Khám phá sở thích, cùng nhau

Deal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Khám phá sở thích, cùng nhauDeal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Thi vào lớp 10 chỉ còn Toán và Ngữ văn: Vì sao gây tranh luận?

Thi vào lớp 10 chỉ còn Toán và Ngữ văn: Vì sao gây tranh luận?
Sở thích|Giáo dục tuổi đi học

Giảm môn thi: nhẹ lịch ôn, chưa chắc nhẹ áp lực

Thi tuyển sinh lớp 10 là kỳ thi dùng kết quả học tập để phân loại và lựa chọn học sinh vào bậc trung học phổ thông, trong đó số môn thi có thể ảnh hưởng đến cách các em phân bổ thời gian học. Dự thảo quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất ba phương thức tuyển sinh lớp 10: xét tuyển, thi tuyển hoặc kết hợp cả hai; với phương án thi, trọng tâm được đặt vào Toán và Ngữ văn. Mục tiêu được nêu là giảm áp lực thi cử, để kỳ thi không chi phối toàn bộ quá trình học tập. Nhưng bớt một môn thi không đồng nghĩa với việc học sinh tự động bớt lo. Khi suất học công lập khan hiếm, mức độ cạnh tranh vẫn có thể quyết định áp lực nhiều hơn số môn trên đề thi.

Đây cũng là lý do tranh luận không thể dừng ở câu hỏi nên thi hai hay ba môn. Cần xem xét liệu thay đổi cách tuyển sinh có làm giảm gánh nặng thực chất, hay chỉ khiến học sinh dồn toàn bộ công sức vào hai môn thi. Một kỳ thi ít môn hơn có thể đơn giản hóa khâu ôn tập, nhưng nếu cuộc đua vào trường công lập vẫn căng thẳng, học sinh và gia đình vẫn phải tìm cách tối đa hóa điểm số.

Thi vào lớp 10 chỉ còn Toán và Ngữ văn: Vì sao gây tranh luận?

Ủng hộ giảm môn, nhưng lo học sinh bỏ quên môn khác

Lập luận ủng hộ đề xuất khá dễ hiểu: giảm môn thi có thể rút ngắn danh sách nội dung phải ôn và giảm áp lực thi cử trực tiếp. Bộ cho rằng tuyển sinh cần được cân nhắc theo điều kiện từng địa phương, thay vì mặc định một phương án áp dụng cho mọi nơi. Tuy nhiên, mặt trái là tín hiệu mà kỳ thi gửi tới học sinh: môn nào quyết định cơ hội vào trường công lập thì môn đó dễ chiếm gần hết thời gian học. Hiệu trưởng Nguyễn Thị Vân Hồng nhận xét áp lực chủ yếu đến từ cạnh tranh, và nếu chỉ thi Văn, Toán thì học sinh có thể chạy theo hai môn này.

Nỗi lo ấy càng rõ khi đặt cạnh quy định trước đây: Bộ từng yêu cầu kỳ thi vào lớp 10 công lập có ba môn, gồm Toán, Ngữ văn và môn thứ ba được công bố trước ngày 31/3 hằng năm, nhằm hạn chế học lệch. Giáo viên Bùi Thị Hồng Yến muốn duy trì ba môn để học sinh học đều, đặc biệt không xem nhẹ Tiếng Anh. Nếu bỏ môn thi thứ ba, nhiều em có thể giảm đầu tư cho các môn không trực tiếp ảnh hưởng kết quả tuyển sinh, dù những môn đó vẫn cần thiết cho giáo dục toàn diện.

Tiếng Anh là điểm nóng riêng trong tranh luận. Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học đã được phê duyệt từ ngày 27/10/2025, nên việc không đưa môn này vào kỳ thi đầu cấp có thể làm giảm động lực học ở một bộ phận học sinh. Theo ông Bạch Đăng Khoa, môn thi thứ ba nên là Tiếng Anh vì đây là công cụ tiếp cận tri thức và hội nhập.

Bài toán tuyển sinh nằm ở chỗ học sinh được đánh giá ra sao

Nếu giảm môn thi, câu hỏi quan trọng không chỉ là đề thi còn những môn nào, mà là hệ thống sẽ dựa vào đâu để đánh giá năng lực học sinh một cách công bằng. Kết quả Toán và Ngữ văn có thể đo một phần kiến thức, nhưng không tự phản ánh đầy đủ năng lực ở các lĩnh vực khác. Nếu không có cách ghi nhận quá trình học tập hoặc đánh giá phù hợp, việc giảm môn thi có nguy cơ biến kỳ thi thành phép đo hẹp hơn, đồng thời khuyến khích học sinh tập trung vào hai môn quyết định điểm số.

Tình huống của Bắc Ninh cho thấy vì sao số môn không thể tách rời sức chứa trường học. Năm học 2026-2027, gần 54 nghìn học sinh dự thi vào lớp 10, trong khi 60 trường công lập chỉ đáp ứng khoảng 60% nhu cầu. Thành phố dự kiến xây thêm bốn trường và mở rộng một số trường hiện có; nhưng số thí sinh năm học 2027-2028 có thể vượt 71 nghìn, khiến áp lực tuyển sinh khó biến mất chỉ nhờ bớt môn.

Vì vậy, phương án tốt không nên chỉ được đo bằng số môn thi hay thời gian ôn tập được cắt giảm. Cần hỏi liệu kết quả có phản ánh năng lực đủ rộng, có hạn chế học lệch, và có phù hợp với số chỗ học thực tế ở từng địa phương hay không. Khi năng lực tiếp nhận trường công lập chưa theo kịp nhu cầu, giảm môn thi có thể làm thay đổi cách cạnh tranh chứ chưa chắc làm giảm cạnh tranh.

Ít môn hơn chỉ có ý nghĩa nếu tuyển sinh công bằng hơn

Đề xuất thi Toán và Ngữ văn có lý do đáng cân nhắc: giảm khối lượng ôn tập và tránh để kỳ thi lấn át việc học. Nhưng lợi ích ấy chỉ thành hiện thực nếu học sinh không bị buộc phải dồn toàn lực vào hai môn để giành suất công lập, còn năng lực ở những môn khác vẫn được coi trọng trong quá trình giáo dục. Trường hợp Bắc Ninh cũng nhắc rằng mở rộng trường lớp và lựa chọn phương thức tuyển sinh phù hợp phải đi cùng việc điều chỉnh môn thi.

Kết luận, tranh luận về môn thi lớp 10 không nên biến thành lựa chọn đơn giản giữa hai và ba môn. Điều cần bảo vệ đồng thời là cơ hội học tập, sự công bằng trong tuyển sinh và nền tảng học tập toàn diện. Nếu chỉ giảm môn mà không giải quyết cạnh tranh và cách đánh giá, học sinh có thể bớt một đề thi nhưng vẫn không bớt áp lực; thậm chí còn học lệch hơn. Thi vào lớp 10 vì thế cần được thiết kế sao cho vừa chọn đúng năng lực, vừa không khiến kỳ thi trở thành mục tiêu duy nhất của việc học.

Sammfy nhận hoa hồng khi bạn mua sắm qua liên kết của chúng tôi, bạn không phải trả thêm chi phí.

You May Also Like

Comments
Viết gì đó...
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ!