Hai vụ bàn giao, hai hướng sử dụng cần phân biệt
Bàn giao đất trường học là việc chuyển quyền quản lý, sử dụng đất và tài sản công giữa các đơn vị, nhằm bố trí nguồn lực phù hợp hơn với nhu cầu giáo dục. Trong hai vụ tại TP.HCM, UEH và Trường Đại học Sài Gòn đều là đơn vị tiếp nhận, nhưng thông tin về mục đích sử dụng được công bố khác nhau.
Ngày 12-11, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức bàn giao cơ sở tại số 3 Công trường Quốc tế, phường Xuân Hòa, từ Trung tâm Phát triển giáo dục và đào tạo phía Nam cho Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) quản lý, sử dụng. Cùng ngày, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Công Vinh ký quyết định điều chuyển cơ sở 2 của Trường Cao đẳng Trần Đại Nghĩa cho Trường Đại học Sài Gòn.
Điểm mấu chốt không nằm ở việc hai cơ sở cùng được chuyển cho trường đại học, mà ở mức độ cụ thể của phương án sau tiếp nhận. Với khu đất UEH, trường đã công bố định hướng phát triển thành Quảng trường tri thức; với cơ sở Đại học Sài Gòn, quyết định hiện nhấn mạnh trách nhiệm quản lý, bố trí sử dụng đúng tiêu chuẩn và định mức. Vì vậy, không nên đánh đồng việc được giao quản lý với một kế hoạch khai thác chi tiết đã được công bố.
Khu đất UEH ở trung tâm hướng tới không gian tri thức mở
Cơ sở số 3 Công trường Quốc tế có khu đất 5.259 m², cùng hệ thống nhà và công trình với tổng diện tích sàn 3.038 m². Hồ sơ tài sản ghi tổng nguyên giá khối tài sản gần 1.798,13 tỷ đồng; riêng đất có nguyên giá và giá trị còn lại đều hơn 1.789 tỷ đồng. Đây là khu đất giáo dục TP.HCM có vị trí trung tâm, nhưng giá trị sử dụng lâu dài sẽ phụ thuộc vào cách tổ chức hoạt động chứ không chỉ vào vị trí.
UEH cho biết cơ sở tiếp tục phục vụ các hoạt động chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời được cải tạo, phát triển thành Quảng trường tri thức với không gian nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế, đổi mới sáng tạo và kết nối cộng đồng. Định hướng được nêu gồm bốn khu chức năng: phòng thí nghiệm chính sách và cộng đồng, không gian nghệ thuật và bền vững, trung tâm kết nối học giả và sáng kiến toàn cầu, cùng khu tri thức cộng đồng, triển lãm và sinh hoạt xanh.
Lợi ích công chúng được thể hiện rõ hơn qua kế hoạch có khu trải nghiệm STEAM Zone cho học sinh tiểu học lân cận, nơi các em có thể tiếp cận khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học bằng hoạt động thực hành. Đây là hướng sử dụng đáng chú ý: khu đất UEH không chỉ phục vụ hoạt động nội bộ của trường mà còn được định hình như một không gian mở, dù các hạng mục vẫn đang ở giai đoạn dự kiến.
Cơ sở Đại học Sài Gòn rộng hơn 4,6 ha: quyết định nêu trách nhiệm quản lý
Cơ sở 2 của Trường Cao đẳng Trần Đại Nghĩa nằm tại số 7/10 Khu hành chính nối dài, xã Nhà Bè. Diện tích đất là 46.633,7 m², tương đương hơn 4,6 ha; diện tích nhà đạt 16.147 m². Tài sản điều chuyển gồm quyền sử dụng đất, nhà, công trình xây dựng và các tài sản khác gắn liền với đất thuộc giai đoạn 1.
Khác với thông tin về UEH, nội dung công bố về cơ sở Đại học Sài Gòn chưa nêu một mô hình hoạt động cụ thể như Quảng trường tri thức. UBND TP.HCM yêu cầu trường quản lý, bố trí sử dụng tài sản theo đúng tiêu chuẩn, định mức; hoàn tất thủ tục đăng ký và cập nhật quyền quản lý, sử dụng. Việc quản lý phải công khai, minh bạch, hiệu quả, không để thất thoát, lãng phí hoặc dùng sai mục đích.
Lý do chung của cả hai vụ là điều chuyển tài sản từ nơi thừa sang nơi thiếu theo tiêu chuẩn, định mức để nâng hiệu quả sử dụng; với quyết định của thành phố, căn cứ được nêu là Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017. Trường Cao đẳng Trần Đại Nghĩa, Trường Đại học Sài Gòn và các đơn vị liên quan phải tổ chức bàn giao, tiếp nhận cả hồ sơ pháp lý trong vòng 30 ngày kể từ ngày có quyết định.
Điều cần theo dõi sau khi giao tài sản
Hai quyết định cho thấy thành phố và Bộ đang điều chỉnh cách phân bổ đất giáo dục TP.HCM, nhưng hiệu quả cuối cùng sẽ được đánh giá qua việc cơ sở có phục vụ đúng nhu cầu hay không. Với UEH, công chúng đã có thể hình dung hướng phát triển và nhóm người thụ hưởng, từ học giả đến học sinh quanh khu vực. Với cơ sở ở Nhà Bè, bước kế tiếp cần quan tâm là Trường Đại học Sài Gòn sẽ bố trí hoạt động gì trong quỹ đất và công trình được giao.
Vì thế, thông tin hiện có đủ để xác định rõ đơn vị tiếp nhận và quy mô hai tài sản, nhưng chưa đủ để kết luận cơ sở ở Nhà Bè sẽ phục vụ chương trình hay nhóm người học cụ thể nào. Cách đọc thận trọng này tránh biến yêu cầu quản lý tài sản thành một phương án sử dụng chưa được công bố. Bàn giao là khởi đầu; công khai kế hoạch và đưa tài sản vào sử dụng đúng mục đích mới là thước đo quan trọng.
