Du lịch Việt Nam hướng tới doanh thu 80-90 tỷ USD và 15 thương hiệu mạnh

Mục tiêu 80–90 tỷ USD: bước ngoặt để du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn

Du lịch Việt Nam 2030 là chiến lược đặt mục tiêu biến du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, với tổng doanh thu toàn ngành lên tới 80–90 tỷ USD, đóng góp trực tiếp 10–12% GDP, đón 45–50 triệu lượt khách quốc tế mỗi năm, đồng thời hình thành ít nhất 15 doanh nghiệp mang thương hiệu du lịch Việt đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế, qua đó tái cấu trúc toàn diện mô hình tăng trưởng từ số lượng sang chất lượng, giá trị gia tăng và tính bền vững.

Từ góc độ chính sách, đây không chỉ là một bộ chỉ tiêu đẹp trên giấy mà là tuyên bố tham vọng: du lịch phải ngồi vào bàn lớn của nền kinh tế, ngang hàng với các ngành công nghiệp chủ lực. Nghị quyết 26 xác định rõ du lịch phải phát triển theo hướng chất lượng cao, thông minh, xanh, sáng tạo và giàu bản sắc văn hóa. Điều này cho thấy tư duy "làm du lịch bằng tài nguyên sẵn có" đã hết chỗ; Việt Nam chấp nhận đặt ra ngưỡng thách thức rất cao để buộc hệ thống quản lý, doanh nghiệp và địa phương thay đổi.

Thành quả sau một thập kỷ: nền tảng tăng trưởng đã đủ dày nhưng chưa đủ sâu

Sau gần 10 năm thực hiện Nghị quyết 08, du lịch Việt Nam đã bước ra khỏi vai trò "ngành phụ" và trở thành trụ cột tăng trưởng quan trọng, nhưng thành quả hiện tại vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Năm 2025, Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế (tăng hơn 20% so với năm trước) cùng 137 triệu lượt khách nội địa, tổng thu đạt khoảng 1 triệu tỷ đồng, cao hơn gần 38% so với năm 2019 và đóng góp trực tiếp gần 8,8% GDP, tạo khoảng 4,41 triệu việc làm.

Những con số này chứng minh sức bật mạnh của ngành, nhưng cũng đặt ra câu hỏi: tại sao đóng góp GDP vẫn dưới ngưỡng 10% trong khi lượng khách tăng ấn tượng? Câu trả lời nằm ở mô hình tăng trưởng thiên về số lượng, sản phẩm thiếu đa dạng, còn mỏng về chiều sâu và giá trị gia tăng. Theo Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, "vấn đề cốt lõi là phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, chuyển từ số lượng sang chất lượng, nâng cao giá trị gia tăng cho nền kinh tế". Đây là lời nhắc thẳng thắn rằng thời kỳ du lịch rẻ, nặng về tham quan bề nổi cần phải kết thúc.

Từ lượng sang chất: doanh thu 80–90 tỷ USD chỉ đến khi mô hình kinh doanh đổi khác

Mục tiêu doanh thu du lịch 80–90 tỷ USD nghe hấp dẫn, nhưng nếu tiếp tục chạy theo đếm lượt khách, Việt Nam khó lòng chạm tới. Nghị quyết 26 buộc ngành phải tái cơ cấu theo hướng thông minh, xanh, sáng tạo, nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm và dịch vụ, đồng thời phát triển mạnh nguồn nhân lực. Nói cách khác, câu chuyện không còn là mở thêm điểm check-in, mà là thiết kế những hệ sinh thái du lịch có khả năng giữ khách lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và quay lại nhiều lần.

Việc đặt mục tiêu đón 45–50 triệu lượt khách quốc tế và 160 triệu lượt khách nội địa mỗi năm chỉ có ý nghĩa nếu giá trị trung bình trên mỗi lượt tăng lên rõ rệt. Điều này đòi hỏi cách nhìn khác về du lịch: gắn chặt với công nghiệp văn hóa, với câu chuyện bản sắc và sức mạnh mềm quốc gia. Nếu sản phẩm du lịch vẫn xoay quanh vài trải nghiệm na ná nhau ở mọi địa phương (tắm biển, tham quan chùa, chợ đêm giống nhau), thì "doanh thu du lịch 80 tỷ USD" chỉ là khẩu hiệu. Bài toán chất lượng, trải nghiệm độc đáo và dịch vụ đẳng cấp mới là chìa khóa để con số đó trở thành thực tế.

15 tập đoàn du lịch quốc tế: tham vọng xây thương hiệu du lịch Việt ở tầm thế giới

Điểm nổi bật nhất trong mục tiêu du lịch Việt Nam 2030 là kế hoạch hình thành 15 tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh, đủ sức cạnh tranh quốc tế. Đây không chỉ là câu chuyện lớn hóa doanh nghiệp, mà là bước chuyển chủ động từ vị thế "điểm đến" sang vai trò "người chơi" trên sân khấu du lịch toàn cầu. Khi có những thương hiệu đủ tầm, du lịch Việt có cơ hội kiểm soát sâu hơn chuỗi giá trị, từ thiết kế sản phẩm, phân phối, marketing đến vận hành dịch vụ.

Việt Nam cũng đặt mục tiêu xây dựng 3 cực tăng trưởng du lịch (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng), 10 trung tâm du lịch trọng điểm và 20 khu du lịch quốc gia, tạo nền đất đủ rộng cho các tập đoàn này phát triển. Tuy nhiên, con số 15 tập đoàn du lịch quốc tế sẽ vô nghĩa nếu chúng chỉ mạnh ở thị trường nội địa. Tham vọng ở đây phải là những thương hiệu du lịch Việt đủ sức thiết kế tour, vận hành dịch vụ và hợp tác ngang hàng với các tên tuổi toàn cầu. Muốn vậy, cần chính sách thể chế thông thoáng về đầu tư, đất đai, tài chính, thuế, thị thực và đặc biệt là khung pháp lý cho các mô hình kinh tế chia sẻ, nền tảng số và du lịch trực tuyến xuyên biên giới.

Tầm nhìn 2045: nếu không tái cấu trúc ngay, mục tiêu dài hạn sẽ thành gánh nặng

Nghị quyết 26 không dừng ở mốc 2030 mà đặt tầm nhìn đến 2045: du lịch đóng góp trực tiếp 14–15% GDP, đón 70 triệu lượt khách quốc tế và đưa Việt Nam vào nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh du lịch hàng đầu thế giới. Đó là bức tranh rất rộng, nhưng lại phụ thuộc hoàn toàn vào những quyết định tái cấu trúc ngay trong thập kỷ này. Nếu mô hình kinh doanh, cách quản lý và chính sách nguồn lực không thay đổi, các mục tiêu dài hạn sẽ trở thành gánh nặng thay vì động lực.

Bộ Chính trị đã đưa ra 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, từ đổi mới tư duy, quản trị du lịch theo hệ sinh thái – chuỗi giá trị, đến hoàn thiện chính sách về thị thực, xuất nhập cảnh, đầu tư, đất đai, tài chính. Hội nghị Trung ương 4 tới đây sẽ bàn về thu hút, trọng dụng nhân tài trong các ngành trọng điểm, trong đó có du lịch. Tuy vậy, mọi nghị quyết chỉ có ý nghĩa khi địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng coi du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn đúng nghĩa, dám đầu tư dài hạn cho chất lượng, sáng tạo và thương hiệu. Nếu làm được điều đó, "khách quốc tế 45 triệu" và "doanh thu du lịch 80 tỷ USD" sẽ không còn là khẩu hiệu, mà là cột mốc mở ra vị thế mới cho thương hiệu du lịch Việt.