Tăng tốc bằng cách xử lý vướng mắc tại hiện trường
Việc cử lãnh đạo chuyên môn đến công trường là cách Lâm Đồng đưa người có thẩm quyền đến gần nơi phát sinh vướng mắc, phối hợp với chủ đầu tư, nhà thầu và địa phương để xử lý trở ngại, thay vì chờ công văn qua nhiều cấp. Tại hội nghị ngày 22.10 về tình hình kinh tế - xã hội, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười yêu cầu tập trung giải ngân vốn đầu tư công và tháo gỡ khó khăn cho các dự án trọng điểm. Tỉnh sau đó phân công chín phó giám đốc thuộc các cơ quan chuyên môn cùng Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh trực tiếp xuống dự án.
Quyết định này có cơ sở rõ ràng: đến ngày 27.10, tỉnh mới giải ngân hơn 11.500 tỉ đồng, khoảng 54% kế hoạch, trong khi khối lượng công việc những tháng cuối năm còn lớn. Rà soát cho thấy các điểm nghẽn tập trung ở giải phóng mặt bằng, tái định cư, thủ tục chuẩn bị đầu tư, thiết kế và năng lực thi công của một số nhà thầu. Vì vậy, hiện diện tại công trường có thể rút ngắn thời gian xác minh nguồn gốc đất, thống nhất phương án bồi thường và xử lý việc vượt thẩm quyền cấp dưới. Dù vậy, hiệu quả không nằm ở số lần kiểm tra: cán bộ phải chốt rõ việc cần làm, người chịu trách nhiệm và mốc hoàn thành.
Rà danh mục để vốn không làm lại việc đã có
Biện pháp thứ hai chuyển trọng tâm từ công trường về khâu lựa chọn và thiết kế danh mục. Ngày 1.11, UBND tỉnh yêu cầu xã, phường, đặc khu và ban quản lý dự án rà soát phạm vi các dự án giao thông thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026–2030, kể cả dự án đang lập hoặc đã được chấp thuận chủ trương. Mục tiêu là ngăn dự án mới chồng lên công trình đã đầu tư giai đoạn 2021–2025 mà vẫn còn thời gian sử dụng; yêu cầu này không áp dụng cho dự án sửa chữa, bảo trì. Đây là một bước kiểm soát đáng làm: đầu tư hạ tầng Lâm Đồng không thể chỉ được đánh giá bằng số dự án khởi công, mà phải tính cả mức độ cần thiết và khả năng kết nối của từng hạng mục.
Tỉnh yêu cầu cắt toàn bộ khối lượng trùng lặp trong dự án nâng cấp, mở rộng các tuyến đường từ xã Nam Đà đi xã Krông Nô. Với tiểu dự án đường khu sản xuất Nam Phong, mã T-19, đơn vị quản lý phải đề xuất xử lý kỹ thuật, bỏ phần trùng và nghiên cứu đấu nối với đường gom cao tốc để bảo đảm phù hợp hiện trạng, an toàn giao thông. Trường hợp tuyến liên xã Tuy Đức – Quảng Tân cũng được giao rà soát cơ sở pháp lý và chủ trương đã duyệt để tham mưu cách xử lý. Các đơn vị phải chịu trách nhiệm về kết quả rà soát và báo cáo. Nếu việc cắt giảm dựa trên kiểm tra thực địa kỹ lưỡng, tỉnh vừa tránh lãng phí vừa hạn chế tạo ra những đoạn đường thiếu đồng bộ.
Kết quả phải đo bằng tiến độ và lợi ích đi lại
Hai hướng làm bổ trợ cho nhau: lãnh đạo xuống hiện trường tháo nút thắt của dự án đang triển khai, còn rà soát danh mục ngăn vốn mới đi vào phần việc đã có. Năm 2026, Lâm Đồng xác định 21 dự án trọng điểm, gồm 13 dự án dùng vốn ngân sách nhà nước và tám dự án ngoài ngân sách, trải rộng từ giao thông, thủy lợi đến đô thị, du lịch, công nghiệp và đường sắt tốc độ cao. Quy mô ấy khiến việc phân định trách nhiệm và loại bỏ trùng lặp càng quan trọng. Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu xác định rõ đầu việc, mốc tiến độ và lấy kết quả thực tế làm thước đo, gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.
Tiến độ công trình Lâm Đồng vì thế cần được nhìn qua tác động cụ thể với người dân, không chỉ qua báo cáo giải ngân. Đường tránh phía nam Bảo Lộc, thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026–2030, dự kiến thi công trong 540 ngày và hoàn thành vào giữa tháng 3.2028; khi đưa vào sử dụng, tuyến đường được kỳ vọng giảm áp lực giao thông và hạn chế xe quá cảnh qua trung tâm Bảo Lộc trên quốc lộ 20. Một số công trình đã hoàn thành, như đường Cam Ly – Phước Thành đưa vào sử dụng tháng 7.2026 và cầu Xuân Hương trên đèo Mimosa. Nhưng người dân chỉ cảm nhận được hiệu quả khi các dự án mới cũng về đích đúng hẹn, giúp đi lại thuận tiện và vận chuyển hàng hóa dễ dàng. Muốn đạt mục tiêu năm 2026, Lâm Đồng cần biến kiểm tra và rà soát thành quyết định kịp thời, có người chịu trách nhiệm và không để vốn bị khóa trong phần việc trùng lặp.
