64 triệu đồng cho một lớp học: câu chuyện không chỉ là cái màn hình
Vụ việc một lớp học tại Trường THCS Vân Đồn thu 64 triệu đồng để mua màn hình tương tác, bảng trượt, loa mic, tủ cá nhân và nhiều hạng mục khác là một trường hợp gây tranh cãi về thu tiền thiết bị lớp học, khi ranh giới giữa tài trợ tự nguyện và khoản thu trường học bắt đầu mờ đi, kéo theo những câu hỏi về minh bạch tài chính trường và quyền lợi phụ huynh học sinh. Mạng xã hội xôn xao từ bảng kê cho thấy 32 học sinh của lớp 6A7 phải gánh tổng chi phí lên tới 64 triệu đồng, trong đó có màn hình tương tác 75 inch 32,9 triệu đồng, bảng trượt gần 6 triệu đồng, tủ cá nhân hơn 13 triệu đồng và loa mic 5,5 triệu đồng. Khoản tiền còn lại hơn 4,6 triệu đồng sau mua sắm tiếp tục khiến phụ huynh đặt câu hỏi: số tiền này có “nặng” không, và ai đang thực sự quyết định tiêu chuẩn cơ sở vật chất cho con họ?
Phụ huynh bức xúc: “tự nguyện” nhưng có lựa chọn thật sự không?
Trong mọi vụ thu tiền thiết bị lớp học, cảm xúc của phụ huynh thường xoay quanh một nghịch lý: nếu không đóng thì con mình sẽ bị “thiệt thòi”, nếu đóng thì gánh nặng tài chính tăng lên. Bảng kê do phụ huynh cung cấp cho thấy tiền giặt rèm 561.000 đồng, tổng vệ sinh lớp 500.000 đồng, bảo dưỡng hai điều hòa và tiền thợ lắp đặt, khoan vít trong lớp 600.000 đồng đều được gộp vào gói 64 triệu đồng. Những khoản này không phải ai cũng đồng thuận, nhưng một khi đã thành “nghị quyết lớp”, rất khó để phụ huynh đứng ra phản đối. Câu hỏi “có nặng không?” mà phụ huynh đặt ra thực chất là câu hỏi về quyền được nói không: họ có được quyền chọn mức đóng phù hợp khả năng, hay đang bị ép phải đi theo nhóm phụ huynh nhiều điều kiện hơn?
Nhà trường nói gì: tài trợ hợp lệ nhưng minh bạch đến đâu?
Hiệu trưởng Lê Thị Thùy xác nhận bảng thu chi thuộc lớp 6A7 và khẳng định đây là lớp tích hợp, được trường trang bị sẵn tivi, máy lạnh và các thiết bị cần thiết như các phòng học khác. Theo bà, nhóm phụ huynh lớp tích hợp từ tiểu học lên THCS “muốn tài trợ các trang thiết bị dạy học hiện đại cho lớp” và toàn bộ số tiền do nhóm này chi, không có chuyện chia đều cho tất cả phụ huynh lớp 6A7. Việc vận động dựa trên Thông tư 16/2018 về tài trợ cho cơ sở giáo dục, theo hình thức “chìa khóa trao tay”, có biên bản tiếp nhận tài trợ; sau bốn năm học, phụ huynh sẽ tháo dỡ, mang thiết bị đi, trả lại hiện trạng ban đầu. Về mặt pháp lý, mô hình tài trợ này có cơ sở. Nhưng câu hỏi về minh bạch tài chính trường vẫn tồn tại: ai là người lập bảng kê, ai quản lý dòng tiền, và các phụ huynh không tham gia tài trợ có được thông tin đầy đủ, rõ ràng hay không?
Quy định mới siết quỹ lớp: vì sao vẫn còn những khoản thu gây tranh cãi?
Bối cảnh của vụ việc này là mặt bằng các khoản thu trường học đang được siết chặt. Bộ Giáo dục đã ban hành Thông tư 81/2026, có hiệu lực từ 15/11/2026, quy định Ban đại diện cha mẹ học sinh không được phép thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền quỹ lớp dưới bất kỳ hình thức nào. Theo nguồn tin, không chỉ Trường THCS Vân Đồn, thời gian qua nhiều phụ huynh phản ánh việc quỹ lớp vẫn tồn tại dưới các tên gọi khác nhau. Vụ 64 triệu đồng cho một lớp học tích hợp cho thấy khi các khoản thu chính thức bị ràng buộc, xu hướng chuyển sang “tài trợ” để nâng cấp cơ sở vật chất càng mạnh. Tuy nhiên, nếu không có cơ chế công khai, giám sát và giải thích rõ ràng, những khoản tiền được gọi là tài trợ này rất dễ biến thành một dạng phí ngầm, khiến phụ huynh hoang mang về quyền lợi phụ huynh học sinh và nghi ngờ tính minh bạch tài chính trường.
Điều phụ huynh cần: minh bạch, giới hạn và tiếng nói bình đẳng
Vấn đề không nằm ở việc một lớp học có bảng trượt đẹp hay màn hình tương tác 75 inch, mà ở cách những khoản tiền đầu tư đó được quyết định và thu chi. Khi một nhóm phụ huynh có điều kiện muốn tài trợ, điều cần thiết là trường phải bảo đảm mọi quyết định không tạo áp lực cho các gia đình khác, không làm nảy sinh chuẩn “lớp nhà giàu” và “lớp thường”. Việc công khai bảng kê, thời gian chuyển khoản từ 22/8 đến 4/9, và việc các khoản mua sắm đã hoàn tất mới chỉ là bước đầu của minh bạch. Điều tiếp theo phải là: quy trình rõ ràng, cơ chế góp ý thực chất và sự tôn trọng tiếng nói thiểu số trong lớp. Nếu không, những khoản thu tiền thiết bị lớp học dù mang danh nghĩa tự nguyện vẫn sẽ trở thành rào cản vô hình, đẩy trường học xa dần mục tiêu bình đẳng trong giáo dục.
