BRICS Summit 2026: điểm tựa mới cho quan hệ chiến lược toàn diện
Cuộc hội đàm giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi bên lề BRICS Summit lần thứ 18 là cuộc gặp song phương cấp cao, trong đó hai bên không chỉ rà soát quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường, mà còn thảo luận các hướng hợp tác mới về kinh tế, đổi mới sáng tạo, kết nối khu vực và đóng góp cho các sáng kiến chung của BRICS Summit 2026 trong bối cảnh trật tự quốc tế đang chuyển dịch nhanh chóng. Về bản chất, đây không phải là một hoạt động lễ nghi mà là bước đi có tính toán nhằm gắn "Việt Nam Ấn Độ hợp tác" với các cấu trúc kinh tế – chính trị mới đang hình thành. Việc Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ động chúc mừng Ấn Độ về thành công của BRICS Summit 2026 và khẳng định Việt Nam sẵn sàng đóng góp cho các sáng kiến về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, năng lượng sạch, phát triển bền vững cho thấy Hà Nội muốn hiện diện trong các bàn tròn định hình luật chơi mới chứ không đứng ngoài. Ở chiều ngược lại, việc Thủ tướng Modi nhấn mạnh sự tham dự của Việt Nam đã "giúp nâng tầm hội nghị" là lời thừa nhận rằng Việt Nam đang trở thành tiếng nói có trọng lượng trong Nhóm các nền kinh tế mới nổi, chứ không chỉ là khách mời danh dự. Điều này đặt ra yêu cầu phải biến hình ảnh ngoại giao đó thành lợi ích cụ thể cho doanh nghiệp và người dân, thay vì dừng lại ở những tuyên bố hữu nghị.
Việt Nam Ấn Độ hợp tác: từ tin cậy chính trị đến thiết kế hành lang kinh tế
Quan hệ Việt Nam – Ấn Độ không khởi đầu từ BRICS Summit 2026; nó có một nền lịch sử lâu dài, từ Tuyên bố chung năm 1958 đến thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược năm 2007, Đối tác chiến lược toàn diện năm 2016 và nay là Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường. Việc nâng tầm khuôn khổ hợp tác trong chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hồi tháng 5 và tiếp đó là chuyến công tác của Thủ tướng Lê Minh Hưng tạo thành một chuỗi liên kết, cho thấy Hà Nội và New Delhi đang chủ ý “khóa chặt” nhau trong một ma trận chiến lược dài hạn. Điểm đáng chú ý là quan hệ chiến lược toàn diện không chỉ nằm trên giấy. Hai bên đặt mục tiêu thương mại hai chiều 25 tỉ USD và bàn đến việc thiết lập hành lang kinh tế, chuỗi cung ứng, kết nối đường sắt Nam Á – Đông Nam Á, gắn với các cảng biển trên tuyến hàng hải Á – Âu. Đây là những cấu phần rất cụ thể, nếu làm được sẽ dịch chuyển Việt Nam từ vị trí "điểm đến sản xuất" thành "điểm nút logistics" trong chuỗi cung ứng rộng hơn. Song chính vì thế, thách thức nằm ở chỗ phải giải quyết đồng thời hạ tầng, thủ tục biên mậu và năng lực doanh nghiệp, nếu không "hành lang" sẽ chỉ tồn tại trong tuyên bố.
Những hướng hợp tác chiến lược mới: đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, năng lượng sạch
Cuộc hội đàm giữa Thủ tướng Modi Lê Minh Hưng cho thấy rõ một lớp hợp tác mới đang được định hình: thay vì chỉ nói về thương mại hàng hóa hay quốc phòng, hai bên đặt trọng tâm vào đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và năng lượng sạch như những trụ cột của quan hệ chiến lược toàn diện. Đây là lựa chọn hợp lý: cả Việt Nam và Ấn Độ đều nằm trong nhóm nền kinh tế đang nổi với sức trẻ dân số lớn, nhu cầu số hóa mạnh và áp lực chuyển dịch năng lượng ngày càng rõ. Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh Việt Nam sẵn sàng phối hợp với Ấn Độ để đóng góp vào các sáng kiến của BRICS về các lĩnh vực này, cho thấy Hà Nội muốn vừa tranh thủ nguồn lực, vừa tham gia định hình tiêu chuẩn chung. Tuy nhiên, để khẩu hiệu "đổi mới sáng tạo" không bị bào mòn thành những dự án chắp vá, hai bên cần đi thẳng vào cơ chế cụ thể: vườn ươm chung cho start-up, chương trình đồng tài trợ nghiên cứu AI, hợp tác về an ninh mạng, chuẩn dữ liệu mở… Nếu BRICS là nơi thử nghiệm, thì trục Việt Nam – Ấn Độ có thể trở thành "phòng lab" cho các mô hình hợp tác số giữa các nền kinh tế đang nổi.
Tác động thực tế: từ nông sản, dược phẩm đến dòng khách du lịch Ấn Độ
Những tuyên bố về "Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường" chỉ có ý nghĩa khi chạm đến đời sống doanh nghiệp và người dân. Trong hội đàm, hai bên nhất trí tạo điều kiện tiếp cận thị trường cho sản phẩm của nhau, đặc biệt là dược phẩm, nông sản, sản phẩm ngư nghiệp và chăn nuôi. Với nông dân, doanh nghiệp thủy sản hay ngành dược Việt Nam, đây là cơ hội tiếp cận một thị trường hơn một tỉ dân, nhưng cũng là phép thử về năng lực đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Một lĩnh vực thường bị xem nhẹ nhưng đang thay đổi nhanh là du lịch. "Trong 6 tháng đầu năm 2026, lượng khách du lịch Ấn Độ đến Việt Nam đạt gần 500 nghìn lượt, tăng 45,5% so với cùng kỳ năm 2025" – con số này cho thấy trục giao lưu nhân dân đang mở ra nhanh hơn nhiều người tưởng. Nếu kết nối hàng không, đường biển và những kế hoạch hành lang kinh tế được triển khai, tác động sẽ không chỉ là thêm khách du lịch mà là dòng chuyên gia, lao động tay nghề cao qua lại giữa hai thị trường.
Từ ngoại giao BRICS đến thiết kế vị thế mới cho Việt Nam
Điều đáng nói nhất từ BRICS Summit 2026 không phải là việc Việt Nam được nhắc đến trong phát biểu của Thủ tướng Modi, mà là cách Hà Nội dùng diễn đàn này để tái thiết kế vị thế của mình trong mạng lưới các đối tác chiến lược. Cuộc hội đàm giữa Thủ tướng Modi Lê Minh Hưng diễn ra trong bối cảnh Chương trình hành động 2024–2028 và khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường đang được triển khai tích cực, biến chuyến công tác không chỉ là tham dự một hội nghị mà là "cú hích" cho cả quan hệ song phương. Có thể khẳng định, Việt Nam đang chọn con đường: gắn quan hệ với một cường quốc khu vực như Ấn Độ vào các cấu trúc đa phương mới, đồng thời dùng quan hệ đó để đa dạng hóa đối tác, tránh phụ thuộc vào bất cứ trục quyền lực nào. Kết luận hợp lý cho giai đoạn tới là Việt Nam cần biến các cam kết về hành lang kinh tế, sáng kiến BRICS, hợp tác số và năng lượng sạch thành dự án có thời hạn, có mục tiêu, có cơ chế giám sát. Chỉ khi đó, cụm từ "quan hệ chiến lược toàn diện" mới thực sự mang nội dung, thay vì trở thành khẩu hiệu ngoại giao được lặp lại mỗi kỳ hội nghị.
