40 triệu lượt khách: Metro số 1 đang bước vào ngưỡng quá tải
Metro số 1 Bến Thành Suối Tiên là tuyến đường sắt đô thị đầu tiên vận hành thương mại tại TPHCM, kết nối trung tâm với phía Đông thành phố, và đã nhanh chóng trở thành xương sống mới của giao thông công cộng TPHCM nhờ khả năng vận chuyển khối lượng lớn hành khách trong thời gian ngắn, giảm phụ thuộc vào xe máy và ô tô cá nhân. Từ khi khai thác thương mại ngày 22/12/2024, tuyến metro này đã phục vụ hơn 40 triệu lượt hành khách, thực hiện hơn 147.915 lượt tàu. Con số đó không chỉ là thành tích, mà là lời cảnh báo: nếu thành phố không tăng chuyến tàu điện và mở rộng công suất vận chuyển hành khách, tình trạng đông đúc tại các nhà ga vào giờ cao điểm sẽ sớm biến thành quá tải kéo dài. Vấn đề không còn là “metro có đông khách không”, mà là “thành phố có dám tăng đoàn tàu đủ nhanh để giữ chất lượng dịch vụ”.
Nhịp tăng trưởng 17,5%: Tần suất hiện tại không còn phù hợp
Chỉ trong 9 tháng năm 2026, Metro số 1 Bến Thành Suối Tiên đã phục vụ hơn 18 triệu lượt khách, tăng khoảng 17,5% so với cùng kỳ. Đây là tốc độ tăng trưởng mà bất kỳ hệ thống giao thông công cộng TPHCM nào cũng phải coi là tín hiệu khẩn cấp, không phải tin vui đơn thuần. Lượng hành khách tăng khiến một số nhà ga đông đúc vào giờ cao điểm, nghĩa là trải nghiệm di chuyển bắt đầu bị bào mòn. Khi người dân phải chen chúc trên sân ga, chờ tàu lâu hơn, họ sẽ cân nhắc quay lại với xe máy – và đó là thất bại của chính sách giao thông công cộng. Thành phố đã tuyên bố sẽ nghiên cứu tăng số đoàn tàu, điều chỉnh tần suất hoạt động và rút ngắn thời gian chờ. Câu hỏi không phải “có nghiên cứu hay không”, mà là “bao lâu nữa nghiên cứu trở thành hành động cụ thể trên đường ray”.
Bài kiểm tra ngày 14-10: Metro cho thấy mình có thể linh hoạt
Ngày 14-10, tuyến Metro số 1 Bến Thành Suối Tiên đã tăng cường 18 lượt tàu vào buổi sáng để phục vụ người dân đi lễ viếng, lễ truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ tại TPHCM. Theo kế hoạch, tổng số lượt tàu trong ngày được nâng lên 246, với thời gian giãn cách từ 7 giờ đến 12 giờ chỉ còn 6 phút/chuyến. Đây là minh chứng rõ ràng rằng hệ thống có khả năng tăng chuyến tàu điện khi cần, nếu có quyết định điều hành kịp thời. HURC1 đã chủ động thông báo kế hoạch tăng chuyến để người dân sắp xếp thời gian, lựa chọn phương tiện phù hợp và bảo đảm hoạt động tưởng niệm diễn ra trang trọng, ý nghĩa. Câu chuyện ở đây không chỉ là tri ân liệt sĩ, mà là bài kiểm tra thực tế cho thấy metro có thể vận hành với tần suất dày hơn mà không sụp đổ. Nếu một ngày đặc biệt có thể chạy 246 lượt tàu, tại sao ngày thường lại không thể tiến dần tới mức đó?
Tăng đoàn tàu bao nhiêu là đủ để giữ đà 40 triệu lượt khách?
TPHCM đang nghiên cứu tăng số đoàn tàu, điều chỉnh tần suất hoạt động và rút ngắn thời gian chờ để đáp ứng nhu cầu đi lại đang leo thang trên Metro số 1 Bến Thành Suối Tiên. Nhưng nếu chỉ “nghiên cứu” mà không đặt mục tiêu rõ ràng về công suất vận chuyển hành khách, metro sẽ bị chính thành công của mình làm nghẹt thở. Với quy hoạch tổng thể hướng tới mạng lưới đường sắt đô thị khoảng 1.500km trong dài hạn, thành phố không thể để tuyến đầu tiên trở thành hình ảnh tiêu cực về chật chội và chờ đợi. Cần một lộ trình cụ thể: tăng bao nhiêu đoàn tàu trong 1–2 năm tới, giảm giãn cách xuống mức nào, và gắn chặt với kế hoạch tăng cường kết nối xe buýt, xe đạp, xe máy điện công cộng, kèm chính sách miễn, giảm chi phí cho người đi metro. Nếu làm được, Metro số 1 sẽ không chỉ giữ được 40 triệu lượt khách, mà còn kéo thêm hàng triệu người rời xe máy để bước lên tàu.
