An toàn phải bắt đầu trước khi bạo lực xảy ra
Phòng chống bạo lực học đường là việc xây dựng môi trường giáo dục nơi học sinh và giáo viên được bảo vệ, mâu thuẫn được nhận diện sớm, hành vi gây hại bị ngăn chặn và người bị ảnh hưởng được hỗ trợ. Trước những vụ việc đáng lo ngại, trong đó có học sinh hành hung giáo viên, Bộ GD&ĐT công bố bốn nhóm giải pháp tại họp báo Chính phủ ngày 4/11/2026. Trọng tâm không nên chỉ là xử phạt sau khi sự việc bùng phát: trường học cần chủ động phòng ngừa, nhận biết dấu hiệu nguy cơ và có quy trình can thiệp cụ thể. Bộ đang triển khai nhiệm vụ theo Chỉ thị 03/CT-TTg, đồng thời rà soát quy định hiện hành để xem xét sửa đổi, bổ sung khi cần thiết. Cách tiếp cận này đúng hướng, nhưng hiệu quả sẽ phụ thuộc vào việc mỗi trường biến chủ trương thành trách nhiệm rõ ràng trong đời sống hằng ngày.
Giáo dục kỹ năng và phát hiện sớm dấu hiệu nguy cơ
Nhóm giải pháp đầu tiên đặt nền móng bằng giáo dục đạo đức, nhân cách, văn hóa ứng xử và kỹ năng giải quyết mâu thuẫn, tự bảo vệ. Học sinh cũng cần biết nhận diện bắt nạt trên mạng, nơi tổn thương có thể kéo dài ngoài giờ học và khó được người lớn nhìn thấy. Giáo viên cần được bồi dưỡng kỹ năng xử lý tình huống sư phạm; gia đình và nhà trường phải thường xuyên trao đổi để nhận biết thay đổi tâm lý, khó khăn hoặc dấu hiệu bị bắt nạt. Đây là mắt xích quyết định việc phát hiện bạo lực học đường trước khi sự việc leo thang, thay vì chỉ dựa vào lời tố cáo sau đó. Kế hoạch phối hợp giữa Bộ GD&ĐT và Bộ Công an đã triển khai tại 34/34 tỉnh, thành phố; 95,66% cơ sở giáo dục đã ký phối hợp với công an địa phương. Những con số này cho thấy mạng lưới đã hình thành, nhưng cần được chuyển thành kênh báo tin dễ tiếp cận và phản hồi kịp thời.
Can thiệp nhanh, bảo vệ người bị bạo lực
Khi xảy ra vụ việc, ưu tiên đầu tiên phải là chấm dứt nguy hiểm và bảo đảm an toàn, không phải tranh luận xem ai chịu trách nhiệm trước đám đông. Nhà trường cần ngăn chặn hành vi, tổ chức sơ cứu hoặc cấp cứu, hỗ trợ người bị ảnh hưởng, đồng thời thông báo và phối hợp với gia đình, cơ quan có thẩm quyền. Thông tin, tài liệu cần thiết cũng phải được bảo quản để việc xác minh và xử lý diễn ra đúng trình tự, thẩm quyền; hành vi vi phạm cần được xử lý nghiêm theo quy định. Kỷ luật là cần thiết để bảo vệ cộng đồng và ngăn tái diễn, nhưng không thể thay thế việc chăm sóc nạn nhân hay quy trình xử lý công bằng. Mỗi trường nên có đầu mối tiếp nhận vụ việc, phân công người bảo vệ học sinh bị ảnh hưởng và giữ kín thông tin riêng tư phù hợp. Một quy trình rõ ràng giúp học sinh biết tìm ai khi gặp nguy hiểm, đồng thời giúp giáo viên không phải tự xoay xở trong khủng hoảng.
Tư vấn tâm lý là một phần của an toàn trường học
Bạo lực không kết thúc khi hành vi được ngăn lại: người bị hại có thể còn sợ hãi, tổn thương tâm lý hoặc khó quay lại lớp. Vì vậy, tư vấn tâm lý học đường cần là một dịch vụ hoạt động thường xuyên, không chỉ được gọi đến sau sự cố. Bộ nhấn mạnh việc phát huy phòng tư vấn tâm lý và phối hợp với cơ sở y tế, chuyên gia cùng gia đình để hỗ trợ giáo viên, học sinh bị ảnh hưởng, theo dõi quá trình phục hồi và bảo đảm điều kiện tiếp tục dạy, học an toàn. Đây cũng là phần thiết yếu của an toàn trường học: hỗ trợ đúng lúc giúp người bị ảnh hưởng không bị bỏ mặc, đồng thời tạo cơ hội nhận diện nguy cơ tái diễn. Bộ giao đơn vị chuyên môn tiếp tục đánh giá việc thực hiện quy định hiện hành, tiếp thu ý kiến nhà giáo, cơ sở giáo dục, phụ huynh và chuyên gia; các quy định có thể được đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế khi cần. Bốn nhóm giải pháp chỉ có ý nghĩa khi mỗi trường chủ động phòng ngừa, phản ứng nhanh và theo sát quá trình hồi phục.
