cầu xây dựng đề án quản lý hoạt động du lịch, chú ý hoạt động check-in và lữ hành, đồng thời hoàn thiện kế hoạch Lễ hội Xuân Núi Bà Đen năm Đinh Mùi 2027 trong tháng 11-2026. Đây là cơ hội để đặt quy tắc rõ ràng cho dòng khách, bảo vệ không gian di tích và nâng chất lượng phục vụ trước khi lượng người tiếp tục tăng.
Núi Bà Đen đã chứng minh mình có thể thu hút đông đảo du khách nhờ sự kết hợp giữa cáp treo, thiên nhiên, tín ngưỡng và hoạt động văn hóa. Thử thách kế tiếp là giữ sự cân bằng: đón khách thuận tiện nhưng không quá tải, đầu tư hiện đại nhưng tôn trọng cảnh quan, tổ chức lễ hội nhưng không biến di sản thành phông nền. Nếu làm được điều đó, kỷ lục hiện tại sẽ là nền móng cho một điểm đến có sức sống lâu dài, thay vì chỉ là một con số đẹp trong báo cáo.
