Tham vọng du lịch Việt Nam 2030: Từ tăng số lượng đến tăng chất lượng
Mục tiêu du lịch Việt Nam 2030 là một chương trình phát triển toàn diện nhằm đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, với định hướng chuyển từ tăng trưởng dựa trên số lượng khách sang chú trọng chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng, sức cạnh tranh quốc tế và đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng GDP và việc làm.
Điểm cốt lõi của chiến lược là nâng du lịch từ “ngành tiềm năng” thành động lực tăng trưởng mới, đóng góp trực tiếp 10–12% GDP vào năm 2030. Điều này không chỉ là con số đẹp trong báo cáo, mà là tuyên bố chính trị về việc tái cấu trúc mô hình tăng trưởng – đưa dịch vụ, đặc biệt là du lịch, lên tuyến đầu. Sau gần một thập kỷ thực hiện định hướng trước đó, du lịch đã chứng minh vai trò tạo việc làm, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Bởi vậy, Nghị quyết 26 xuất hiện như một “bản hợp đồng mới” giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân về cách phát triển du lịch trong kỷ nguyên mới.
Con số 45–50 triệu khách quốc tế: Tham vọng hay áp lực?
Để hiểu mức độ tham vọng của mục tiêu đón 45–50 triệu lượt khách quốc tế vào năm 2030, cần nhìn lại xuất phát điểm. Năm 2025, Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế và 137 triệu lượt khách nội địa, trong khi 8 tháng năm 2026 đã đạt gần 16 triệu lượt, hướng tới khoảng 25 triệu cho cả năm. Nghĩa là trong chưa đầy một thập kỷ, ngành phải gần như nhân đôi lượng khách quốc tế trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt. Cùng với đó, mục tiêu 160 triệu lượt khách nội địa đòi hỏi hạ tầng, dịch vụ, môi trường phải chịu tải lớn và bền vững.
Ở đây, thách thức không nằm ở việc thu hút thêm khách quốc tế Việt Nam bằng mọi giá, mà ở việc chọn đúng phân khúc chi tiêu cao, lưu trú dài ngày – điều Chính phủ đã ghi rõ trong Chương trình hành động. Chính sách thị thực thông thoáng hơn, ưu đãi cho nhóm khách có khả năng đóng góp cao và đảm bảo an ninh quốc gia là nút then chốt nếu không muốn rơi vào bẫy “đông nhưng nghèo” – nhiều khách nhưng doanh thu, giá trị gia tăng thấp.
Doanh thu du lịch và yêu cầu tái cấu trúc chuỗi giá trị
Năm 2025, tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 1 triệu tỷ đồng, tăng 19% so với năm 2024 và cao hơn gần 38% so với năm 2019. Đây là bước tiến đáng kể, nhưng vẫn chưa tạo đột phá tương xứng với tiềm năng tài nguyên. Mục tiêu đến 2030, tổng thu từ khách du lịch đạt mức tương ứng với việc du lịch đóng góp trực tiếp 10–12% GDP, đưa Việt Nam vào nhóm 1–3 nước Đông Nam Á về quy mô và tốc độ tăng trưởng du lịch. Muốn vậy, chỉ tăng lượng khách là chưa đủ; điều quan trọng là phải nâng “giá trị mỗi lượt khách” thông qua sản phẩm cao cấp, trải nghiệm sâu và chi tiêu lan tỏa.
Chính phủ đã thừa nhận nhu cầu chuyển tư duy từ phát triển diện rộng, khai thác tài nguyên sang chiều sâu, bền vững, giá trị gia tăng cao. Quản trị du lịch phải được xem như quản trị một hệ sinh thái dịch vụ tổng hợp, từ vận tải, lưu trú, ẩm thực, mua sắm đến công nghiệp văn hóa. Phong trào “mỗi người dân là một đại sứ du lịch” không chỉ là khẩu hiệu đẹp; nếu được triển khai nghiêm túc, nó có thể giảm chi phí marketing, nâng chất lượng trải nghiệm, đồng thời buộc địa phương phải gìn giữ môi trường, bản sắc văn hóa thay vì bán rẻ tài nguyên ngắn hạn.
Tập đoàn du lịch cạnh tranh quốc tế và bản đồ không gian mới
Một điểm mang tính “bước ngoặt cấu trúc” là mục tiêu hình thành 15 tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh, đủ sức cạnh tranh quốc tế. Đây là lần hiếm hoi mục tiêu về doanh nghiệp được nêu cụ thể, cho thấy Nhà nước muốn có những “đầu tàu” đủ lớn để dẫn dắt chuỗi giá trị, thay vì bức tranh phân mảnh gồm vô số doanh nghiệp nhỏ lẻ. Cùng với đó là việc xác định 3 cực tăng trưởng du lịch (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng), xây dựng 10 trung tâm du lịch trọng điểm và 20 khu du lịch quốc gia. Bản đồ không gian mới này là cơ sở để tập trung hạ tầng, nguồn lực, thay cho cách làm dàn trải, nơi nào cũng muốn thành “trung tâm du lịch”.
Câu hỏi là: 15 tập đoàn du lịch cạnh tranh liệu sẽ là sân chơi của một vài “ông lớn” hiện hữu phóng to quy mô, hay là hệ sinh thái mở, khuyến khích liên kết dọc – ngang giữa doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp nhỏ và cộng đồng địa phương? Nếu chỉ tăng quy mô vài doanh nghiệp mà không kéo theo đổi mới quản trị điểm đến, chuyển đổi số, du lịch thông minh và du lịch xanh, thì mục tiêu cạnh tranh quốc tế sẽ khó thành hiện thực.
Từ mục tiêu 2030 đến tầm nhìn 2045: Cửa sổ cơ hội cho người dân và địa phương
Nghị quyết không dừng ở mốc 2030 mà còn đặt mục tiêu đến 2045, du lịch đóng góp trực tiếp 14–15% GDP, đón 70 triệu lượt khách quốc tế và đưa Việt Nam vào nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh du lịch hàng đầu thế giới. Đây là một tầm nhìn dài hạn, đủ để các địa phương và doanh nghiệp tính toán chiến lược đầu tư, đào tạo nhân lực, bảo tồn tài nguyên. Đối với người dân, thông điệp rất rõ: du lịch không còn là “nghề phụ mùa cao điểm” mà là ngành tạo việc làm bền vững, với hàng triệu việc làm trực tiếp và gián tiếp được dự kiến tạo ra.
Chính phủ yêu cầu triển khai chương trình xúc tiến du lịch quốc gia giai đoạn 2026–2035, đồng thời kêu gọi toàn dân tham gia xây dựng môi trường du lịch văn minh, an toàn, thân thiện, chuyên nghiệp. Điều này có nghĩa là mỗi địa phương phải xem lại quy hoạch, mỗi người dân phải cân nhắc cách ứng xử với du khách, và mỗi doanh nghiệp phải nghiêm túc đầu tư cho chất lượng thay vì “ăn xổi”. Nếu các cam kết về thể chế, chính sách, thị thực, phát triển sản phẩm và bảo vệ môi trường được thực hiện nhất quán, mục tiêu du lịch Việt Nam 2030 không phải là “giấc mơ xa”, mà là bài kiểm tra về ý chí cải cách và năng lực tổ chức quốc gia.
