An toàn phải được học bằng cả lời nói lẫn thao tác
Huấn luyện an toàn trường học là hoạt động giúp học sinh và giáo viên nhận biết nguy cơ, phòng ngừa tai nạn và luyện cách ứng phó qua hướng dẫn kiến thức kết hợp thực hành tình huống. Cách làm này đáng coi trọng hơn những buổi phổ biến chỉ dừng ở việc nghe, bởi trong lúc khẩn cấp, người học cần nhớ mình phải làm gì và tránh hành động nào gây thêm nguy hiểm. Tại Trường THCS Đông Thọ, cán bộ cảnh sát hướng dẫn nhận biết nguy cơ cháy, xử lý khi xảy ra hỏa hoạn, thoát nạn an toàn và báo cho lực lượng chức năng. Học sinh, giáo viên cũng được cập nhật kiến thức về cứu nạn, cứu hộ và phòng chống đuối nước, qua đó nâng cao khả năng tự bảo vệ trong tình huống khẩn cấp. Đây là nền tảng thiết thực để xây dựng kỹ năng PCCC học sinh, thay vì xem an toàn như một bài học lý thuyết.
Tập xử lý tình huống, không chỉ nghe hướng dẫn
Tại Vĩnh Long, hơn 1.200 cán bộ, giáo viên và học sinh Trường THPT Phạm Thái Bường tham gia chương trình trải nghiệm, thực hành chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Người tham dự được tìm hiểu nguyên nhân cháy nổ, cách phòng ngừa, xử lý khi phát hiện sự cố và xác định lối thoát. Sau phần tuyên truyền, họ trực tiếp dùng lăng, vòi và bình chữa cháy để xử lý các tình huống mô phỏng; đồng thời trải nghiệm thiết bị cứu hộ, tập cứu người từ trên cao và di chuyển trong môi trường có khói, khí độc. Giá trị của buổi tập nằm ở khoảng cách được rút ngắn giữa “biết” và “làm”: học sinh có cơ hội thử thao tác dưới sự hướng dẫn, còn giáo viên cũng được rèn phản ứng. Thực hành cứu nạn khiến kiến thức cụ thể, dễ nhớ và có khả năng vận dụng hơn khi sự cố xảy ra.
Tháng an toàn cần trở thành trải nghiệm có ý nghĩa
Ngày 26/10/2026, Đội Chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ khu vực Hoa Lư phối hợp với Trường THPT Đinh Tiên Hoàng tổ chức huấn luyện, trải nghiệm kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cho hơn 1.500 cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Tháng An toàn PCCC, hướng tới nâng cao nhận thức, trách nhiệm và khả năng ứng phó của cộng đồng nhà trường. Người tham gia được hướng dẫn nhận biết các loại đám cháy, xử lý sự cố cháy nổ, sử dụng thiết bị chữa cháy cơ bản, thực hành với bình chữa cháy và vòi chữa cháy, đồng thời tập sơ cứu nạn nhân. Quy mô đông tạo cơ hội tiếp cận rộng, nhưng điều quan trọng hơn là nội dung có phần thực hành. Một tháng tuyên truyền chỉ tạo tác động bền vững nếu kiến thức được chuyển thành thao tác mà học sinh và giáo viên có thể ghi nhớ.
Phòng chống đuối nước cũng cần dạy giới hạn an toàn
Kỹ năng ứng phó không đồng nghĩa với khuyến khích học sinh tự mình lao vào cứu người. Tại THCS Đông Thọ, nội dung phòng chống đuối nước tập trung vào việc nhận biết khu vực nguy hiểm, chủ động phòng tránh và giữ an toàn khi phát hiện người gặp nạn. Học sinh được nhắc không tự ý xuống nước cứu người nếu thiếu kỹ năng và phương tiện phù hợp; thay vào đó cần kêu gọi trợ giúp và báo lực lượng chức năng. Đây là thông điệp quan trọng vì một phản ứng nóng vội có thể khiến số người gặp nạn tăng lên. Kết hợp nội dung này với hướng dẫn thoát hiểm khi cháy và thao tác chữa cháy tạo nên cách giáo dục an toàn thiết thực: biết nguy cơ, biết hành động phù hợp, đồng thời biết giới hạn của bản thân. Các buổi tập vì thế không chỉ giúp ứng phó sự cố mà còn góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn.
Từ buổi tập đến năng lực ứng phó thực tế
Các hoạt động tại Đông Thọ, Vĩnh Long và THPT Đinh Tiên Hoàng cho thấy tuyên truyền và thực hành bổ trợ cho nhau: kiến thức giúp nhận diện nguy cơ, còn thao tác rèn phản ứng khi tình huống xảy ra. Khi cả giáo viên lẫn học sinh cùng tham gia, an toàn không còn là trách nhiệm riêng của lực lượng chuyên môn mà trở thành kỹ năng chung trong trường. Dẫu vậy, một buổi trải nghiệm không thể thay thế việc ghi nhớ nguyên tắc cơ bản và hành động đúng: thoát nạn an toàn, tìm trợ giúp, không tự đặt mình vào nguy hiểm. Mục tiêu các chương trình là nâng cao ý thức phòng ngừa và khả năng xử lý sự cố, qua đó giảm rủi ro và bảo vệ người trong trường học. Kết luận rõ ràng là trường học nên xem huấn luyện thực hành như một phần thiết yếu của giáo dục an toàn, không phải hoạt động minh họa bên lề.
