Cây cầu mới qua sông Hàn: biểu tượng giao thông trong chiến lược quy hoạch
Dự án nghiên cứu cầu mới qua sông Hàn Đà Nẵng là chủ trương cập nhật quy hoạch đô thị và hạ tầng giao thông Đà Nẵng, nhằm phân bổ lại dòng phương tiện, giảm áp lực khu vực trung tâm và hình thành các trục kết nối mới giữa hai bờ Đông – Tây của thành phố. Đây không phải câu chuyện thêm một công trình cho đẹp phố phường, mà là bước đi định hình lại cách Đà Nẵng tổ chức không gian đô thị quanh dòng sông biểu tượng. Theo chỉ đạo mới của Chủ tịch UBND thành phố, Ban Quản lý các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng ưu tiên được giao nhiệm vụ cập nhật quy hoạch và ưu tiên nghiên cứu phương án đầu tư cầu mới qua sông Hàn. Điểm đáng nói là quyết định này đặt trong nhóm nhiệm vụ hạ tầng giao thông Đà Nẵng trọng điểm, cho thấy thành phố xem cầu như mắt xích trong một chiến lược dài hạn, chứ không phải giải pháp chắp vá đối phó ùn tắc.
Từ thành phố của những cây cầu đến bài toán mạng lưới giao thông
Đà Nẵng đã xây dựng thương hiệu "thành phố của những cây cầu" bằng chuỗi công trình độc đáo trên sông Hàn, nhưng sức ép giao thông chứng minh rằng số lượng cầu không quan trọng bằng cấu trúc mạng lưới kết nối phía sau. Cầu sông Hàn Đà Nẵng, khởi công năm 1998 và hoàn thành năm 2000, là cây cầu quay đầu tiên do kỹ sư, công nhân Việt Nam tự thiết kế, thi công và đến nay vẫn là cầu quay duy nhất cả nước. Đó là bước ngoặt mở đường từ trung tâm sang phía Đông thành phố. Sau đó, cầu Rồng dài 666m, rộng khoảng 37,5m với 6 làn xe và cầu Trần Thị Lý dây văng hình cánh buồm tiếp tục gia tăng hướng lưu thông qua sông. Phía Bắc, cầu Thuận Phước dài 1.850m với 4 làn xe kết nối đường Nguyễn Tất Thành với bán đảo Sơn Trà. Tuy nhiên, việc Đà Nẵng đồng thời nghiên cứu cầu mới, mở rộng nút phía Tây cầu Rồng, xử lý các nút Hoàng Diệu – Nguyễn Văn Linh, Nguyễn Văn Linh – Nguyễn Tri Phương, Nguyễn Hữu Thọ – Duy Tân cho thấy thành phố đã nhận ra: một cây cầu riêng lẻ không thể cứu được cả hệ thống; phải tổ chức lại toàn bộ mạng lưới hạ tầng giao thông Đà Nẵng quanh trục sông.
Cầu mới trong bức tranh kết nối khu công nghiệp và khu thương mại tự do
Điểm khiến cầu mới qua sông Hàn đáng chú ý là nó xuất hiện song song với kế hoạch phát triển hạ tầng chiến lược kết nối khu công nghiệp Đà Nẵng và khu thương mại tự do trong giai đoạn 2026-2045, tầm nhìn 2050. Phó Chủ tịch thành phố Phan Thái Bình đã ký kế hoạch giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan, kèm tiến độ chi tiết cho hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược. Về hạ tầng vận tải và logistics, Đà Nẵng sẽ đầu tư xây dựng cảng Liên Chiểu, hình thành hệ thống ICD gắn với các khu công nghiệp và khu thương mại tự do, cùng mạng lưới kho lạnh, trung tâm phân phối liên kết các khu này. Khi nhìn trong tổng thể đó, cầu mới không chỉ giải ùn tắc nội đô mà còn là mắt xích giúp hàng hóa, lao động di chuyển trơn tru giữa khu đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế ven biển và các điểm logistics. Nếu thiếu một "điểm vượt sông" đúng chỗ, toàn bộ cấu trúc kết nối giữa các cực tăng trưởng sẽ phải đi vòng qua những trục cầu đã quá tải.
Quy hoạch đô thị mới và cuộc cạnh tranh năng lực kinh tế vùng
Thành phố đang nghiên cứu một khu đô thị trung tâm mới ở phía Nam, đồng thời định hướng quy hoạch không gian ngầm, cho thấy Đà Nẵng muốn tái phân bố lại chức năng đô thị thay vì tiếp tục dồn mọi thứ vào khu lõi hiện hữu. Ở tầm chiến lược, kế hoạch hạ tầng yêu cầu triển khai nhiệm vụ với nhân sự, đầu việc, thời gian, trách nhiệm, kết quả kỳ vọng và thẩm quyền rõ ràng, đồng thời xác định những nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên phải làm trước. Khi khu công nghệ cao được mở rộng lên khoảng 1.710 ha và khu công nghiệp hiện tại được định hướng chuyển thành trung tâm đô thị – dịch vụ – logistics sau khi hết thời hạn hoạt động, cầu mới qua sông Hàn trở thành một "cổng" kết nối giữa các lớp phát triển cũ – mới. Thành phố đồng thời nghiên cứu tuyến đường sắt đô thị MRT/LRT hoặc ART nối sân bay Đà Nẵng với sân bay Chu Lai; nếu các trục cầu, cảng, sân bay và đường sắt đô thị được liên kết thông minh, Đà Nẵng có thể nâng sức cạnh tranh trong vùng duyên hải miền Trung, thay vì bị kẹt trong hình ảnh một đô thị du lịch đẹp nhưng ách tắc.
Không chỉ thêm cầu, mà là định hình lại bản sắc đô thị
Một cây cầu mới qua sông Hàn sẽ tạo ra thêm một hướng di chuyển, phân bổ lại dòng phương tiện và giảm phụ thuộc vào vài trục cầu hiện hữu. Ở góc độ người dân, điều này đồng nghĩa với việc đi lại giữa hai bờ Đông – Tây ít tắc đường hơn, tiếp cận việc làm ở khu công nghiệp Đà Nẵng và khu thương mại tự do nhanh hơn, kết nối các dịch vụ đô thị thuận tiện hơn. Nhưng ý nghĩa sâu hơn nằm ở chỗ Đà Nẵng đang dùng hạ tầng để kể lại câu chuyện bản sắc: từ một thành phố bị dòng sông chia cắt thành hai nửa, mỗi cây cầu trở thành "chiếc chìa khóa" mở rộng không gian đô thị, gắn kết các phân khu công nghiệp, công nghệ cao, cảng biển, sân bay và khu thương mại tự do thành một chỉnh thể kinh tế – xã hội. Nếu Đà Nẵng kiên trì tiếp cận cầu mới như một phần của quy hoạch đô thị Đà Nẵng và chiến lược hạ tầng giao thông dài hạn, chứ không phải dự án đơn lẻ, thành phố sẽ có cơ hội chuyển mình từ hình ảnh "thành phố của những cây cầu" sang "thành phố của những trục kết nối" – nơi mỗi nhịp cầu là một điểm tựa cho năng lực cạnh tranh kinh tế vùng.
