Xử lý nghiêm phải đi cùng bảo vệ người bị ảnh hưởng
Bạo lực học đường là những hành vi gây tổn hại hoặc đe dọa sự an toàn, danh dự và nhân phẩm của người học, nhà giáo trong môi trường giáo dục, đòi hỏi được ngăn chặn, xử lý và hỗ trợ kịp thời. Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Đoàn Trung Kiên nêu các giải pháp phòng ngừa, can thiệp, xử lý và việc xem xét sửa quy định kỷ luật học sinh. Thông điệp cần được hiểu rõ: không thể lấy danh nghĩa giáo dục để làm nhẹ vi phạm, cũng không thể chỉ chăm chăm xử phạt mà bỏ mặc người bị tổn thương. Bộ khẳng định phải xử lý theo đúng trình tự, thẩm quyền và pháp luật, đồng thời bảo vệ danh dự, nhân phẩm và sự an toàn của giáo viên, học sinh. Cách tiếp cận này càng quan trọng khi có vụ học sinh hành hung giáo viên: nhà trường cần bảo vệ người bị hại và làm rõ sự việc, không để vị thế của bất kỳ bên nào trở thành lý do bao che.
Phòng ngừa không thể dừng ở khẩu hiệu
Bốn nhóm giải pháp được triển khai theo Chỉ thị 03/CT-TTg ngày 30/1/2026, với mục tiêu ngăn chặn và đẩy lùi bạo lực học đường. Trọng tâm phòng ngừa bạo lực là giáo dục đạo đức, văn hóa ứng xử, kỹ năng giải quyết mâu thuẫn, tự bảo vệ và nhận diện bắt nạt trên mạng. Giáo viên cần được bồi dưỡng kỹ năng xử lý tình huống; nhà trường và phụ huynh phải cùng theo dõi tâm lý học sinh, phát hiện khó khăn sớm và phát huy tư vấn học đường. Đây không phải phần việc phụ: nếu tín hiệu cảnh báo bị bỏ qua, xử phạt sau khi sự việc xảy ra khó ngăn tái diễn. Phối hợp với công an cũng cần đi vào thực chất. Kế hoạch liên ngành đã triển khai tại 34 tỉnh, thành phố và 95,66% cơ sở giáo dục đã ký kết phối hợp với công an địa phương.
An toàn trường học còn phụ thuộc vào những việc cụ thể: rà soát lực lượng bảo vệ, kiểm soát người ra vào, nhận diện nguy cơ ở cổng trường, trong khuôn viên và trên môi trường mạng. Những biện pháp này chỉ có giá trị khi có người chịu trách nhiệm, quy trình báo tin rõ ràng và phản ứng đủ nhanh.
Khi xảy ra vụ việc, nhà trường phải hành động ngay
Xử lý bạo lực học đường trước hết là chặn hành vi và bảo vệ người bị ảnh hưởng, không phải giữ yên chuyện trong trường. Nhà trường phải bảo đảm an toàn, tổ chức sơ cứu hoặc cấp cứu, thông báo và phối hợp với gia đình, cơ quan có thẩm quyền; đồng thời bảo quản thông tin, tài liệu cần thiết. Nếu vụ việc có dấu hiệu tội phạm, phải chuyển cơ quan chức năng xử lý, không che giấu hay chỉ giải quyết nội bộ. Cùng với xác minh và xử lý vi phạm, người bị bạo lực cần được hỗ trợ tâm lý, phối hợp với gia đình, cơ sở y tế và chuyên gia, theo dõi quá trình phục hồi để có thể tiếp tục học tập hoặc giảng dạy trong điều kiện an toàn. Người có hành vi bạo lực cũng cần được tư vấn, giám sát quá trình khắc phục để hạn chế tái phạm. Trách nhiệm của người đứng đầu và cá nhân liên quan phải được làm rõ nếu để xảy ra vụ việc hoặc chậm xử lý.
Sửa quy định để vừa giữ kỷ cương vừa sát thực tế
Bộ đã giao đơn vị phụ trách học sinh, sinh viên đánh giá việc thực hiện Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT, tiếp thu ý kiến của nhà giáo, cơ sở giáo dục, phụ huynh và chuyên gia trước khi xem xét sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế khi cần thiết. Lý do không chỉ là xử lý các hành vi nghiêm trọng, tái diễn, mà còn là tìm cách giữ kỷ cương mà không làm mất mục tiêu giáo dục. Nếu quy định không rõ mức độ vi phạm, trách nhiệm và cách phối hợp, trường học dễ lúng túng hoặc xử lý thiếu nhất quán. Bộ cũng tiếp tục rà soát, nghiên cứu đề xuất sửa Nghị định 80/2017/NĐ-CP, hướng tới làm rõ trách nhiệm của cơ sở giáo dục, người đứng đầu và cơ quan liên quan, hoàn thiện quy trình tiếp nhận thông tin, cảnh báo, can thiệp, xử lý và hỗ trợ sau vụ việc.
Điều trường học cần lưu ý ngay là không chờ quy định mới mới hành động: phải có đầu mối tiếp nhận phản ánh, quy trình bảo vệ người bị ảnh hưởng và cơ chế phối hợp với gia đình, cơ quan chức năng. Quy định sửa đổi chỉ phát huy tác dụng khi đi kèm trách nhiệm thực thi và theo dõi kết quả. Kết luận cần dứt khoát: kỷ cương không đối lập với giáo dục, nhưng giáo dục cũng không thể là cái cớ để dung túng bạo lực.
