Đề xuất hai môn, chưa phải quy định có hiệu lực
Thi tuyển sinh lớp 10 là kỳ thi hoặc phương thức tuyển chọn học sinh vào bậc trung học phổ thông; theo dự thảo đang được lấy ý kiến, nếu địa phương tổ chức thi thì bài thi chỉ gồm môn Toán và Ngữ văn. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đăng dự thảo thông tư về quy chế tuyển sinh đầu cấp trên cổng thông tin điện tử để cơ quan, tổ chức và cá nhân góp ý. Đây là đề xuất chính sách, không phải thay đổi đã có hiệu lực, vì vậy gia đình không nên xem hai môn là quy định chắc chắn áp dụng cho kỳ tuyển sinh sắp tới. Điểm đáng chú ý không chỉ là giảm số môn, mà còn là cách dự thảo giao địa phương lựa chọn phương thức phù hợp với điều kiện từng nơi. Cần theo dõi kết quả lấy ý kiến và văn bản chính thức trước khi điều chỉnh kế hoạch ôn tập.
Bộ nêu mục tiêu giảm áp lực và ổn định việc ôn tập
Bộ GDĐT lý giải rằng thi môn Toán Ngữ văn nhằm giảm áp lực thi cử, tạo sự ổn định để học sinh chủ động học tập và bớt nguồn lực cần thiết cho việc tổ chức kỳ thi. Đây là một định hướng có cơ sở: ít môn thi hơn có thể giúp học sinh tập trung vào nội dung cốt lõi, thay vì phải chia thời gian cho nhiều bài thi tuyển sinh. Dự thảo cũng yêu cầu nội dung đề thi không vượt quá yêu cầu cần đạt của chương trình trung học cơ sở. Tuy vậy, giảm môn không đồng nghĩa áp lực cạnh tranh tự động giảm. Cơ hội vào trường còn phụ thuộc chỉ tiêu, số lượng học sinh, mạng lưới trường và điều kiện từng địa phương. Vì thế, phụ huynh nên xem đây là mục tiêu của chính sách, chứ chưa phải lời bảo đảm rằng kỳ thi sẽ nhẹ hơn với mọi thí sinh.
Thi tuyển hay xét học bạ vẫn do địa phương quyết định
Dự thảo tuyển sinh không áp đặt một phương thức duy nhất cho mọi trường. Nội dung văn bản giữ các phương thức hiện hành, trong đó có thi tuyển hoặc xét tuyển, và giao sở giáo dục và đào tạo lựa chọn theo quy mô học sinh, nhu cầu học tập, năng lực cơ sở giáo dục, điều kiện bảo đảm chất lượng, mạng lưới trường và thực tế địa phương. Điều này có nghĩa đề xuất hai môn chỉ trực tiếp áp dụng khi địa phương tổ chức thi; phụ huynh cần theo dõi hướng dẫn tuyển sinh cụ thể tại nơi mình sinh sống, thay vì suy rộng thành một kỳ thi thống nhất trên toàn quốc. Với trường chuyên, thí sinh dự kiến vẫn thi các môn chung và thêm một môn chuyên để lựa chọn học sinh có năng khiếu. Những chi tiết về phương thức, lịch thi và cách xét tuyển cần chờ quy định cuối cùng và kế hoạch của từng địa phương.
- Theo dõi văn bản chính thức ban hành sau khi dự thảo được góp ý.
- Kiểm tra phương thức tuyển sinh do sở giáo dục và đào tạo tại địa phương công bố.
- Chưa nên bỏ kế hoạch học tập các môn khác chỉ dựa trên đề xuất hiện tại.
Điều phụ huynh cần ghi nhớ
Dự thảo xuất hiện trong bối cảnh Bộ GDĐT nêu các thay đổi về quản trị giáo dục, chuyển đổi số, sắp xếp cơ sở giáo dục và tổ chức chính quyền địa phương. Những điều chỉnh này khiến việc dự báo nhu cầu học tập và phối hợp sắp xếp chỗ học trở thành phần quan trọng của tuyển sinh lớp 10, bên cạnh cấu trúc bài thi. Trước mắt, phụ huynh nên phân biệt rõ ba tầng thông tin: nội dung Bộ đang xin ý kiến, quy định chính thức sau khi được ban hành, và phương án tuyển sinh cụ thể của địa phương. Cách tiếp cận thận trọng giúp học sinh không hoang mang, đồng thời tránh thay đổi ôn tập quá sớm. Kết luận, đề xuất thi hai môn là tín hiệu hướng tới giảm áp lực và ổn định việc học, nhưng chỉ văn bản có hiệu lực cùng hướng dẫn địa phương mới xác định chính xác học sinh sẽ thi hay xét tuyển.
