Từ “cục máu đông” dự án tồn đọng đến chiến lược khai thông hạ tầng giao thông
Chiến lược tháo gỡ hàng trăm dự án Lâm Đồng đang bị vướng mắc, song song với việc khởi công và nâng cấp hạ tầng giao thông chiến lược, là cách địa phương chủ động xử lý “cục máu đông” đầu tư ngoài ngân sách và biến nguồn lực bị chôn chân thành động lực tăng trưởng mới, qua đó củng cố niềm tin của nhà đầu tư và khẳng định vị thế một trung tâm công nghiệp – dịch vụ mới ở khu vực phía Nam. Toàn tỉnh hiện có 365 dự án vướng mắc, tồn đọng nhiều năm với tổng vốn rất lớn, nhưng thay vì né tránh, Lâm Đồng chọn nhận diện, phân nhóm và xử lý dứt điểm. Đây không chỉ là động tác kỹ thuật; đó là lựa chọn chính trị – kinh tế cho thấy tỉnh chấp nhận “giải phẫu” những điểm nghẽn nội tại để nâng cấp hạ tầng giao thông và môi trường đầu tư.
Niềm tin đo bằng dòng vốn và những dự án Lâm Đồng đã thành hình
Lâm Đồng đang chứng minh sức hút đầu tư không bằng khẩu hiệu mà bằng các dự án Lâm Đồng đã đi vào vận hành. Trong 8 tháng đầu năm, tỉnh thu hút gần 100 dự án cấp mới, điều chỉnh, mở rộng với tổng vốn đăng ký lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng, phản ánh sức hấp dẫn của một địa phương vừa mở rộng không gian phát triển sau hợp nhất. Thuyết phục hơn cả là những dự án đã thành hình: nghi thức công bố sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên tại Việt Nam từ Nhà máy Điện phân nhôm Đắk Nông tại Khu công nghiệp Nhân Cơ mở ra kỷ nguyên mới cho ngành công nghiệp nhôm quốc gia và cho Lâm Đồng nói riêng. Theo đánh giá của lãnh đạo Chính phủ, với công suất khoảng 450.000 tấn nhôm kim loại mỗi năm, nhà máy này tạo ra giá trị sản xuất hằng năm tương đương hàng chục nghìn tỷ đồng và hàng nghìn việc làm trực tiếp, gián tiếp. Chuỗi nhà máy chế biến, chế tạo ở phía Đông tỉnh như Neotek Việt Nam hay Shiny Circle Việt Nam tiếp tục gia cố hình ảnh một cực tăng trưởng mới gắn với công nghiệp chế biến, năng lượng và logistics.
Tháo gỡ vướng mắc: không ai đứng ngoài cuộc, không dự án nào bị bỏ lại
Điểm khác biệt trong cách Lâm Đồng tháo gỡ vướng mắc là thái độ đối diện thẳng với hàng trăm dự án tồn đọng. Toàn tỉnh có 365 dự án ngoài ngân sách vướng mắc, với tổng vốn hơn 250.000 tỷ đồng, trong đó khoảng 150.000 tỷ đồng đã “rót” vào nhưng chưa thể vận hành. Thay vì để nguồn lực bị chôn chân, tỉnh thành lập các tổ công tác theo từng nhóm vướng mắc, do các Phó Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp làm Tổ trưởng, áp dụng nguyên tắc “dễ làm trước, khó làm sau” để không dự án nào bị bỏ lại. Nhờ cách làm chạy đua với thời gian, chỉ trong 8 tháng, Lâm Đồng đã tháo gỡ 162 dự án với tổng vốn hơn 74.000 tỷ đồng trên hơn 6.000 ha đất. Đây là con số biết nói: nó cho thấy các rào cản về quy hoạch, pháp lý, giải phóng mặt bằng đang được giải quyết bằng cơ chế làm việc trực tiếp với từng nhà đầu tư lớn như Sun Group, Trường Hải, Donacoop, Thái Bình Dương, VRG, Agrimeco… để nghe từng vướng mắc và chốt từng mốc thời gian xử lý.
Hạ tầng giao thông chiến lược: giải điểm nghẽn để đón đầu tư hàng tỷ USD
Lâm Đồng công khai thừa nhận hạ tầng giao thông kết nối là “điểm nghẽn” lớn nhất và chọn đầu tư mạnh để thay đổi bức tranh này. Những công trình hạ tầng giao thông chiến lược được khởi công, nâng cấp, đưa vào hoạt động: Cảng hàng không Liên Khương mở cửa trở lại, hệ thống cao tốc kết nối và các tuyến đường động lực được nâng cấp, sửa chữa. Đặc biệt, ngày 27/4, tỉnh phối hợp với Tập đoàn Sun Group khởi công dự án Cảng hàng không Phan Thiết – hạng mục hàng không dân dụng với tổng vốn hơn 3.900 tỷ đồng, đánh dấu một bước đi cụ thể để gia tăng kết nối hàng không, du lịch và logistics. Tỉnh đồng thời kêu gọi đầu tư hệ thống cảng nước sâu ở khu vực phía Đông, phối hợp với các bộ, ngành trung ương để tháo gỡ pháp lý cho hàng loạt dự án năng lượng tồn đọng, trong đó hồ sơ đã trình Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong lần cuối để đủ điều kiện pháp lý đi vào vận hành. Hạ tầng giao thông được cải thiện đang là nền tảng để các đề xuất đầu tư hàng tỷ USD trong lĩnh vực bô xít – alumin – nhôm, năng lượng xanh, năng lượng tái tạo, khu công nghiệp trở nên khả thi hơn.
Kết luận: KPI cho bộ máy và thông điệp “đồng hành đến kết quả cuối cùng”
Điểm thể hiện rõ nhất cam kết của Lâm Đồng với nhà đầu tư không nằm trong các buổi ký kết, mà trong cơ chế giám sát nội bộ. Từ tháng 7, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu triển khai đánh giá KPI trên tất cả các ngành, lĩnh vực, địa phương và từng cá nhân. Đây là bước chuyển mang tính trách nhiệm: khi người đứng đầu bị ràng buộc bởi KPI gắn với tiến độ giải quyết thủ tục, quy hoạch, giải phóng mặt bằng, những lời hứa với doanh nghiệp sẽ được dịch sang áp lực thực thi. Thông điệp xuyên suốt mà lãnh đạo tỉnh nhiều lần nhấn mạnh là “đồng hành cùng doanh nghiệp đến kết quả cuối cùng”, “xem dự án của doanh nghiệp là dự án của chính mình”. Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư, nhất là các dòng vốn đầu tư hàng tỷ USD vào năng lượng xanh, công nghiệp chế biến và hạ tầng giao thông, cách Lâm Đồng chấp nhận giải quyết tận gốc điểm nghẽn và đặt KPI cho cả hệ thống cho thấy tỉnh muốn được đánh giá bằng kết quả cụ thể: dự án được vận hành, hạ tầng giao thông được thông suốt, niềm tin nhà đầu tư được củng cố bằng trải nghiệm, không phải khẩu hiệu.
