Cầu mới qua sông Hàn: Không chỉ là thêm một nhịp nối
Kế hoạch nghiên cứu xây dựng cầu mới bắc qua sông Hàn tại Đà Nẵng là chủ trương cập nhật quy hoạch giao thông, nhằm giảm tắc đường thành phố ở khu vực trung tâm và tái định hình các trục kết nối đô thị quan trọng giữa hai bờ sông. TP Đà Nẵng đang cập nhật quy hoạch, ưu tiên nghiên cứu phương án đầu tư thêm một cây cầu qua sông Hàn, trong bối cảnh thành phố tiếp tục xử lý áp lực giao thông tại khu vực trung tâm và định hình các trục kết nối mới. Theo chỉ đạo mới của Chủ tịch UBND thành phố, Ban Quản lý các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng ưu tiên được giao nhiệm vụ chuẩn bị quy hoạch và phương án đầu tư cầu mới. Điều quan trọng là đây mới chỉ là bước nghiên cứu, chưa phải quyết định triển khai một dự án cụ thể. Nói cách khác, cây cầu này là bài kiểm tra xem Đà Nẵng sẽ chọn mô hình đô thị nào cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Từ cầu sông Hàn đến cầu Rồng: Lịch sử quy hoạch được in trên những nhịp cầu
Muốn hiểu cầu mới, phải nhìn lại lịch sử cầu sông Hàn Đà Nẵng. Cầu Sông Hàn là dấu mốc đặc biệt trong quá trình phát triển của thành phố, được khởi công năm 1998 và hoàn thành năm 2000, là cây cầu quay đầu tiên do kỹ sư, công nhân Việt Nam tự thiết kế, thi công và đến nay vẫn là cầu quay duy nhất trong cả nước. Việc hoàn thành công trình này từng là bước ngoặt kết nối khu vực trung tâm với phía Đông thành phố, đặt nền cho danh xưng "thành phố của những cây cầu". Sau đó, cầu Rồng dài 666m, rộng khoảng 37,5m với 6 làn xe và cầu Trần Thị Lý được đưa vào sử dụng, tạo thêm các trục kết nối mới qua sông Hàn. Ở phía Bắc, cầu Thuận Phước dài 1.850m với 4 làn xe nối cuối đường Nguyễn Tất Thành với bán đảo Sơn Trà. Mỗi cây cầu không chỉ là hạ tầng đô thị Việt Nam mà còn là tuyên ngôn quy hoạch của từng giai đoạn.
Giảm tắc đường trung tâm: Cầu mới chỉ là một nửa lời giải
Nếu nhìn tắc đường thành phố chỉ qua một cây cầu, Đà Nẵng sẽ lặp lại bài toán cũ: thêm hạ tầng nhưng ùn tắc vẫn quay lại. Thành phố đã đặt nhiệm vụ nghiên cứu cầu mới trong nhóm hạ tầng giao thông trọng điểm, đồng thời yêu cầu rà soát và xử lý các nút giao trung tâm như Hoàng Diệu – Nguyễn Văn Linh, Nguyễn Văn Linh – Nguyễn Tri Phương, Nguyễn Hữu Thọ – Duy Tân để giải quyết ùn tắc. Điều này cho thấy bài toán quy hoạch giao thông Đà Nẵng không thể giải quyết bằng một công trình đơn lẻ. Một cây cầu mới qua sông Hàn có thể tạo thêm hướng di chuyển, giúp phân bổ lại dòng phương tiện và giảm phụ thuộc vào các trục cầu hiện hữu. Nhưng nếu đường dẫn, nút giao và tổ chức giao thông hai đầu cầu không được thiết kế đồng bộ, cây cầu mới dễ biến thành một điểm nghẽn mới, chứ không phải lối thoát.
Cầu mới trong bức tranh hạ tầng đô thị Việt Nam
Điều đáng chú ý là chủ trương nghiên cứu cầu mới được đặt song song với việc cập nhật quy hoạch và xử lý hàng loạt điểm nghẽn giao thông trong khu vực trung tâm. Đây là cách tiếp cận đáng hoan nghênh, đưa Đà Nẵng tiến gần hơn với mô hình hạ tầng đô thị Việt Nam nơi mạng lưới được xem trọng hơn một vài công trình biểu tượng. Đằng sau những cây cầu mang kiến trúc hiện đại là câu chuyện lớn hơn: từng bước mở rộng không gian đô thị, kết nối hai bờ sông Hàn và đánh thức tiềm năng của những vùng đất từng bị chia cắt bởi dòng sông. Ở góc độ giao thông, cầu mới có thể tạo thêm phương án di chuyển, giảm áp lực lên các tuyến hiện hữu. Ở góc độ đô thị, mỗi điểm vượt sông mới cho phép tái phân bố chức năng, dân cư, thương mại – nếu được quy hoạch tốt – thay vì dồn tất cả lên vài trục trung tâm.
Cầu mới là cơ hội, không phải chiếc đũa thần
Hiện nay, thành phố mới dừng ở bước chuẩn bị quy hoạch và phương án đầu tư, chưa quyết định triển khai dự án cầu cụ thể nào. Điều này mở ra cơ hội tiếp cận bài toán cầu mới theo hướng thận trọng nhưng có tầm nhìn. Cầu mới qua sông Hàn sẽ không đơn thuần là một công trình giao thông; mỗi điểm vượt sông mới có thể tạo ra một hướng di chuyển khác, giúp phân bổ lại dòng phương tiện và giảm sự phụ thuộc vào một số trục cầu hiện hữu. Nhưng cầu không phải chiếc đũa thần cho mọi vấn đề tắc đường thành phố. Nếu Đà Nẵng không siết chặt quản lý sử dụng đất, kiểm soát mật độ xây dựng quanh các đầu cầu, và ưu tiên giao thông công cộng, cầu mới có thể bị hút đầy xe cá nhân chỉ sau vài năm. Câu hỏi không phải “có xây thêm cầu hay không”, mà là “cầu mới sẽ kéo thành phố đi theo mô hình nào”.
