Cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc: Đầu tư hoàn chỉnh để tiết kiệm 422 tỷ đồng

Tân Phú - Bảo Lộc: tuyến cao tốc xuyên rừng Việt Nam đang được định hình lại

Cao tốc Tân Phú Bảo Lộc là dự án đường bộ cao tốc nhóm A, dài khoảng 65,88 km, nối Tân Phú (Đồng Nai) với Bảo Lộc (Lâm Đồng), đi qua nhiều khu vực rừng và địa hình đặc trưng Tây Nguyên, được kỳ vọng trở thành một trong những cung đường xuyên rừng Việt Nam đẹp bậc nhất trong tương lai. Ngày 14/9, Hội đồng thẩm định điều chỉnh báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án đã tổ chức buổi làm việc để xem xét các nội dung điều chỉnh. Điểm mấu chốt không nằm ở việc có xây hay không, mà ở cách xây: tiếp tục phân kỳ hay chuyển sang đầu tư hoàn chỉnh ngay từ đầu. Chính ở lựa chọn này, bài toán tiết kiệm chi phí dự án, an toàn giao thông và hiệu quả khai thác lâu dài được phơi bày rất rõ.

Từ phân kỳ sang đầu tư hoàn chỉnh: vì sao 422 tỷ đồng không phải con số bất ngờ

Theo hồ sơ nghiên cứu, tuyến cao tốc Tân Phú Bảo Lộc ban đầu được thiết kế phân kỳ với nền đường 17 m cho 4 làn xe, sau đó mới mở rộng lên 22 m để có thêm 2 làn dừng khẩn cấp liên tục. Cách làm này nghe có vẻ linh hoạt, nhưng thực tế là tốn kém: mỗi lần mở rộng phải điều chỉnh tuyến, phá bỏ hệ thống thoát nước, hầm dân sinh, công trình gia cố, phòng hộ, biển báo, vạch sơn đã đầu tư trước đó, vừa lãng phí vừa gây gián đoạn khai thác. Một câu nói đáng chú ý là: "Theo tính toán sơ bộ, đầu tư hoàn thiện ngay từ đầu có thể tiết kiệm khoảng 422 tỷ đồng so với phương án mở rộng sau khi hoàn thành giai đoạn 1". Con số này không chỉ phản ánh tiết kiệm trực tiếp, mà còn chỉ ra chi phí cơ hội khi buộc người dân chấp nhận một tuyến cao tốc nửa vời.

Chuẩn kỹ thuật mới và bài học từ những tuyến cao tốc phân kỳ

Quyết định chuyển sang đầu tư hoàn chỉnh không chỉ là vấn đề tiền bạc, mà còn là sự thích ứng với chuẩn kỹ thuật và bài học thực tế. Việc điều chỉnh được đặt trong bối cảnh Chính phủ yêu cầu rà soát, nâng cấp các tuyến cao tốc phân kỳ, còn Kết luận số 97-KL/TW ngày 5/10/2024 nhấn mạnh nhiệm vụ kịp thời mở rộng những tuyến chưa đạt quy mô quy hoạch. Thực tế, nhiều cao tốc xây theo phân kỳ, không có làn dừng khẩn cấp liên tục, đã bộc lộ hạn chế: tốc độ lưu thông thấp, nguy cơ mất an toàn, ùn tắc và khó tiếp cận xử lý sự cố, tai nạn. Nếu lặp lại cách làm đó trên một tuyến xuyên rừng Việt Nam như Tân Phú Bảo Lộc, cái giá phải trả sẽ không chỉ là hàng trăm tỷ đồng, mà còn là uy tín chính sách và trải nghiệm của người sử dụng.

Lợi ích dài hạn cho người dân và nhà đầu tư Sơn Hải

Nhà đầu tư dự án là Tập đoàn Sơn Hải thông qua doanh nghiệp dự án Công ty TNHH Đầu tư đường cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc. Với hợp đồng BOT, việc lựa chọn đầu tư hoàn chỉnh ngay từ đầu không chỉ là tuân thủ chủ trương mà còn là bảo vệ chính lợi ích khai thác của nhà đầu tư: tuyến ổn định, ít phải sửa đổi, chi phí vận hành và rủi ro giảm. Về phía người dân, khi hoàn thành, cao tốc này được kỳ vọng giảm tải đáng kể cho Quốc lộ 20, đặc biệt khu vực đèo Bảo Lộc, đồng thời rút ngắn thời gian di chuyển từ TP.HCM đến trung tâm Lâm Đồng từ khoảng 7 giờ xuống còn 3–3,5 giờ hoặc từ hơn 6 giờ xuống khoảng 3 giờ tùy điểm đến. Cao tốc xuyên rừng Việt Nam này không chỉ đẹp ở cảnh quan, mà còn có thể đẹp ở cách người dân được hưởng trọn vẹn chuẩn cao tốc ngay từ ngày đầu.

Kéo dài tiến độ để đạt sự "hoàn chỉnh" đúng nghĩa

Đi kèm với quy mô đầu tư hoàn chỉnh là điều chỉnh tiến độ. Hồ sơ đề xuất kéo dài thời gian chuẩn bị và thực hiện dự án từ 2021 đến 2028, thông xe kỹ thuật quý III/2028 và đưa vào khai thác quý IV/2028. Trước đó, phương án BOT dự kiến hoàn thành và khai thác vào quý IV/2027. Nhìn bề ngoài, việc lùi mốc một năm có thể gây tranh luận, nhưng xét trên tổng thể, đó là cái giá chấp nhận được để đổi lấy một tuyến cao tốc đồng bộ, tiết kiệm 422 tỷ đồng và hạn chế tối đa việc phải phá dỡ hạng mục đã làm. Kết luận buổi làm việc, lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng yêu cầu các sở, ngành và nhà đầu tư tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh để trình cấp có thẩm quyền. Quyết định cuối cùng sẽ cho thấy chúng ta ưu tiên tiến độ hay chất lượng, nhưng mọi lý lẽ đang nghiêng rõ về phía "đầu tư hoàn chỉnh".