Một lựa chọn mới, không phải yêu cầu mọi trường phải thi trực tuyến
Kiểm tra định kỳ trên máy tính là hình thức nhà trường tổ chức cho học sinh làm bài đánh giá theo lịch học kỳ bằng thiết bị số, thay cho bài làm giấy khi các điều kiện kỹ thuật và vận hành đã được bảo đảm. Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT, có hiệu lực từ ngày 1/12/2026, cho phép trường THCS và THPT áp dụng hình thức này. Điểm đáng chú ý là đây là quyền lựa chọn có điều kiện, không phải mệnh lệnh buộc mọi trường chuyển sang thi trên máy tính. Quy định nằm trong nỗ lực số hóa quản lý kết quả học tập, đồng thời hướng tới đánh giá khách quan, công bằng và thực chất hơn. Cách tiếp cận này hợp lý: đổi mới phương thức kiểm tra chỉ có ý nghĩa khi hạ tầng đủ tin cậy và kết quả vẫn được kiểm soát.
Trường phải đáp ứng điều kiện, học sinh cần được báo trước
Để tổ chức đánh giá định kỳ THCS THPT trên máy tính, trường phải đáp ứng yêu cầu về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, phần mềm và quy trình vận hành theo hướng dẫn của Bộ. Nhà trường cũng phải thông báo trước cho học sinh và cha mẹ học sinh về hình thức kiểm tra cùng các yêu cầu kỹ thuật. Vì vậy, phụ huynh không nên mặc định con sẽ làm bài trên máy tính chỉ vì quy định mới có hiệu lực; điều cần theo dõi là thông báo cụ thể từ trường. Bài làm và kết quả số có giá trị pháp lý tương đương bài giấy nếu bảo đảm tính toàn vẹn, xác thực, bảo mật, lưu trữ và khả năng truy xuất theo quy định về giao dịch điện tử. Học sinh khuyết tật được điều chỉnh phù hợp; nếu vẫn không thể tham gia, các em có thể làm bài giấy hoặc theo hình thức thích hợp khác với kết quả có giá trị tương đương.
Đề chung theo khối lớp, nhưng cách tổ chức có thể khác nhau
Thông tư đặt lịch kiểm tra định kỳ chung ở một số mốc: học sinh lớp 5 kiểm tra cuối học kỳ I và cuối năm học; học sinh lớp 9, lớp 12 kiểm tra cuối học kỳ I và cuối học kỳ II. Với một số môn đánh giá bằng điểm số do sở giáo dục và đào tạo lựa chọn, sở chủ trì xây dựng, thẩm định và cung cấp đề chung. Đề phải phù hợp chương trình và thống nhất giữa các trường cùng cấp; nhà trường vẫn tự ra đề cho môn học, thời điểm và khối lớp còn lại. Nội dung đề chung không đồng nghĩa mọi nơi phải tổ chức cùng một cách: trường đủ điều kiện có thể kiểm tra trên máy tính, còn hình thức cụ thể cần được thông báo trước. Học sinh và phụ huynh nên chờ hướng dẫn của trường về lịch, hình thức và yêu cầu thiết bị, thay vì tự suy đoán sẽ có một kỳ thi trực tuyến đồng loạt.
Học bạ số đặt trách nhiệm dữ liệu lên giáo viên
Chuyển đổi số không chỉ nằm ở phòng kiểm tra. Ở tiểu học, nhận xét, kết quả đánh giá và thành tích khen thưởng được cập nhật vào học bạ số; giáo viên bộ môn chịu trách nhiệm về dữ liệu môn mình phụ trách và ký số xác nhận, sau đó giáo viên chủ nhiệm ký số xác nhận học bạ của lớp. Với THCS và THPT, nội dung đánh giá trong mẫu học bạ là căn cứ xác định nội dung chuyên môn của học bạ số. Học bạ giấy vẫn có thể tiếp tục được dùng trong giai đoạn chuyển tiếp, khi đó các hướng dẫn ghi, sửa, ký và đóng dấu trực tiếp vẫn áp dụng. Việc gắn xác nhận với người chịu trách nhiệm giúp dữ liệu có đầu mối rõ ràng, nhưng cũng đòi hỏi nhà trường kiểm tra kỹ trước khi chốt kết quả. Với phụ huynh, điều thiết thực nhất là theo dõi thông báo và học bạ, đồng thời phản hồi sớm nếu phát hiện thông tin chưa chính xác.
