Từ nghe giảng sang học qua chơi và trải nghiệm
Chương trình giáo dục mầm non mới theo Quyết định 388/QĐ-BGDĐT là cách tổ chức chăm sóc và giáo dục trẻ thông qua vui chơi, thực hành và trải nghiệm, nhằm phát triển năng lực theo hướng lấy trẻ làm trung tâm. Năm học 2026-2027, chương trình được triển khai thí điểm tại 510 cơ sở trên cả nước. Đây không chỉ là thay đổi cách dạy: trẻ được khuyến khích đặt câu hỏi, lựa chọn hoạt động và tự thử cách giải quyết vấn đề, thay vì chủ yếu nghe rồi làm theo. Tại Lào Cai, 15 trường tham gia với 528 nhóm, lớp và 13.893 trẻ; đội ngũ thực hiện gồm 1.310 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Chương trình vẫn duy trì 35 tuần mỗi năm học, không dạy trước lớp 1 và giảm hồ sơ, sổ sách cho giáo viên. Với phụ huynh, thay đổi đáng mong đợi là con hào hứng đến lớp và được quan sát tiến bộ qua hoạt động thường ngày.
Điều phụ huynh có thể nhìn thấy ở lớp học
Ở Đà Nẵng, năm học 2026-2027, chương trình được thí điểm tại 15 trường công lập và tư thục. Giáo viên dần rời cách truyền thụ một chiều để tạo môi trường và tình huống gợi mở, nơi trẻ tự chọn, thử nghiệm và giải quyết vấn đề. Vì vậy, trải nghiệm học tập trẻ em không chỉ là một tiết hoạt động đặc biệt: trẻ có thể khám phá, đặt câu hỏi, rồi tập tự cất đồ chơi, chuẩn bị bàn ăn hay sắp xếp chăn gối. Những việc nhỏ ấy giúp hình thành tính tự lực và trách nhiệm. Một chương trình lấy trẻ làm trung tâm cũng đòi hỏi giáo viên quan sát tiến bộ hằng ngày để điều chỉnh hỗ trợ, thay vì chỉ đánh giá trẻ bằng một kết quả chung. Trường Mầm non Vu Gia được đầu tư phòng STEAM với kinh phí 883 triệu đồng để mở thêm cơ hội khám phá khoa học, công nghệ và sáng tạo. Tuy nhiên, thiết bị chỉ có ý nghĩa khi đi cùng giáo viên được bồi dưỡng và học liệu phù hợp.
Thí điểm phải đi cùng cơ hội tiếp cận công bằng
Cần Thơ dự kiến thí điểm chương trình tại 15 cơ sở, đồng thời ưu tiên mở trường mầm non ở địa bàn khó khăn, khu công nghiệp, khu chế xuất và khu đô thị đông dân. Đây là hướng đi đáng chú ý: phương pháp mới sẽ khó tạo khác biệt nếu trẻ thiếu chỗ học hoặc các trường không có điều kiện tổ chức hoạt động. Thí điểm trường mầm non vì thế cần được đánh giá không chỉ qua sự hào hứng trong lớp, mà còn qua khả năng bảo đảm đội ngũ, cơ sở vật chất và hỗ trợ hòa nhập. Lào Cai xác định tiếp tục chuẩn hóa cơ sở vật chất, bố trí đủ giáo viên và phấn đấu phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3-5 tuổi vào năm 2028; đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu huy động 38% trẻ nhà trẻ và 99% trẻ mẫu giáo. Kết quả thí điểm sẽ giúp ngành giáo dục nhận diện khó khăn, hoàn thiện cách tổ chức; các trường vẫn cần đầu tư học liệu mở, thiết bị và bồi dưỡng chuyên môn. Phụ huynh nên kỳ vọng vào một lớp học chủ động hơn, nhưng cũng cần theo dõi liệu cơ hội đó có đến được với mọi trẻ hay không.
