Chuyển đổi số bắt đầu từ cách tổ chức sản xuất
Nhà máy thông minh là mô hình sản xuất kết hợp quy trình được chuẩn hóa với dữ liệu và công nghệ số để doanh nghiệp giám sát hoạt động, sử dụng nguồn lực hiệu quả và xử lý vấn đề nhanh hơn. Giá trị của mô hình không nằm ở việc mua thật nhiều thiết bị, mà ở chỗ chọn đúng điểm nghẽn để cải tiến.
Ngày 28/11, Samsung Việt Nam phối hợp với Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh tổng kết hai dự án Smart Factory và Smart Mold khu vực phía Bắc. Khởi động ngày 7/5/2026, chương trình đồng hành với 16 doanh nghiệp sau hơn 5 tháng: 10 đơn vị tham gia hợp tác phát triển nhà máy thông minh, 6 đơn vị nhận tư vấn khuôn mẫu thông minh. Mục tiêu là nâng năng lực quản lý, tối ưu vận hành và thúc đẩy chuyển đổi số doanh nghiệp theo điều kiện thực tế của từng cơ sở.
Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận thực dụng: cải tiến ngay tại công đoạn gây lãng phí, rồi mới kết nối dữ liệu và hệ thống quản lý. Với doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ thường phải đáp ứng yêu cầu chặt về chất lượng, tiến độ và truy xuất, trình tự ấy thiết thực hơn một cuộc đầu tư công nghệ thiếu mục tiêu.
Năng suất tăng khi dữ liệu đi cùng cải tiến tại xưởng
Các kết quả được công bố cho thấy nhà máy thông minh có thể tạo hiệu quả đo đếm được ở những khâu cụ thể. Tại Công ty Cổ phần Điện tử G8, năng suất công đoạn ép, dập tăng 53,8%, từ 650 lên 1.000 sản phẩm trong 8 giờ. Công ty Cổ phần Chính xác TCI giảm lượng sản phẩm chờ tái gia công từ 19.000 xuống 6.000, tương đương 68,4%.
Lợi ích không dừng ở tốc độ sản xuất. Mạnh Toàn Plastic liên kết đơn hàng với lệnh sản xuất, dùng IoT theo dõi sản lượng, chu kỳ và trạng thái thiết bị; mã QR hỗ trợ kiểm soát vật tư trong kho và truy xuất thông tin. Tại Chính xác TCI, dữ liệu chất lượng được cập nhật tự động mỗi 5 phút thay vì ghi thủ công hai lần mỗi ngày, giúp phát hiện và xử lý bất thường sớm hơn.
Số hóa cũng rút ngắn thời gian phối hợp với khách hàng và ra quyết định nội bộ: Công nghiệp TCI kết hợp tìm kiếm bản vẽ tương tự với hệ thống ERP để giảm thời gian lập báo giá từ một ngày xuống không quá một giờ. Đây là những thay đổi nhỏ về công cụ nhưng có tác động trực tiếp đến tốc độ phản hồi và khả năng kiểm soát công việc.
Tư vấn khuôn mẫu nâng độ ổn định và khả năng đáp ứng
Nếu Smart Factory cải thiện dòng vận hành chung, tư vấn khuôn mẫu tập trung vào một năng lực chuyên biệt nhưng có ảnh hưởng lớn đến chất lượng và tiến độ: thiết kế, gia công và quản lý khuôn. Dự án Smart Mold hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa, tối ưu quy trình và hướng tới quản lý khuôn mẫu thông minh, qua đó nâng khả năng đáp ứng yêu cầu khách hàng.
Một số kết quả bước đầu cho thấy hướng đi cụ thể. Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển công nghệ Sông Hồng xây dựng 8 quy trình thao tác chuẩn trong thiết kế và đang vận hành thử hệ thống quản lý tiến độ, lịch sử chế tạo khuôn. Halo Mold Tech thử nghiệm phần mềm theo dõi trạng thái hoạt động, nguyên nhân dừng máy, đồng thời xây dựng dữ liệu năng lực gia công từ thử nghiệm và đo lường trên 5 thiết bị.
Đây không chỉ là việc lưu hồ sơ gọn hơn. Khi tiến độ, lịch sử và năng lực máy móc được ghi nhận có hệ thống, doanh nghiệp có cơ sở tốt hơn để lập kế hoạch, truy xuất thông tin và phối hợp giữa các công đoạn. Với doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, năng lực này giúp việc chứng minh khả năng đáp ứng đơn hàng bớt phụ thuộc vào kinh nghiệm cá nhân.
Thước đo dài hạn là khả năng tự duy trì cải tiến
Tác động đáng kể nhất của chương trình sẽ không nằm ở giấy chứng nhận kết thúc dự án, mà ở việc doanh nghiệp có tiếp tục dùng và phát triển các hệ thống sau khi chuyên gia rời xưởng hay không. Theo kế hoạch được nêu, các đơn vị sẽ duy trì, phát triển nền tảng đã xây dựng bằng nguồn lực hiện có và tiếp tục nhận cố vấn trực tuyến từ chuyên gia Hàn Quốc.
Quy mô hỗ trợ cũng gợi ý khả năng mở rộng: chương trình nhà máy thông minh đã đồng hành tư vấn cho 96 doanh nghiệp và đào tạo hơn 240 chuyên gia; từ năm 2026, Samsung mở rộng phạm vi hỗ trợ bằng việc thí điểm dự án tư vấn khuôn mẫu thông minh. Tuy vậy, kết quả ở từng nhà máy vẫn cần được duy trì bằng kỷ luật cập nhật dữ liệu, trách nhiệm rõ ràng và việc rà soát chỉ số thường xuyên.
Kết luận, Smart Factory và Smart Mold có ý nghĩa khi biến số hóa thành năng lực sản xuất cụ thể: ít hàng chờ hơn, thông tin chất lượng kịp thời hơn, báo giá nhanh hơn và quản lý khuôn bài bản hơn. Đó là nền tảng cạnh tranh thực tế cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, miễn là cải tiến không dừng lại sau giai đoạn tư vấn.
