Từ vỉa hè đến bảng xếp hạng quốc tế: ẩm thực đường phố Việt Nam bước lên sân khấu lớn
Ẩm thực đường phố Hà Nội và TP.HCM là hệ thống món ăn bình dân được phục vụ trên vỉa hè, trong hẻm nhỏ, chợ truyền thống, với nguyên liệu tươi, giá cả phải chăng và cách chế biến gắn với đời sống đô thị, đến mức không chỉ nuôi dưỡng người dân địa phương mỗi ngày mà còn trở thành lý do khiến du khách quốc tế lựa chọn hai thành phố này như điểm đến ẩm thực hàng đầu. Time Out xếp TP.HCM ở vị trí số 1 trong danh sách thành phố ẩm thực đường phố tốt nhất thế giới, với tỷ lệ đánh giá tích cực 63%. Hà Nội đứng thứ 7 với 57%, vượt Bangkok (56%) và Mumbai (55%), giúp Việt Nam là quốc gia duy nhất có hai thành phố cùng góp mặt trong top 10. Đồng thời, một nghiên cứu khác xếp ẩm thực đường phố Hà Nội ở vị trí thứ 8 trong top 10 điểm đến hấp dẫn nhất toàn cầu.
Vì sao TP.HCM vươn lên dẫn đầu, Hà Nội vượt Bangkok và Mumbai?
Điểm chung khiến TP.HCM top thế giới và Hà Nội lọt top thành phố ẩm thực tốt nhất là việc ẩm thực gắn chặt với nhịp sống đô thị, chứ không chỉ là sản phẩm cho khách du lịch. Bảng xếp hạng của Time Out được xây dựng từ khảo sát khoảng 24.000 cư dân ở nhiều thành phố, yêu cầu họ đánh giá chất lượng, giá cả, từ quán cà phê, điểm ăn sáng đến nhà hàng cao cấp và hàng ăn đường phố. Nói cách khác, đây là tiếng nói của người dùng hàng ngày – những người khó tính nhưng công bằng. Khi Hà Nội đạt 57% tỷ lệ tán thành, nhỉnh hơn Bangkok và Mumbai, đó là bằng chứng cho thấy mô hình ẩm thực đường phố Việt Nam không thua các “thiên đường ăn uống” lâu năm mà còn tạo cảm giác an tâm, dễ tiếp cận với người dân. TP.HCM với 63% càng khẳng định sức mạnh của sự đa dạng, từ phở, bánh mì đến hải sản, chè, đồ nướng… được phục vụ trong hẻm quanh chợ Bến Thành, trên những chiếc ghế nhựa bên vỉa hè.
Bản sắc ẩm thực đường phố Hà Nội: tinh tế, bình dân nhưng giàu tiềm năng kinh tế
Nếu TP.HCM gây ấn tượng bởi sự sôi động và tính pha trộn, thì ẩm thực đường phố Hà Nội nổi bật ở sự tinh tế, kỷ luật và chiều sâu văn hóa. Khách quốc tế muốn cảm nhận Hà Nội chân thực được khuyến nghị đi vào khu phố cổ, len qua ngõ nhỏ, nơi những nồi nước dùng phở thơm mùi hồi xuất hiện ở nhiều góc phố, mùi thịt nướng bún chả lan khắp con đường. Danh sách món đặc trưng không chỉ có phở và bún chả, mà còn miến, nộm bò khô, bún đậu, mì vằn thắn, chả cá, bún cá, bún thang, cà phê trứng. Mỗi món gắn với một thời điểm trong ngày: phở, bún thang cho buổi sáng; bún chả cho bữa trưa; nộm bò khô cho giờ quà chiều; cà phê trứng cho những cuộc hẹn tối muộn. Cách chế biến giữ được công thức gia truyền, nguyên liệu tươi, giá hợp lý, nên hàng ăn vỉa hè trở thành “đặc sản” thu hút du khách và tạo sức sống cho thị trường dịch vụ ăn uống của Thủ đô.
Hà Nội trên bản đồ ẩm thực toàn cầu: đối đầu Paris, Rome, Barcelona
Điều thú vị là khi xét riêng thị trường ẩm thực đường phố Hà Nội, thành phố này không chỉ cạnh tranh với các đối thủ châu Á mà còn bước vào nhóm cùng Paris, Athens, Rome, Barcelona trong một bảng xếp hạng khác về 10 thành phố có ẩm thực đường phố hấp dẫn nhất thế giới. Nghiên cứu này phân tích 6.897 cơ sở kinh doanh ẩm thực đường phố ở 100 điểm đến du lịch hàng đầu, dựa trên số lượng địa điểm được chấm từ 4 sao trở lên, sự đa dạng món ăn, tỷ lệ quán có giá phải chăng, lựa chọn cho người ăn chay, thuần chay, không gluten và mật độ cơ sở trên mỗi km²; trong đó mật độ quầy hàng và giá hợp lý được ưu tiên. Hà Nội đạt vị trí thứ 8, nhờ kết hợp khéo léo món truyền thống giàu bản sắc, không gian thưởng thức đậm chất địa phương ở khu phố cổ, cùng khả năng đáp ứng các nhu cầu ăn uống hiện đại. Khi các nền tảng quốc tế liên tục gợi ý phở, bún chả, bánh mì, cà phê trứng như “thương hiệu” Hà Nội, điều đó cho thấy ẩm thực Việt Nam nổi tiếng không còn là nhận định chủ quan, mà là dữ liệu được kiểm chứng ở quy mô toàn cầu.
Từ danh hiệu đến chiến lược: biến ẩm thực đường phố thành động lực du lịch và kinh tế
Việc Hà Nội và TP.HCM cùng xuất hiện trong top thành phố ẩm thực tốt nhất theo Time Out, đồng thời Hà Nội lọt top 10 theo một nghiên cứu độc lập, không chỉ là niềm tự hào mà là lời nhắc: ẩm thực đường phố đang trở thành tài sản chiến lược. Những tô phở buổi sớm, đĩa bún chả thơm mùi than hoa, cốc cà phê trứng trong ngõ nhỏ đã là một phần nhịp sống, nhưng với du lịch, đó là “sản phẩm” có giá trị cao. Theo các chuyên gia, việc liên tiếp được vinh danh mở ra cơ hội lớn để phát triển ẩm thực đường phố theo hướng chuyên nghiệp, gắn với kinh tế đêm, du lịch trải nghiệm và xây dựng thương hiệu điểm đến. Khi lượng khách quốc tế tăng, ẩm thực đường phố có thể trở thành động lực thúc đẩy ngành dịch vụ, nâng giá trị chuỗi du lịch, thương mại, tiêu dùng và đưa Hà Nội lẫn TP.HCM tiến gần mục tiêu trở thành những điểm đến ẩm thực hàng đầu khu vực và thế giới. Vấn đề không còn là “có ngon hay không”, mà là “có biết biến cái ngon thành sức mạnh kinh tế bền vững hay không”.
