Hiệu quả đến từ quy trình, không chỉ máy móc
Nhà máy thông minh là mô hình sản xuất kết hợp quy trình được chuẩn hóa, dữ liệu vận hành và công nghệ số để doanh nghiệp theo dõi, điều hành hoạt động hiệu quả hơn. Kết quả chương trình do Samsung hỗ trợ cho thấy hướng đi này có thể tạo cải thiện đáng kể mà không cần đặt trọng tâm duy nhất vào đầu tư thiết bị mới. Ngày 28/10, Samsung Việt Nam phối hợp với Sở Công Thương Bắc Ninh tổng kết hai dự án hợp tác phát triển nhà máy thông minh (Smart Factory) và tư vấn khuôn mẫu thông minh (Smart Mold) khu vực phía Bắc. Khởi động từ ngày 7/5/2026, chương trình có 16 doanh nghiệp tham gia: 10 doanh nghiệp thuộc dự án nhà máy thông minh và 6 doanh nghiệp thuộc dự án khuôn mẫu thông minh. Sau hơn năm tháng, các doanh nghiệp ghi nhận cải thiện về năng suất, chất lượng và hiệu quả quản lý sản xuất.
Điểm đáng chú ý là chương trình không áp một công thức chung. Hoạt động tư vấn bám theo hiện trạng từng doanh nghiệp, tập trung chuẩn hóa quy trình, cải tiến quản trị, tối ưu nguồn lực và đưa dữ liệu vào điều hành. Đây là cách tiếp cận thực tế: công nghệ chỉ phát huy giá trị khi được gắn với vấn đề cụ thể trong sản xuất.
Năng suất tăng, lãng phí và thời gian xử lý giảm
Con số nổi bật nhất đến từ Công ty Cổ phần Điện tử G8: sau cải tiến quy trình, năng suất công đoạn ép, dập tăng 53,8%, từ 650 lên 1.000 sản phẩm trong mỗi ca tám giờ. Đây là mức tăng gần 54% ở một công đoạn cụ thể, không nên hiểu là năng suất của mọi doanh nghiệp hoặc toàn bộ nhà máy đều tăng tương ứng.
Các kết quả khác cho thấy lợi ích không chỉ nằm ở sản lượng. Công ty Cổ phần Tạo hình Cơ khí Việt Nam tăng 20% năng suất đóng gói, trong khi Công ty Cổ phần Chính xác TCI giảm lượng sản phẩm chờ tái gia công từ 19.000 xuống 6.000, tương đương 68,4%. Ít hàng phải làm lại đồng nghĩa với giảm lãng phí và cải thiện kiểm soát chất lượng. Những ví dụ này cho thấy cải tiến tại hiện trường có thể tạo tác động đo đếm được trước khi doanh nghiệp mở rộng đầu tư công nghệ.
Số hóa khâu vận hành và mở rộng sang khuôn mẫu
Một nhà máy thông minh không chỉ tăng tốc dây chuyền; nó còn giúp người quản lý nhìn thấy vấn đề sớm hơn. Mạnh Toàn Plastic kết nối quản lý đơn hàng với lệnh sản xuất, lệnh công việc và dùng IoT theo dõi sản lượng, chu kỳ sản xuất, tình trạng thiết bị. Mã QR cùng quản lý vị trí kho hỗ trợ kiểm soát nhập, xuất và nguyên vật liệu. Tại Công ty Cổ phần Công nghiệp TCI, công cụ tìm bản vẽ tương tự kết hợp hệ thống ERP rút ngắn thời gian lập báo giá từ một ngày xuống không quá một giờ; quy trình duyệt đề xuất cải tiến cũng giảm từ sáu bước còn ba.
Với sáu doanh nghiệp tham gia dự án khuôn mẫu thông minh, trọng tâm là chuẩn hóa thiết kế, gia công, kiểm soát chất lượng và số hóa thông tin tiến độ, lịch sử chế tạo khuôn. Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Công nghệ Sông Hồng xây dựng tám quy trình thao tác chuẩn trong thiết kế; Halo Mold Tech thử nghiệm phần mềm theo dõi tình trạng máy và nguyên nhân dừng máy. Như vậy, khuôn mẫu thông minh cũng là bài toán quản trị dữ liệu và năng lực quy trình, không chỉ là trang bị phần mềm.
Bước tiếp theo là duy trì cải tiến bằng nguồn lực sẵn có
Chương trình góp phần thực hiện định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026–2035 và thúc đẩy sản xuất thông minh, chuyển đổi số trong công nghiệp, thương mại. Tuy vậy, kết quả sau hơn năm tháng mới là nền tảng, chưa phải đích đến: doanh nghiệp cần tiếp tục duy trì quy trình mới, cập nhật dữ liệu và biến các cải tiến thành nếp vận hành.
Sau giai đoạn tư vấn trực tiếp, các doanh nghiệp sẽ tiếp tục phát triển hệ thống quản lý và sản xuất thông minh dựa trên nguồn lực hiện có, đồng thời nhận cố vấn trực tuyến từ chuyên gia Hàn Quốc. Giá trị của việc Samsung hỗ trợ doanh nghiệp vì thế không chỉ nằm ở mức tăng năng suất được ghi nhận, mà còn ở khả năng chuyển giao phương pháp để doanh nghiệp tự duy trì cải tiến. Nếu dữ liệu và quy trình tiếp tục được sử dụng trong quyết định hằng ngày, những kết quả ban đầu mới có cơ hội trở thành năng lực sản xuất bền vững.
