VIETFISH – từ hội chợ thương mại thành hệ sinh thái thủy sản
Triển lãm thủy sản VIETFISH là sự kiện quốc tế quy mô lớn của ngành thủy sản, nơi các doanh nghiệp từ nuôi trồng, khai thác, chế biến đến công nghệ, thiết bị và phân phối gặp gỡ để giới thiệu năng lực sản xuất, tìm đối tác, cập nhật xu hướng thị trường và thúc đẩy xuất khẩu thủy sản Việt Nam lẫn mở rộng thị trường nội địa. Điều đáng nói là sau 27 năm, VIETFISH đã thoát khỏi vai trò "hội chợ bán hàng" để trở thành nền tảng kết nối toàn diện cho ngành thủy sản. Với chủ đề Innovation – Sustainability, triển lãm được thiết kế như một hệ sinh thái, nơi dòng chảy thông tin, công nghệ, giao thương và ý tưởng phát triển bền vững thủy sản gặp nhau trong ba ngày tập trung tại TP.HCM. Quan điểm cá nhân: nếu phải chọn một biểu tượng cho tham vọng nâng tầm thủy sản Việt Nam, VIETFISH hiện là ứng viên thuyết phục nhất – vì nó không chỉ khoe sản phẩm, mà đang tái định nghĩa cách ngành này kết nối với thế giới.
Quy mô kỷ lục: 568 gian hàng, 17 quốc gia và sức hút công nghệ
Năm nay, VIETFISH đạt quy mô lớn nhất từ trước đến nay với 568 gian hàng của 335 doanh nghiệp đến từ 17 quốc gia và vùng lãnh thổ trên diện tích hơn 14.000 m². Con số này không chỉ là kỷ lục, mà là lời khẳng định: ngành thủy sản Việt đủ hấp dẫn để kéo nhà cung cấp, nhà mua hàng quốc tế về cùng một điểm hẹn. Lần đầu tiên, doanh nghiệp Na Uy và Thổ Nhĩ Kỳ tham gia với các giải pháp nuôi biển, công nghệ giống, chế biến hiện đại – một tín hiệu tích cực cho mục tiêu chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm. Theo Chủ tịch VASEP Đỗ Ngọc Tài, quy mô tăng 16% so với năm trước đã biến VIETFISH thành "nền tảng kết nối giao thương B2B chuyên nghiệp". Cá nhân tôi cho rằng điểm hấp dẫn nhất ở quy mô này không phải số gian hàng, mà là việc công nghệ được đặt cạnh sản phẩm, buộc doanh nghiệp phải nghĩ về giá trị gia tăng thay vì chỉ bán nguyên liệu.
Đổi mới và phát triển bền vững thủy sản: khẩu hiệu hay đường dài?
Chủ đề "Đổi mới – Bền vững" sẽ vô nghĩa nếu chỉ xuất hiện trên backdrop. VIETFISH năm nay cố gắng biến nó thành nội dung thực sự: từ khu gian hàng công nghệ, thiết bị, logistics đến chuỗi hội thảo chuyên ngành tập trung vào chuyển đổi xanh, phát triển bền vững, xu hướng tiêu dùng và các rào cản thương mại mới. Với chuỗi thủy sản đang chịu áp lực tiêu chuẩn môi trường, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội, các cuộc thảo luận này không phải phụ trợ, mà là "mặt trận" chính. Việc triển lãm đặt trọng tâm vào phát triển bền vững thủy sản cho thấy ngành đã hiểu rằng xuất khẩu dài hạn sẽ không còn chỗ cho sản phẩm rẻ nhưng thiếu chuẩn mực. Tuy vậy, câu hỏi còn bỏ ngỏ là bao nhiêu trong số giải pháp xanh được giới thiệu sẽ thực sự đi vào vùng nuôi, nhà máy, thay vì dừng lại ở slide hội thảo – đây là thách thức mà VIETFISH chỉ có thể gợi mở, còn doanh nghiệp phải tự trả lời bằng đầu tư và thay đổi.
Động lực mới cho xuất khẩu và bài toán thị trường nội địa
Trong nửa đầu năm, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt hơn 6 tỷ USD, tăng khoảng 12% so với cùng kỳ, cho thấy sức chống chịu đáng kể của doanh nghiệp trước biến động toàn cầu. VIETFISH được kỳ vọng sẽ tiếp sức cho đà tăng này, giúp doanh nghiệp gia tăng giá trị, đa dạng hóa thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Điểm đáng khen là triển lãm không chỉ nhìn ra ngoài. VASEP xác định thị trường nội địa hơn 100 triệu dân là trụ cột tăng trưởng mới, với nhiều sản phẩm chế biến sâu, tiện lợi và giá trị gia tăng được phát triển riêng cho người Việt. Đây là bước chuyển tư duy quan trọng: thay vì "bán dư" cho thị trường trong nước, doanh nghiệp bắt đầu coi người tiêu dùng nội địa là khách hàng chiến lược. Quan điểm của tôi: nếu VIETFISH duy trì trọng tâm này, câu chuyện phát triển bền vững sẽ bớt lý thuyết, vì một ngành chỉ thực sự bền vững khi không phụ thuộc quá mức vào vài thị trường xuất khẩu.
Kết nối B2B: cơ hội lớn, điểm nghẽn phân phối và việc doanh nghiệp phải tự làm
Kết nối B2B ngành thủy sản là trọng tâm rõ ràng của VIETFISH năm nay. Ban tổ chức đặt mục tiêu biến sự kiện thành nền tảng B2B chuyên nghiệp, nối các doanh nghiệp Việt với đối tác quốc tế, đồng thời ưu tiên mở rộng mạng lưới tại châu Á và Đông Nam Á. Chương trình Hosted Buyer, các tour đưa nhà nhập khẩu, nhà mua hàng tới vùng nuôi cá tra, tôm và nhà máy chế biến cho thấy cách tiếp cận: để ký được hợp đồng, phải cho khách hàng nhìn thấy năng lực sản xuất tận nơi. Ở chiều nội địa, hội thảo kết nối B2B giữa doanh nghiệp xuất khẩu và hệ thống phân phối trong nước, bán lẻ, siêu thị, chuỗi nhà hàng được tổ chức để đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng. Tuy nhiên, lãnh đạo VASEP thẳng thắn thừa nhận khó khăn lớn nhất khi phát triển thị trường nội địa không nằm ở chất lượng sản phẩm mà là việc xây dựng hệ thống phân phối và thay đổi mô hình kinh doanh. Nói cách khác, VIETFISH có thể mở cửa cho cuộc gặp gỡ, nhưng ai biến cuộc gặp đó thành dòng hàng chảy đều ra thị trường lại là câu chuyện quản trị, đầu tư và kiên nhẫn của chính doanh nghiệp.
