Cầu Ca Mau An Giang: không chỉ là cây cầu 427 tỷ đồng
Cầu Ca Mau An Giang, thực chất là cầu Ba Đình nối xã Vĩnh Lộc (Cà Mau) với xã Vĩnh Bình (An Giang), là một dự án cầu và đường ven sông dài hơn 1,3 km, tổng mức đầu tư gần 427 tỷ đồng, được thiết kế cho cả xe cơ giới và người đi bộ, nhằm phục vụ lưu thông đường bộ và khai thác hiệu quả trục giao thông vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đây không phải một công trình đơn lẻ, mà là mảnh ghép quan trọng trong bức tranh đầu tư giao thông Mekong đang được các địa phương thúc đẩy mạnh mẽ. Điểm đáng nói là dự án cầu 427 tỷ đồng này được UBND tỉnh Cà Mau phê duyệt với mục tiêu rõ ràng: hoàn thiện mạng lưới giao thông, tăng cường kết nối liên vùng và tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội cho khu vực hai bờ sông. Ở góc nhìn kinh tế, mỗi cây cầu xuyên tỉnh như vậy là một quyết định mang tính chiến lược, vì nó thay đổi cách dòng hàng hóa, dòng người và dòng vốn lưu chuyển trong cả vùng.
Thiết kế và quy mô: hạ tầng đủ tầm cho kết nối vùng
Điều khiến cầu Ca Mau An Giang trở thành điểm nhấn phát triển hạ tầng Mekong không chỉ nằm ở con số gần 427 tỷ đồng, mà ở cách dự án được thiết kế để phục vụ lâu dài. Toàn tuyến dài khoảng 1.358,71 m, trong đó riêng cầu Ba Đình dài 451,25 m, đường đầu cầu 322,89 m và tuyến ven sông Cái Lớn 584,57 m. Kết cấu tải trọng HL-93, mặt cầu rộng 15 m với phần xe chạy 11 m và lối đi bộ hai bên mỗi bên 1,5 m cho thấy tư duy coi đây là trục giao thông chính, chứ không chỉ là cầu dân sinh. Theo thiết kế, công trình có thời hạn sử dụng 100 năm, tĩnh không thông thuyền tối thiểu 7 m chiều cao và 30 m chiều rộng, đảm bảo vừa không bóp nghẹt giao thông thủy vừa mở rộng năng lực giao thông bộ. Đường đầu cầu đạt chuẩn đường cấp III đồng bằng, đường ven sông cấp IV, vận tốc thiết kế 60 km/giờ, kèm đường gom, nút giao cùng mức, hệ thống chiếu sáng, báo hiệu. Nói thẳng, đây là chuẩn hạ tầng của một trục kết nối vùng, chứ không phải công trình "chữa cháy".
Du lịch, thương mại và liên kết kinh tế: lợi ích vượt xa phạm vi hai tỉnh
Tác động của cầu Ca Mau An Giang sẽ thể hiện rõ nhất ở cách nó tái cấu trúc luồng di chuyển giữa Cà Mau, An Giang và phần còn lại của Đồng bằng sông Cửu Long. Khi hoàn thành, công trình góp phần hình thành một trục giao thông kết nối vùng, phục vụ nhu cầu đi lại, vận chuyển và luân chuyển hàng hóa, đồng thời tăng cường liên kết giữa Cà Mau với các tỉnh lân cận thông qua đường Hồ Chí Minh và cao tốc Cần Thơ – Cà Mau. Nói cách khác, đây là tuyến nối một tỉnh cực Nam với mạng lưới giao thông xương sống của toàn vùng. Ở phương diện kinh tế địa phương, dự án được kỳ vọng tạo đà phát triển cho Hồng Dân, Phước Long của Cà Mau và Vĩnh Thuận của An Giang, mở ra không gian mới cho du lịch sinh thái, miệt vườn, thương mại nông sản và dịch vụ vận tải. Khi chi phí thời gian và rủi ro vận chuyển giảm, nông sản, thủy sản của vùng sâu sẽ có cơ hội tiếp cận thị trường lớn nhanh hơn và ổn định hơn. Đây là yếu tố quyết định với một vùng luôn loay hoay giữa tiềm năng và bài toán đầu ra.
Bức tranh chung: Cần Thơ tăng vốn, Mekong bước vào giai đoạn đầu tư hạ tầng mạnh
Dự án cầu Ca Mau An Giang không xuất hiện trong khoảng trống, mà nằm trong bối cảnh toàn vùng Mekong đang tăng tốc phát triển hạ tầng. Tại trung tâm vùng là Cần Thơ, HĐND thành phố đã thông qua nghị quyết giao chi tiết, điều chỉnh kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026, với 26 dự án được bổ sung tổng cộng 104,692 tỷ đồng từ nguồn điều chuyển. Đáng chú ý, riêng dự án cầu vượt tại hai nút giao lớn ở quận Ninh Kiều được bổ sung tới 102,374 tỷ đồng, nâng kế hoạch vốn năm 2026 từ 3,5 tỷ lên 105,873 tỷ đồng cho công trình có tổng mức đầu tư 573,598 tỷ đồng, thực hiện giai đoạn 2026-2029. Song song đó, trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026-2030, thành phố đề xuất giao chi tiết hơn 1.924 tỷ đồng cho 29 dự án, trong đó hơn 1.923,8 tỷ đồng dành cho 28 dự án hạ tầng và hơn 246 tỷ đồng tập trung cho lĩnh vực giao thông như tuyến Phạm Hùng đi vùng Khóm Cầu Đúc. Việc giải ngân mới đạt 29,32% kế hoạch buộc Cần Thơ phải tiếp tục điều chuyển vốn để tập trung cho các dự án có khả năng triển khai. Nhìn rộng ra, vùng Mekong đang vào giai đoạn mà đầu tư giao thông không còn là lựa chọn, mà là điều kiện sống còn để tránh tụt hậu.
Thách thức triển khai và kết luận: kết nối vùng cần tốc độ, nhưng phải hiệu quả
Dù triển vọng rất rõ ràng, cầu Ca Mau An Giang và các dự án phát triển hạ tầng Mekong vẫn đứng trước hai thách thức quen thuộc: tiến độ và hiệu quả sử dụng vốn. Cần Thơ đang phải điều chuyển vốn từ các dự án vướng giải phóng mặt bằng, điều chỉnh chủ trương đầu tư hoặc chưa phát sinh nhu cầu sang các công trình đủ điều kiện triển khai. Điều đó cho thấy nếu không xử lý quyết liệt các điểm nghẽn thủ tục, ngay cả nguồn vốn đã có cũng không thể biến thành hạ tầng thực tế. Với cầu Ba Đình, thời gian thực hiện được ấn định từ 2026 đến 2029 và không phân kỳ đầu tư, sử dụng ngân sách Trung ương, ngân sách tỉnh và các nguồn vốn hợp pháp khác. Mốc thời gian này đặt kỳ vọng nhưng cũng tạo áp lực rất lớn cho các bên liên quan. Nếu dự án hoàn thành đúng tiến độ và kết nối hiệu quả với đường Hồ Chí Minh, cao tốc Cần Thơ – Cà Mau, chúng ta sẽ chứng kiến một bước nhảy về kết nối Đồng bằng sông Cửu Long, nơi giao thông không còn là rào cản mà trở thành lợi thế cạnh tranh của cả vùng.
