Du lịch Việt Nam 2030: Tham vọng lớn và thông điệp chính sách
Du lịch Việt Nam 2030 là tầm nhìn đưa ngành du lịch trở thành kinh tế mũi nhọn, với mục tiêu tăng mạnh đóng góp GDP, nâng chất lượng dịch vụ, mở rộng thị trường khách quốc tế và nội địa, đồng thời tái cấu trúc hệ thống doanh nghiệp để hình thành các tập đoàn du lịch có thương hiệu mạnh và đủ sức cạnh tranh trên trường quốc tế, gắn du lịch với văn hóa, công nghệ và phát triển bền vững.
Nghị quyết 26 được Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà trình bày tại hội nghị toàn quốc sáng 3/9, với mục tiêu phát triển du lịch chất lượng cao, thông minh, xanh, sáng tạo, giàu bản sắc văn hóa và có giá trị gia tăng cao. Đây không còn là cách tiếp cận “làm du lịch cho có”, mà là tuyên bố chính thức: du lịch phải mang lại tăng trưởng thực chất. Sau gần 10 năm thực hiện Nghị quyết 08, du lịch đã đóng góp ngày càng rõ nét vào tăng trưởng, tạo việc làm và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nhưng kết quả vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.
Doanh thu du lịch và khách quốc tế: Tăng số lượng thôi là chưa đủ
Theo Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, năm 2025 Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế và 137 triệu lượt khách nội địa, tổng thu du lịch đạt khoảng 1 triệu tỷ đồng, đóng góp trực tiếp gần 8,8% GDP. Trong 8 tháng năm 2026, khách quốc tế đã đạt gần 16 triệu lượt và hướng tới 25 triệu lượt cả năm. Những con số này cho thấy sức bật mạnh, nhưng cũng phơi bày một thực tế: tăng trưởng vẫn nặng về số lượng.
Đến 2030, mục tiêu là đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, 160 triệu lượt khách nội địa và nâng tổng thu từ khách du lịch lên mức tương ứng với 80-90 tỷ USD, đồng thời tăng đóng góp trực tiếp lên 10-12% GDP. Câu chuyện “khách quốc tế Việt Nam” vì thế không thể chỉ là bao nhiêu người đến, mà là họ chi bao nhiêu, ở bao lâu và tiêu dùng những sản phẩm gì. Chính phủ đã thẳng thắn nhìn nhận du lịch phát triển chưa bền vững, sản phẩm thiếu đa dạng, thiếu chiều sâu và giá trị gia tăng. Nếu không chuyển trọng tâm từ đếm đầu người sang đếm giá trị, các mục tiêu doanh thu du lịch sẽ dễ trở thành cuộc chạy đua mệt mỏi.
Chiến lược 15 tập đoàn du lịch và mạng lưới trung tâm – khu du lịch
Điểm táo bạo nhất trong tầm nhìn du lịch Việt Nam 2030 là kế hoạch hình thành 15 tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh, đủ sức cạnh tranh quốc tế. Đây là bước đi mang tính “tập trung lực”, chấp nhận cuộc chơi lớn thay vì để thị trường phân mảnh với vô số doanh nghiệp nhỏ khó vươn tầm. Nếu làm đúng, các tập đoàn này sẽ là “đầu kéo” dẫn dắt chuỗi giá trị, từ hàng không, lưu trú, lữ hành đến công nghiệp văn hóa và dịch vụ số.
Song song, Bộ Chính trị đặt mục tiêu hình thành 3 cực tăng trưởng du lịch tại Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng; 10 trung tâm du lịch trọng điểm và 20 khu du lịch quốc gia. Cấu trúc này thể hiện tư duy tổ chức lại không gian du lịch theo cụm, thay vì phát triển dàn trải. Đây là cơ hội để tối ưu hạ tầng, quy hoạch sản phẩm và phân luồng khách quốc tế lẫn nội địa. Tuy nhiên, rủi ro cũng rất rõ: nếu quy hoạch chỉ đẹp trên giấy, còn thực thi thiếu đồng bộ, những “trung tâm du lịch” này dễ biến thành các dự án nửa vời, lãng phí tài nguyên và niềm tin.
Bốn chuyển đổi tư duy: Điều kiện sống còn để đạt mục tiêu
Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy với trọng tâm là bốn chuyển đổi: định vị du lịch là ngành kinh tế tổng hợp; chuyển từ phát triển diện rộng, dựa vào số lượng sang chiều sâu, chất lượng và bền vững; đổi mới tư duy quản lý từ đơn lẻ sang quản trị hệ sinh thái, chuỗi giá trị; và lồng ghép mục tiêu du lịch vào chiến lược, quy hoạch phát triển, phát huy vai trò doanh nghiệp, hiệp hội và cộng đồng. Đây là lời thừa nhận rằng cách làm cũ – mạnh ai nấy làm, chạy theo dự án ngắn hạn – đã đến giới hạn.
Để hỗ trợ các tập đoàn du lịch và toàn ngành, Nghị quyết 26 yêu cầu hoàn thiện thể chế cho các mô hình mới như kinh tế chia sẻ, kinh tế nền tảng, du lịch số, du lịch thông minh, du lịch xanh; đồng thời cải thiện chính sách thị thực theo hướng thông thoáng, linh hoạt, cạnh tranh hơn. Tinh thần “thí điểm trước, hoàn thiện pháp lý sau” là bước tiến dũng cảm, nhưng chỉ có ý nghĩa nếu đi kèm cơ chế kiểm tra, giám sát nghiêm túc. Không thể nói về du lịch Việt Nam 2030 chất lượng cao khi thủ tục vẫn rườm rà, hạ tầng số yếu và môi trường tự nhiên bị đánh đổi.
Thách thức thực thi và lựa chọn con đường cho du lịch Việt Nam 2030
Những mục tiêu đẹp của du lịch Việt Nam 2030 chỉ có giá trị nếu đi kèm cam kết thực thi đến cùng. Mục tiêu tạo khoảng 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp trong ngành du lịch, cùng mức đóng góp GDP cao hơn, không phải là bài toán chỉ dành cho cơ quan quản lý. Nó đòi hỏi cả hệ sinh thái – từ địa phương, doanh nghiệp đến cộng đồng – phải hiểu rằng lợi ích ngắn hạn (phá rừng, bê tông hóa bờ biển, bán rẻ tài nguyên) sẽ giết chết tương lai.
Câu hỏi quan trọng không phải là “có đạt 80-90 tỷ USD doanh thu du lịch hay không”, mà là “đã sẵn sàng trả giá cho chất lượng chưa”. Nếu dám kiên quyết với quy hoạch, ưu tiên chất lượng hơn số lượng, nâng tiêu chuẩn dịch vụ và bảo vệ tài nguyên văn hóa – thiên nhiên, ngành du lịch mới có thể trở thành trụ cột kinh tế thực sự. Ngược lại, nếu vẫn chấp nhận tình trạng mạnh ai nấy làm, các mục tiêu ấn tượng trên giấy sẽ chỉ là khẩu hiệu được nhắc lại mỗi kỳ tổng kết.
