Tuyến metro hơn 60.000 tỷ và cái giá đất đai ở Long Hưng
Dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành Suối Tiên đến trung tâm hành chính Đồng Nai và sân bay Long Thành là một tuyến đường sắt đô thị dài 44,5 km, sử dụng khoảng 192 ha đất, với mục tiêu kết nối nhanh khu vực đô thị lớn với cảng hàng không quốc tế và các trung tâm hành chính lân cận.
Điểm mấu chốt không phải chỉ là chiều dài tuyến hay tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 60.260 tỷ đồng, mà là cách chúng ta đối xử với những hộ dân phải nhường đất cho dự án này. Khi Chính phủ cho phép Đồng Nai triển khai theo hình thức cấp bách, áp lực tiến độ càng lớn, nguy cơ “chạy cho kịp” dễ đẩy quyền lợi người dân xuống hàng thứ yếu. Nếu không coi bồi thường đất đai là trụ cột, tuyến metro Bến Thành Suối Tiên kéo dài sẽ đứng trên nền bất mãn, thay vì đồng thuận. Câu hỏi thực sự là: Long Hưng phải hy sinh 7,4 ha đất thì sẽ nhận lại một tương lai ra sao.
Đối thoại 12/10: Tín hiệu tích cực nhưng chưa đủ
Chiều 12/10, UBND phường Long Hưng phối hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất chi nhánh Biên Hòa tổ chức đối thoại với các hộ dân về dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án, đợt 1. Đây là bước đi đúng, cho thấy chính quyền hiểu rằng không thể áp đặt trên giấy rồi yêu cầu dân “chấp hành”.
Tại buổi đối thoại, người dân nêu hàng loạt câu hỏi: giá đất bồi thường cụ thể, tiêu chí bố trí tái định cư, cách bốc thăm nền để bảo đảm minh bạch, mức hỗ trợ di dời tài sản, chi phí thuê nhà trong thời gian chờ nơi ở mới. Một câu nói có thể trích dẫn là: “Dự án kéo dài tuyến Metro Bến Thành - Suối Tiên đoạn qua phường Long Hưng dự kiến thu hồi khoảng 7,4 ha đất, ảnh hưởng trực tiếp đến 170 thửa đất”. Khi 170 thửa đất bị tác động, mọi chi tiết bồi thường đều là chuyện sinh kế chứ không phải thủ tục hành chính.
Người dân Long Hưng cần gì hơn con số trên phương án bồi thường
Người dân Long Hưng không phản đối phát triển hạ tầng; họ yêu cầu một thỏa thuận công bằng. Họ mong được “bảo đảm quyền lợi và tạo điều kiện để các hộ có thể di dời, ổn định cuộc sống tại nơi ở mới”. Điều đó có nghĩa là bồi thường đất đai phải sát giá thị trường, tiêu chí tái định cư phải rõ ràng, và mọi danh sách, kết quả bốc thăm phải công khai.
Các câu hỏi về hỗ trợ di dời tài sản, chi phí thuê nhà trong thời gian chờ bố trí nơi ở mới không phải chi tiết nhỏ, mà là “cầu nối” giữa mất mát hiện tại và ổn định tương lai. Nếu khoảng trống hỗ trợ quá lớn, người dân sẽ là bên gánh hết rủi ro của một dự án được gọi là cấp bách. Ngược lại, nếu chính sách đủ rộng, metro Bến Thành Suối Tiên kéo dài sẽ được nhìn như cơ hội đổi đời, chứ không phải cú sốc cưỡng chế.
Tiến độ 2026–2030 và phép thử minh bạch cho chính quyền địa phương
Dự án được chia hai giai đoạn: 7,1 km từ ga Suối Tiên đến trung tâm hành chính Đồng Nai, và 36,3 km từ đó đến sân bay Long Thành, với tốc độ thiết kế tối đa 120 km/h. Thời gian thực hiện dự kiến trong giai đoạn 2026–2030, nghĩa là mọi vướng mắc về đất đai phải được giải quyết sớm nếu không muốn tiến độ chỉ nằm trên giấy.
Lãnh đạo phường Long Hưng khẳng định việc giải đáp vướng mắc nhằm giúp người dân nắm rõ chính sách, bảo đảm quyền lợi hợp pháp và tạo đồng thuận trong quá trình thu hồi đất. Đây là cam kết cần được kiểm chứng bằng hành động: công bố đầy đủ phương án, cập nhật kịp thời phản hồi, và điều chỉnh chính sách khi thực tế cho thấy bất hợp lý. Nếu làm được, Long Hưng có thể trở thành ví dụ tích cực về cách một dự án hạ tầng lớn vẫn tôn trọng người dân.
Kết luận: Metro chỉ thành công khi người dân thấy mình không bị bỏ lại
Tuyến metro nối từ Bến Thành Suối Tiên đến sân bay Long Thành là bước đi quan trọng trong chiến lược hạ tầng khu vực, nhưng thành công của nó không đo bằng chiều dài đường ray mà bằng mức độ hài lòng của những hộ phải giao đất. Phường Long Hưng, với 7,4 ha đất bị thu hồi và 170 thửa đất bị ảnh hưởng, đang là nơi thử nghiệm cách làm bồi thường đất đai có tôn trọng người dân hay không.
Nếu chính quyền giữ đúng tinh thần đối thoại, minh bạch giá đất, rõ ràng tiêu chí tái định cư và đủ rộng rãi trong các khoản hỗ trợ, dự án sẽ nhận được sự đồng thuận cần thiết. Ngược lại, mọi sự nóng vội nhân danh “cấp bách” sẽ chỉ kéo dài tranh chấp và làm chậm chính tuyến metro mà chúng ta kỳ vọng. Metro hiện đại không thể chạy trên nền bất công; đó phải là tuyến đường mà cả thành phố và người dân Long Hưng cùng thấy mình là người hưởng lợi.
