Đổi mới sư phạm phải bắt đầu từ giảng đường
Học thông qua chơi là cách tổ chức giáo dục để người học tương tác, trải nghiệm, khám phá và giải quyết vấn đề trong một môi trường vui vẻ, có ý nghĩa. Dự án PlayHi đưa cách tiếp cận này vào chương trình cử nhân sư phạm, với tham vọng thay đổi cách giáo viên tương lai được chuẩn bị trước khi đứng lớp. Trong tháng 8 và tháng 9/2026, Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên và Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh cùng VVOB tại Việt Nam tổ chức hai sự kiện ra mắt dự án, công bố hành trình tích hợp học thông qua chơi vào đào tạo cử nhân sư phạm. Đây là lựa chọn đúng thời điểm: Chương trình Giáo dục Phổ thông công bố năm 2018 đặt ra yêu cầu thay đổi với ngành sư phạm. Nếu muốn lớp học phổ thông khuyến khích học sinh chủ động, giảng đường đào tạo giáo viên cũng không thể chỉ truyền đạt lý thuyết một chiều.
Điểm đáng chú ý không nằm ở việc thêm một phương pháp mới vào danh mục kiến thức, mà ở việc để sinh viên trực tiếp học theo cách họ sẽ được kỳ vọng tổ chức lớp học sau này. Dự án được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt vào đầu năm 2026 và đặt mục tiêu đóng góp vào đổi mới giáo dục tích cực từ nền tảng đại học. Đây là hướng đi có sức thuyết phục: giáo viên khó tạo ra lớp học giàu tương tác nếu chính quá trình đào tạo của họ thiếu trải nghiệm, thực hành và cơ hội tự quyết.
Biến phương pháp thành trải nghiệm thực hành
VVOB phối hợp với hai trường đại học sư phạm đưa học thông qua chơi vào giảng dạy cho hàng ngàn sinh viên sư phạm tiểu học. Cách triển khai kết hợp bồi dưỡng giảng viên, xây dựng tài liệu chuyên môn và tổ chức nội dung vừa thành học phần lý thuyết riêng, vừa tích hợp trong nhiều môn học. Thiết kế này quan trọng vì một bài giảng về phương pháp sẽ khó tạo năng lực nếu sinh viên không được thực hành nó trong nhiều bối cảnh.
Trong lớp, giảng viên tạo điều kiện để sinh viên tự tìm kiến thức, làm việc nhóm, chia nhiệm vụ, khám phá chủ đề, trao đổi và phản biện trước khi thống nhất câu trả lời. Giảng viên vẫn giữ vai trò điều phối, bảo đảm hoạt động vui vẻ không làm lệch mục tiêu học tập. Sự kết hợp giữa quyền chủ động của người học và định hướng sư phạm là điểm cốt lõi: học qua chơi không đồng nghĩa với chơi tùy hứng, mà là thiết kế trải nghiệm có mục đích. Sinh viên vì thế có cơ hội hình thành cả hiểu biết nền tảng lẫn khả năng vận dụng linh hoạt.
Tự chủ của giáo viên cần được rèn từ sớm
Lý do PlayHi bắt đầu từ giảng đường xuất phát từ một khoảng trống thực tế: giáo viên cần thời gian bồi dưỡng, kỹ năng và thực hành thường xuyên mới có thể áp dụng phương pháp hiệu quả. Điều phối viên dự án Nguyễn Bảo Châu cho biết, sau khi đưa học thông qua chơi vào trường tiểu học, nhóm nhận thấy cần trang bị năng lực này cho giáo viên tương lai sớm hơn, ngay khi còn là sinh viên. Nhận định ấy nhấn mạnh một nguyên tắc đáng lưu ý: đổi mới không thể chỉ giao nhiệm vụ cho giáo viên khi họ đã vào nghề; năng lực đổi mới phải được xây dựng trong quá trình đào tạo.
PlayHi cũng tăng cường kết nối giữa đại học và trường tiểu học thực hành. Những giáo viên thành thạo phương pháp được bồi dưỡng để hướng dẫn thực tập, giúp sinh viên phản tư và cải thiện tiết dạy của mình. Nhờ vậy, sinh viên có thể kiểm nghiệm điều đã học trong tình huống lớp học thật, thay vì xem thực hành chỉ là bước cuối của chương trình. Mục tiêu là bồi dưỡng thế hệ giáo viên tương lai có tính tự chủ và sáng tạo, đủ năng lực điều chỉnh cách dạy theo nhu cầu học sinh. Đó là nền tảng thiết thực hơn những khẩu hiệu đổi mới không đi kèm cơ hội thử nghiệm.
Từ hai trường đến tham vọng lan tỏa
Chuyến học hỏi tại Trường Đại học Khoa học Ứng dụng NHL Stenden ở Hà Lan vào tháng 4/2026 giúp giảng viên hai trường trải nghiệm giáo dục tích hợp học thông qua chơi ở nhiều cấp học và bối cảnh khác nhau. Giá trị của hoạt động này không nằm ở việc sao chép một mô hình nước ngoài, mà ở cơ hội quan sát, trao đổi rồi cân nhắc cách vận dụng phù hợp với thực tiễn Việt Nam. Năng lực lựa chọn và điều chỉnh ấy cũng là điều giáo viên tương lai cần có.
Từ quy mô ban đầu tại hai trường, PlayHi hướng tới mục tiêu lớn hơn: đưa học thông qua chơi trở thành hướng giáo dục được phổ biến toàn diện tại tám trường đại học sư phạm lớn nhất cả nước. Tham vọng này chỉ có ý nghĩa nếu đi cùng hỗ trợ lâu dài cho giảng viên, cơ hội thực hành cho sinh viên và kết nối bền vững với trường phổ thông. PlayHi đã chọn điểm khởi đầu có lý: thay đổi cách đào tạo giáo viên để tạo ảnh hưởng đến lớp học tương lai. Đổi mới giáo dục sẽ không tự đến từ một phương pháp, nhưng sẽ có cơ hội thành hiện thực khi người dạy được học, thử nghiệm và sáng tạo ngay từ giảng đường.
