Công viên ven sông Kỳ Cùng: không gian công cộng mới mang tham vọng đô thị xanh
Công viên Lạng Sơn ven sông Kỳ Cùng là dự án cơ sở hạ tầng đô thị xanh rộng 3,56 ha, được xây dựng dọc đoạn bờ Tây từ cầu Đông Kinh đến Cơ sở 3 Trường Cao đẳng Lạng Sơn, với tổng vốn đầu tư gần 397 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh, nhằm hình thành một không gian công cộng sinh thái, gắn bản sắc văn hóa địa phương với nhu cầu vui chơi, thể thao, nghỉ ngơi của cư dân đô thị. Điểm đáng nói ở dự án này không phải chỉ là con số 397 tỷ, mà là thông điệp: một thành phố biên giới đã chọn phát triển đô thị xanh như trục hạ tầng chính chứ không coi công viên là công trình phụ. Ngày 4/9, UBND tỉnh phê duyệt chủ trương đầu tư công viên bờ sông tại phường Đông Kinh, sử dụng vốn đầu tư công giai đoạn 2026–2030. Đây là lựa chọn mang tính chiến lược, khi Lạng Sơn không có nhiều lợi thế về công nghiệp nặng nhưng có tài sản cảnh quan ven sông Kỳ Cùng cần được khai thác một cách có quy hoạch.
Thiết kế sinh thái: từ thảm cỏ, cây xanh đến biểu tượng văn hóa Lạng Sơn
Nếu nhìn vào cấu phần thiết kế, công viên ven bờ sông không chỉ là một dải cây xanh mà là một không gian đô thị có triết lý rõ ràng về phát triển đô thị xanh. Khu vực hơn 3,56 ha sẽ được tổ chức với sân, đường lát đá tự nhiên, khu dịch vụ cà phê, thảm cỏ và hệ thống cây xanh đa dạng, kết hợp tiểu cảnh nghệ thuật và các biểu tượng văn hóa đặc trưng của Lạng Sơn. Hệ thống chiếu sáng, đèn trang trí, âm thanh ngoài trời, ghế nghỉ và thoát nước mưa được đầu tư đồng bộ, trong đó nước mưa được thu gom qua rãnh thấm kết hợp thoát ra sông Kỳ Cùng, phù hợp định hướng không gian xanh ven sông. Đây là chi tiết nhỏ nhưng quan trọng: thay vì bê tông hóa toàn bộ mặt bằng, tỉnh chọn hướng hạ tầng kỹ thuật cấp IV theo kiểu "không gian sinh thái có bản sắc địa phương, hài hòa với cảnh quan hiện hữu hai bên bờ sông".
Hạ tầng mềm của một thành phố biên giới: chất lượng sống hơn là mở rộng bê tông
Công trình thuộc nhóm B, hạ tầng kỹ thuật cấp IV, nhưng thực chất lại tác động mạnh vào cái gọi là “hạ tầng mềm” của một thành phố biên giới: sức khỏe, kết nối cộng đồng và bản sắc đô thị. Dự án được kỳ vọng hình thành không gian công cộng cho người dân vui chơi, nghỉ ngơi, đi bộ, tập thể thao, sinh hoạt cộng đồng; đồng thời mở thêm khu vực cung cấp dịch vụ dân sinh, nâng cao chất lượng môi trường sống và diện mạo đô thị. Một câu nói có thể tóm lược ưu tiên của địa phương là: "Dự án được triển khai nhằm cụ thể hóa định hướng quy hoạch phát triển không gian xanh và cảnh quan đô thị ven sông Kỳ Cùng". Với một dòng sông dài khoảng 243 km, có hướng chảy ngược Đông Nam – Tây Bắc hiếm gặp ở miền Bắc, việc biến đoạn chảy qua trung tâm thành không gian công cộng thay vì rìa xây dựng là cách Lạng Sơn chuyển lợi thế địa lý thành lợi ích hàng ngày cho người dân.
Tiến độ 2026–2029: phép thử cho năng lực quản lý và tầm nhìn dài hạn
Dự án công viên Lạng Sơn được chuẩn bị đầu tư trong năm 2026, thi công từ 2027 đến 2029 bằng nguồn vốn đầu tư công của tỉnh, nằm trong giai đoạn 2026–2030. Đây không chỉ là mốc kỹ thuật, mà là một phép thử: liệu bộ máy quản lý dự án, từ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh đến các Sở Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng có thể giữ được sự đồng bộ giữa tiến độ, chất lượng và định hướng đô thị xanh hay không. Với vai trò điểm nhấn kiến trúc – cảnh quan tại các khu vực có tầm nhìn quan trọng như cầu Đông Kinh, cầu Cửa Nam và bờ Tây sông Kỳ Cùng, công viên này sẽ là hình ảnh đại diện cho cách Lạng Sơn nhìn tương lai đô thị của mình. Nếu triển khai đúng kỳ vọng, đến năm 2029, thành phố biên giới này sẽ có thêm một không gian công cộng ven sông mang tính sinh thái, kết nối cảnh quan với đô thị lân cận, chứng minh rằng đầu tư công cho công viên là chiến lược lâu dài chứ không phải khoản chi mang tính trang trí.
